Đọc hiểu Mấy đoạn thơ về lửa (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Mưa dầm trên mặt đất Là máu đỏ ngần là mồ hôi mặn chát Mưa mát mẻ trong thơ anh

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:

Mưa dầm trên mặt đất

Là máu đỏ ngần là mồ hôi mặn chát

Mưa mát mẻ trong thơ anh

Là bàn tay êm dịu vuốt xoa

Tôi chẳng thèm nghe nữa

Hãy cho tôi chút lửa

Trong ngôi nhà mùa đông

Để tôi nướng sắn ăn

Để tôi sưởi ấm

Để tôi đốt rừng gai đen rậm

Chống lũ rắn thiêu bầy muỗi độc

Để tôi soi tỏ mặt người yêu

Đôi mắt nhiều bóng tối

Giá buốt cào vầng trán sớm nhăn nheo

Lửa hãy cho em gương mặt sáng.

 

[…]Có nhà triết học cổ Hy Lạp nói rằng:

“Bản chất của mọi vật là lửa”

Truyền từ đá sang gió

Từ nước sang gỗ

Phút đốt cháy là phút nảy mầm

Con người trao lửa cho nhau

Từ những lồng ngực tròn căng

Sự sống là lửa

Thiêu huỷ và sinh nở

Bình minh là lửa

Mở ngày mới và xé toang ngày cũ.

 

Cho ta làm ngọn lửa...

02-1971

(Trích Mấy đoạn thơ về lửa, Lưu Quang Vũ, Lưu Quang Vũ Thơ và đời, NXB Văn hóa – Thông tin, 1997)

Câu 1

Văn bản trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng, số dòng, cách gieo vần và nhịp điệu của bài thơ để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, độ dài câu thơ linh hoạt.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

Chỉ ra 3 câu thơ có từ “lửa” trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc văn bản và tìm những câu thơ có chứa từ “lửa”. 

Lời giải chi tiết

Ba câu thơ có từ “lửa” trong văn bản trên là:

- “Sự sống là lửa”

- “Bình minh là lửa”

- “Cho ta làm ngọn lửa...”

Giải thích:

Cả ba câu đều chứa trực tiếp từ “lửa”, trong đó “lửa” vừa mang ý nghĩa thực tế, vừa được sử dụng với ý nghĩa biểu tượng trong bài thơ.

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong những dòng thơ sau:

"Sự sống là lửa

Thiêu huỷ và sinh nở

Bình minh là lửa

Mở ngày mới và xé toang ngày cũ."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định hình ảnh được so sánh và làm rõ đặc điểm của “lửa” được nhấn mạnh qua sự so sánh. 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ so sánh: "Sự sống là lửa", "Bình minh là lửa".

- Tác dụng: Hình ảnh so sánh giúp khẳng định vai trò quan trọng của lửa như một biểu tượng của sự sống, khởi đầu và phát triển. Lửa không chỉ thiêu hủy những điều cũ kỹ mà còn mở ra cơ hội mới, thúc đẩy sự đổi thay và sinh sôi.

Giải thích:

“Lửa” có khả năng thiêu đốt nhưng cũng tạo ra ánh sáng và hơi ấm. Vì thế, khi đồng nhất “sự sống”, “bình minh” với “lửa”, tác giả làm nổi bật sức mạnh hủy diệt cái cũ và khơi mở sự sống mới.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo: 

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Anh/chị hiểu như thế nào về ý nghĩa của hình ảnh “lửa” trong văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để phân tích ý nghĩa hình ảnh thơ

Lời giải chi tiết

Hình ảnh “lửa” trong văn bản mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc. Lửa tượng trưng cho sức sống mãnh liệt, khát vọng cháy bỏng và tinh thần đổi mới. Nó không chỉ đại diện cho sức mạnh thiêu hủy cái cũ kỹ mà còn là nguồn cảm hứng sáng tạo, năng lượng tích cực để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn. Đồng thời, “lửa” cũng gắn liền với sự ấm áp, tình yêu thương, sự gắn kết giữa con người.

Giải thích:

Các câu thơ “để tôi sưởi ấm”, “để tôi soi tỏ mặt người yêu”, “Sự sống là lửa”, “Bình minh là lửa” cho thấy “lửa” vừa giúp con người vượt qua hoàn cảnh khắc nghiệt, vừa trở thành nguồn sáng của sự sống, tình yêu và hi vọng.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Từ mong muốn của tác giả trong câu thơ “Cho ta làm ngọn lửa...”, anh/chị hãy rút ra thông điệp ý nghĩa cho bản thân (khoảng 8-10 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản để rút ra thông điệp phù hợp

Lời giải chi tiết

Từ mong muốn của tác giả trong câu thơ “Cho ta làm ngọn lửa...”, tôi rút ra thông điệp: mỗi người cần trở thành một nguồn năng lượng tích cực, lan tỏa tình yêu thương và khát vọng sống. Chúng ta cần dám thay đổi, dám đốt cháy những định kiến, cái cũ kỹ để xây dựng một cuộc sống ý nghĩa hơn. Hãy giữ ngọn lửa trong tim mình luôn cháy sáng, không ngừng cống hiến và tạo nên giá trị cho bản thân, gia đình và xã hội.

Giải thích:

Mong muốn “Cho ta làm ngọn lửa” cho thấy khát vọng được sống mạnh mẽ, được sưởi ấm, soi sáng và trao sức sống cho người khác. Vì vậy, hình ảnh “lửa” gợi nhắc mỗi người không chỉ giữ niềm tin cho bản thân mà còn biết lan tỏa yêu thương và những giá trị tích cực đến cộng đồng.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close