Đọc hiểu Hoa trên đảo (Lê Quang Trạng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tôi bước vào lớp học, thật bất ngờ khi thấy cô giáo nhỏ

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

(Tóm tắt bối cảnh: “Tôi” biết Hiên qua những bài viết trên báo về đảo Vọng, nơi cô sống và dạy học. Bị cuốn hút bởi văn phong và câu chuyện, “tôi” quyết định tìm đến đảo, vượt qua nhiều khó khăn. Trên đường đi, “tôi” gặp những đứa trẻ nhiệt tình và một người lái đò kể về cuộc sống khắc nghiệt trên đảo. Cuối cùng, “tôi” đến nơi, nhìn thấy lớp học đơn sơ của Hiên và cảm nhận được tâm hồn, nghị lực phi thường của cô giáo trẻ).

  Tôi bước vào lớp học, thật bất ngờ khi thấy cô giáo nhỏ đang ngồi đóng đinh cho những tấm ván mới kết vào nhau. Hơi bất ngờ với khách lạ, cô ngại ngùng cúi đầu chào, chỉ nói mỗi chữ "dạ" nghe nhẹ nhàng chẳng khác nào hạt gió. Tiếp tôi ngay tại chiếc bàn học cũng được kết lại từ những xác thuyền, Hiên khá bất ngờ khi biết tôi đọc nhiều bài viết của em. Như bắt được mạch nguồn, em kể về lai lịch từng bài mà tôi nhắc đến. Ví như bài về ngọn rau muống biển bò vào tận lớp, em hình dung đến hoa muống còn muốn nghe em giảng thì em chẳng lý gì mà bỏ đảo ra đi. Hay như những con rùa biển hay bò lên bãi đẻ vào lúc nửa đêm, em chờ khi chúng xuống biển cả thì sẽ ra lượm trứng mang về để ấp đèn, nếu không thì số trứng ấy dễ bị bão cuốn đi mất. Em làm tôi nhớ lại bài tản văn em nói rằng nhìn những con rùa con bơi về biển, lòng cũng rộn vui như trăm ngàn cánh hoa nở trên mặt đại dương xanh…

   Hiên dắt tôi đi quanh đảo, những ngôi nhà vắng người, đám trẻ chạy ra, chạy vào ngó khách. Hiên bảo ba mẹ bọn trẻ thường đi biển, chúng ở lại nhà, cả đảo chỉ còn mỗi Hiên là người lớn! Em vừa làm cô, vừa làm mẹ cho hơn chục đứa nhỏ rắn rỏi và mạnh mẽ như những cây dừa gầy khẳng khái trước sóng biển. Ghé lại một lớp học phía bờ tây, Hiên nói rằng phía này bão đã qua lâu, nên em sửa sang lại để chuẩn bị khi bão có đến thì kịp qua bên này để tránh. Lớp đơn sơ, tấm bảng và cả cái tủ sách trống huơ cũng làm từ xác thuyền đắm. Hiên cười tươi, giọng em ấm áp lạ thường, "ngoài này chẳng khát nước bằng khát sách". Có lẽ vậy mà khi tôi tặng em mấy quyển sách mang theo, mắt Hiên long lanh đón nhận, em cười tươi như nắng sớm. Lúc này tôi mới thật sự tin rằng, cái đẹp của văn chương và cuộc sống vẫn có thể nở hoa ở mảnh đất cằn.

  Chiều hôm ấy, từ giã Hiên và đám trẻ để về lại đất liền, lòng tôi cứ dùng dằng rất lạ. Nửa muốn ở lại đảo thêm ít hôm, nữa lại muốn về vì trời đà sụp tối. Tôi hỏi Hiên rằng, "em sẽ ở lại đảo đến khi nào?". Hiên cười, "cháu cũng không biết nữa, nhưng thấy mấy đứa trẻ còn nhỏ dại, đảo còn nghèo quá, cháu không nỡ bỏ". Câu nói của Hiên làm tôi sực tỉnh, đâu phải đất giàu mới là nơi đáng đến - như tôi mong mỏi điều chi đó đẹp đẽ lấp lánh ở chốn này mà lặn lội đi tìm?

  Sau lần đó, mỗi năm tôi ra đảo một lần. Quà cho đảo chẳng có gì hơn ngoài những quyển sách và chút bánh kẹo. Nhưng lần nào ra, tôi cũng thấy đảo xanh và đẹp hơn… Đám trẻ sau một năm lại thêm lớn, chúng ríu rít bên những luống rau được trồng từ túi hạt tôi mang ra tặng từ năm trước. Những quyển sách hướng dẫn trồng rau và tình yêu của Hiên đã dạy đám trẻ lao động và tin rằng, gieo mồ hôi xuống Vọng là đảo sẽ trổ hoa. Thật lạ, bao giờ cũng vậy, nhìn đám trẻ tươi vui, tôi lại thấy đảo như một đóa hoa lớn giữa nền biển xanh.

(Trích Hoa trên đảo, Lê Quang Trạng, Tuyển tập truyện ngắn hay, NXB Trẻ 2022, Tr 145-146)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định ngôi kể của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về ngôi kể để chỉ ra dấu hiệu nhận biết

Lời giải chi tiết

- Dấu hiệu: Người kể chuyện xưng "tôi"; trực tiếp tham gia vào câu chuyện, bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ về những gì chứng kiến.

- Đó là dấu hiệu nhận biết ngôi kể thứ nhất.

Giải thích:

Người kể chuyện sử dụng đại từ “tôi” và trực tiếp xuất hiện trong các sự việc. 

Câu 2

Xác định lời của người kể chuyện và lời của nhân vật trong các câu văn sau:

"- Tôi hỏi Hiên rằng, "em sẽ ở lại đảo đến khi nào?".

- Hiên cười, "cháu cũng không biết nữa, nhưng thấy mấy đứa trẻ còn nhỏ dại, đảo còn nghèo quá, cháu không nỡ bỏ"."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về lời kể để xác định trong câu văn 

Lời giải chi tiết

- Lời của người kể chuyện: Tôi hỏi Hiên rằng, “em sẽ ở lại đảo đến khi nào?”; Hiên cười.

- Lời của nhân vật: “cháu cũng không biết nữa, nhưng thấy mấy đứa trẻ còn nhỏ dại, đảo còn nghèo quá, cháu không nỡ bỏ”.

Giải thích:

Những phần như “Tôi hỏi Hiên rằng”, “Hiên cười” là lời người kể chuyện dùng để thuật lại hành động, lời nói của nhân vật. Phần đặt trong dấu ngoặc kép là lời Hiên trực tiếp nói ra.

Câu 3

Nêu tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: “Em vừa làm cô, vừa làm mẹ cho hơn chục đứa nhỏ rắn rỏi và mạnh mẽ như những cây dừa gầy khẳng khái trước sóng biển”.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ so sánh 

Lời giải chi tiết

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh sự khỏe khoắn, kiên cường, sức sống mãnh liệt của các em nhỏ nơi đảo xa như cây dừa vẫn đứng vững trước gió bão, sóng biển. Qua đó thể hiện tình yêu thương, sự tận tụy của Hiên với các em nhỏ.

+ Biện pháp tu từ so sánh tạo hình ảnh gợi cảm, sinh động, tăng giá trị biểu đạt và sức lay động cho câu văn.

Giải thích:

Hình ảnh những cây dừa “gầy khẳng khái trước sóng biển” gợi vẻ đứng vững, bền bỉ trước thiên nhiên khắc nghiệt. Đặt cạnh những đứa trẻ trên đảo, phép so sánh nhấn mạnh sức sống và sự mạnh mẽ của các em, đồng thời làm nổi bật tình yêu thương, trách nhiệm của Hiên dành cho những đứa trẻ ấy.

Câu 4

Trình bày ý nghĩa của chi tiết “gieo mồ hôi xuống Vọng là đảo sẽ trổ hoa” trong đoạn trích ở phần Đọc hiểu.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp những lí giải cá nhân để phân tích ý nghĩa của chi tiết 

Lời giải chi tiết

Ý nghĩa của chi tiết “gieo mồ hôi xuống Vọng là đảo sẽ trổ hoa”:

- Khái quát chi tiết: Sự cần cù, chăm chỉ, chịu thương chịu khó của những con người trên đảo Vọng sẽ mang đến sự thay đổi, những thành quả ngọt ngào. 

- Ý nghĩa:

+ Chi tiết thể hiện niềm tin, hy vọng mãnh liệt của Hiên và các em nhỏ vào một tương lai tươi sáng trên đảo xa. 

+ Chi tiết khẳng định thông điệp nhân văn sâu sắc: Dù hoàn cảnh khó khăn, khắc nghiệt đến đâu, chỉ cần con người có niềm tin, ý chí, nghị lực, tận tụy và biết gieo trồng những điều tốt đẹp, cuộc sống sẽ tươi đẹp như những bông hoa khoe sắc nơi đảo Vọng khô cằn.

Giải thích:

Hiên và các em nhỏ không chỉ sống trên một hòn đảo nghèo mà còn trồng rau, đọc sách, lao động và học tập. Vì thế, “mồ hôi” gắn với những nỗ lực thực tế của họ, còn “trổ hoa” tượng trưng cho thành quả và sự đổi thay. Chi tiết vì vậy thể hiện niềm tin rằng chính con người có thể làm cho quê hương mình trở nên tươi đẹp hơn.

Câu 5

Từ chi tiết “Câu nói của Hiên làm tôi sực tỉnh, đâu phải đất giàu mới là nơi đáng đến - như tôi mong mỏi điều chi đó đẹp đẽ lấp lánh ở chốn này mà lặn lội đi tìm?", anh/chị hãy nêu những việc cần làm để vun đắp hạnh phúc từ những điều giản dị trong cuộc sống (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào nội dung văn bản kết hợp liên hệ bản thân để rút ra bài học phù hợp 

Gợi ý: 

- Chi tiết trên thể hiện nhận thức của nhân vật “tôi” về ý nghĩa của cuộc sống: hạnh phúc đích thực không nằm ở sự giàu có về vật chất mà ở những giá trị tinh thần. Đó có thể là sự gắn bó chân thành, là tình yêu thương, là khát vọng gieo chữ, trồng người trên hòn đảo nghèo. 

- Những việc cần làm để vun đắp hạnh phúc từ những điều giản dị:

+ Biết trân trọng những gì mình đang có.

+ Sống có trách nhiệm, yêu thương, nhân hậu và biết cho đi.

+ Biết nuôi dưỡng đam mê, lý tưởng, sống tích cực...

 

Lời giải chi tiết

Từ chi tiết trong văn bản, có thể thấy để vun đắp hạnh phúc từ những điều giản dị, trước hết, chúng ta cần học cách trân trọng và nuôi dưỡng những mối quan hệ chân thành, gần gũi xung quanh mình. Hãy sống chậm lại để lắng nghe, thấu hiểu và sẻ chia nhiều hơn với gia đình, bạn bè và cộng đồng. Hạnh phúc còn được kiến tạo từ việc biết cống hiến, từ những hành động tử tế dù nhỏ bé như một lời động viên, một sự giúp đỡ kịp thời. Quan trọng hơn, cần tìm thấy niềm vui và sự mãn nguyện trong chính công việc, đam mê và trách nhiệm mình đang thực hiện mỗi ngày, bởi chính những điều tưởng chừng bình dị ấy lại là cội nguồn của một cuộc sống ý nghĩa và viên mãn.

Giải thích:

Nhân vật “tôi” nhận ra vẻ đẹp của đảo Vọng không nằm ở sự giàu có mà ở Hiên, những đứa trẻ, tình yêu thương, sách vở và những luống rau được gieo trồng. Vì vậy, để vun đắp hạnh phúc, mỗi người cần biết trân trọng điều bình dị, yêu thương, sẻ chia và chủ động tạo ra những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống hằng ngày.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close