Đọc hiểu Sói trả thù (Nguyễn Huy Thiệp) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Hua Tát có gia đình thợ săn họ Hoàng. Đến đời Hoàng Văn Nhân thì tiếng tăm của gia đình này đã vang dội khắp các bản mường.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

SÓI TRẢ THÙ - Nguyễn Huy Thiệp

Hua Tát có gia đình thợ săn họ Hoàng. Đến đời Hoàng Văn Nhân thì tiếng tăm của gia đình này đã vang dội khắp các bản mường. Nhân bắn rất giỏi, ông luôn là người cầm trịch trong các mùa săn. Ông không biết sợ là gì. Điều này giống như cha ông, ông nội ông và cụ nội ông. Nhân có hai vợ nhưng cả hai bà đều không có con cái. Ngoài năm mươi tuổi, Nhân lấy thêm một bà vợ nữa và may mắn thay, bà ba sinh hạ cho ông được một đứa bé đẹp như tiên ông. Ông Nhân đặt tên cho con là Hoàng Văn San.

Từ năm tuổi, San đã theo cha vào rừng. Ông Nhân quyết chí rèn cặp cho con cũng thành một chàng thợ săn lão luyện. Các bô lão trong bản khuyên ông:

- Hãy để thằng San qua tuổi mười ba là tuổi ma bắt. Hãy biết sợ rừng, cho nó vào rừng sớm quá là không tốt đâu!.

Ông Nhân trả lời:

- Năm tuổi cha tôi cũng đã cho tôi vào rừng rồi đấy!

Các bô lão bảo:

- Thời xưa khác, thời nay khác. Cha ông có bốn người con, còn ông chỉ có một...

Ông Nhân cười khẩy. Bọn trẻ chúng ta cũng hay cười khẩy với những người già như thế. Ta không biết rằng lời nói của những người già đôi khi giống như những lời tiên tri. Người già biết sợ, có điều sợ không phải là điều đáng thích thú gì.

San lớn dần lên, tám tuổi thì nó đã bẫy được cả gà lôi, mười tuổi thì nó đã bắn được mười phát trúng bảy. Ông Nhân thấy rằng cũng đã đến lúc phải cho con mình đi săn thú dữ. Năm mười hai tuổi, ông Nhân cho con ông đi săn chó sói.

...

Ông Nhân dạy con biết cách phân biệt các tín hiệu của loài sói, đâu là tiếng lệnh, tiếng gọi, tiếng kêu sợ hãi, thậm chí đến cách vẫy đuôi cũng có những dấu hiệu riêng. Cho đến cuối ngày, đàn sói đã bị phường săn tiêu diệt gần hết. Phường săn dồn con sói cái đầu đàn vào hang của nó, cái hang sâu, ở đó có những cột nhũ đá rêu bám xanh rì. Con chó sói đã già, từng túm lông lưng đã chuyển sang lốm đốm bạc. Bị dồn vào hang, nó chống cự ác liệt, mắt nó đỏ ngầu. Không hiểu lúc đó nó đã nghĩ gì. Một thoáng, nó nhìn chăm chú ông Nhân như để nhận dạng rồi nó lao vào góc sâu nhất nơi có đàn con đang chụm vào nhau. Nó cố ngoạm được một con sói con thì phát súng nổ. Ông Nhân đã lia cả vào lưng con sói một chùm đạn ghém. Con sói đầu đàn đè lên con sói bé xíu mà nó cắn răng vào giữa đỉnh đầu. Phường săn ào vào, lôi xác con sói đầu đàn và bắt những con sói con. Thằng San gỡ con sói con trong miệng của con sói mẹ mang về. Đây là con sói con đẹp nhất trong đàn sói nhỏ.

Con chó sói con lớn lên giữa lũ chó nhà. Nó có vết răng cắn ở đỉnh đầu, nơi đó thành sẹo lông không mọc được. Con chó sói con được nuôi trong nhà ông Nhân. Nó quen với người, tính nết gần giống chó nhà, chỉ có con mắt và điệu bộ là khác. Mắt nó dữ dằn, điệu bộ của nó lấm lét. Ông Nhân và cả thằng San đều cùng không thích con sói con này. Tuy nhiên, con sói không hề bao giờ làm trái ý người, vật trong nhà. Nó tránh mọi sự va chạm, tính nết của nó ôn hòa rất đỗi lạ lùng. Nó không tranh ăn với những con chó khác, không gây sự với ngựa, dê hoặc lợn, gà. Nó sống lầm lũi và rất biết điều. Hình như nó biết mọi người trong nhà đều không thích nó.

Thời gian trôi qua, thấm thoắt thằng San đến tuổi mười ba. Ông Nhân định ngày cúng ma cho con. Ông bảo người nhà giết hai con lợn, nhân thể giết luôn con chó sói để thiết đãi bà con trong bản. Hôm ấy, khi người nhà chuẩn bị động dao giết lợn thì xẩy ra một việc kinh người. Thằng San ngồi cạnh bố, nó mặc bộ áo lanh đẹp nhất. Nó đã ra dáng vẻ ông chủ. Ông Nhân bảo con đi xem công việc người làm. Thằng San gật đầu, nó nhảy ba bước xuống cầu thang bằng gỗ vàng hiềng, không may cái ống quần lanh vướng vào then ngang của cái cầu thang. Nó ngã xuống đất ngay nơi xích con chó sói. Con sói đang nằm lim dim thì bỗng giật mình chồm dậy. Thằng San đập đầu xuống một hòn đá cạnh con chó sói, miệng vập vào cái dây sắt buộc vào cổ nó. Máu trào ra từ miệng thằng San. Vết máu đỏ từ miệng thằng San thức tỉnh từ trong tiềm thức mơ hồ của con dã thú một điều gì đấy. Nó chồm lên nhe hàm răng nhọn và trắng nhởn tớp vào giữa cổ thằng San nơi có những vệt lang ben mờ mờ. Người nhà ông Nhân hốt hoảng chạy lại. Con chó sói như điên dại không buông tha thằng bé. Nó cắn, cào, nhay, nhá, nó rứt từ cổ thằng San ra từng mảnh thịt, từng sợi gân và dây chằng bê bết máu. Thằng San chết ngay, mắt trợn ngược. Cổ nó hõm vào một khoảng đỏ lòm, từ đấy máu phun ra phì phì, sủi cả bong bóng. Máu phun đầy mặt con sói, nhuộm đỏ cái đầu lông lá bù xù. Người ta vất vả lắm mới kéo được con sói ra.

Ông Nhân cầm rìu tiến về con sói nước mắt ròng ròng. Người ta dạt ra hai bên nhường chỗ cho ông. Ông Nhân run bắn cả người. Con sói rúm lại, xích quấn vào dưới cầu thang. Dừng lại một lát, bỗng nhiên ông Nhân vung rìu lên và cứ liên hồi chém vào sợi dây xích sắt. Lưỡi rìu quần lại, các sợi xích đứt tung. Con sói tru lên một tiếng rồi phóng chạy về phía rừng, trên cổ vẫn còn lòng thòng một đoạn dây ngắn. Đám người đứng quanh ông Nhân sững sờ. Ông Nhân buông rìu quỳ xuống xác đứa con duy nhất, những ngón tay gầy trơ cả khớp xương cày trên mặt đất bê bết máu.

 

Câu 1

Xác định ngôi kể của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Vận dụng kiến thức về các ngôi kể

- Căn cứ vào đại từ xưng hô của người kể chuyện để xác định

Lời giải chi tiết

Văn bản sử dụng ngôi kể thứ 3

Giải thích:

Người kể chuyện không trực tiếp xưng “tôi” mà gọi nhân vật bằng tên (“ông Nhân”, “thằng San”, “con sói”), đồng thời thuật lại sự việc từ bên ngoài.

Mở rộng

Ngôi kể thứ ba: khi gọi các nhân vật bằng tên gọi của chúng, người kể tự giấu mình đi, người kể có thể kể linh hoạt tự do những gì diễn ra với nhân vật.

Link tham khảo: Ngôi kể và tác dụng của việc thay đổi ngôi kể

Câu 2

Liệt kê các chi tiết miêu tả cuộc đi săn đàn sói của ông Nhân cùng phường săn.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Xác định đoạn miêu tả cuộc săn

- Tìm các hành động tiêu biểu của phường săn

Lời giải chi tiết

- Dồn con sói cái đầu đàn vào hang của nó

- Lia cả vào lưng con sói một chùm đạn ghém

- Phường săn ào vào, lôi xác con sói đầu đàn và bắt những con sói con.

Giải thích:

Đây là những hành động trực tiếp diễn ra trong cuộc săn, thể hiện phường săn đã truy đuổi, giết con sói đầu đàn và bắt những con sói con.

Mở rộng

Chi tiết là phần rất nhỏ, điểm nhỏ trong nội dung sự việc hoặc hiện tượng.

Link tham khảo: Định nghĩa chi tiết

Câu 3

Xác định chủ đề của truyện.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào sự việc chính, đặc biệt là mối quan hệ giữa gia đình ông Nhân với đàn sói, để xác định vấn đề trung tâm của truyện.

Lời giải chi tiết

Chủ đề của truyện: Mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên

Giải thích:

Con người săn giết đàn sói, bắt sói con và đưa một con về nuôi; cuối truyện, con sói gây ra bi kịch cho gia đình ông Nhân. Qua đó, truyện đặt ra vấn đề về cách con người ứng xử với tự nhiên.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

Câu 4

Ý nghĩa của chi tiết “Ông Nhân vung rìu lên và cứ liên hồi chém vào sợi dây xích sắt” ở cuối tác phẩm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ chi tiết

- Liên hệ với chủ đề để phân tích ý nghĩa

Lời giải chi tiết

- Hoàn cảnh xuất hiện chi tiết: Trong khi mọi người trong gia đình đang chuẩn bị làm lễ cúng ma cho San- đứa con trai yêu quý của ông Nhân; San ngã vào chỗ xích con sói và bị tấn công đến chết. Thấy vậy, ông Nhân liên hồi cầm rìu, chém đứt sợi dây xích sắt để sói phóng chạy về rừng.

- Ý nghĩa của chi tiết:

+ Chi tiết về hành động của ông Nhân cho thấy sự tự ý thức, sám hối cho những lỗi lầm mình gây ra trong quá khứ.

+ Chi tiết còn cho thấy cách giải quyết mâu thuẫn giữa con người với tự nhiên theo hướng hoà giải của Nguyễn Huy Thiệp.

Giải thích:

Sau khi San chết, ông Nhân có cơ hội giết con sói nhưng lại chém đứt dây xích để nó chạy về rừng. Sự lựa chọn này cho thấy ông đã không tiếp tục trả thù mà buông tha cho con vật, qua đó thể hiện sự thay đổi trong cách nhìn của ông về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Câu 5

Qua nội dung tác phẩm, nhà văn Nguyễn Huy Thiệp muốn gửi gắm thông điệp gì về mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Căn cứ nội dung văn bản và liên hệ bản thân

- Rút ra thông điệp

Lời giải chi tiết

- Khái quát nội dung tác phẩm: Từ câu chuyện về gia đình ông Nhân- một gia đình nổi danh khắp bản mường về tài săn bắn, tác phẩm phản ánh mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên.

- Thông điệp: Con người cần chung sống hoà hợp với tự nhiên, thiên nhiên; phải tôn trọng tự nhiên, thiên nhiên.

+ Thiên nhiên luôn hiện hữu đầy bí ẩn.

+ Khao khát chinh phục thiên nhiên, làm chủ thiên nhiên là khát vọng muôn đời của con người.

+ Tuy nhiên, nếu huỷ hoại thiên nhiên một cách quá mức thì con người sẽ phải gánh chịu những hậu quả nặng nề.

Đoạn văn tham khảo:

Tác phẩm gửi gắm thông điệp sâu sắc về mối quan hệ giữa con người và thế giới tự nhiên. Con người không thể tùy tiện chinh phục hay tàn phá thiên nhiên mà cần biết tôn trọng và sống hài hòa với nó. Thiên nhiên luôn tồn tại những quy luật riêng và khi bị xâm phạm, nó sẽ có cách “trả thù” đầy khắc nghiệt. Bi kịch của cha con ông Nhân chính là lời cảnh tỉnh: nếu con người mù quáng trong việc thống trị tự nhiên, cuối cùng chính họ sẽ phải gánh chịu hậu quả đau đớn.

Giải thích:

Gia đình ông Nhân săn giết đàn sói, bắt sói con và nuôi nhốt nó; cuối cùng, chính con sói ấy gây ra bi kịch cho San. Chuỗi sự việc cho thấy việc con người xâm phạm và can thiệp thô bạo vào tự nhiên có thể dẫn đến những hậu quả đau đớn, từ đó nhắc nhở con người phải biết tôn trọng tự nhiên.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close