content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Café de Paris ngõ Cấm Chỉ (Bảo Ninh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Buổi chiều đó, mùa thu 1969, ngay trước ngày nhập ngũ, tôi lần đầu tiên vào quán cà phê ấy.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

Buổi chiều đó, mùa thu 1969, ngay trước ngày nhập ngũ, tôi lần đầu tiên vào quán cà phê ấy. Tôi đi cùng cha. Cấm Chỉ hồi ấy ngõ nhỏ, đìu hiu, nhà cửa xập xệ; chỉ mỗi cái “Café de Paris” là hai tầng, nhưng cũng tiều tụy, rêu mốc, tróc lở. Ở cổng bày cái kệ bán dưa cà. Bên trong, tầng trệt, thì là quán chè đậu đen, không hẳn quán chui nhưng cũng chẳng công khai. Cha tôi chào bà cụ bán dưa cà, bà cụ nhìn thấy rõ là khách quen, mới đẩy hé cánh cửa ra mời vào. Lẳng lặng đi ngang tầng trệt, vòng ra sân sau, trèo cầu thang lên áp mái. Quán cà phê chui ẩn trên đó. Một khoang gác ọp ẹp. Dăm bộ bàn ghế thấp tịt. Khách khứa lặng lờ như những cái bóng. Có tiếng trò chuyện nhưng rất khẽ. Tuy nhiên bầu không khí thì nồng ấm và thơm lựng, ngòn ngọt, đầm đậm, một thứ hương vị chẳng lời nào diễn tả được. Đấy là lần đầu tiên tôi được thưởng thức cà phê một cách đúng điệu Hà thành. Không trộn một tí ti nào bột ngô bột cám, cà phê thật sự cà phê, pha phin, đậm đặc, nhỏ từng giọt, đường thật ít. Và thuốc lá. Mọi khi đừng nói bia bọt với cà phê, nước trà cha tôi cũng nghiêm khắc cấm tiệt tôi. Vậy mà bữa ấy cả thuốc lá ông cũng cho phép. Bóc một gói Tam Đảo bao bạc, ông đưa mời tôi, như mời một người bạn. Bởi vì rằng ngày mai tôi đã là anh bộ đội nên với cha tôi kể từ đây tôi là người lớn thực thụ, ông đưa tôi đến nơi “trốn đời” ấy của người Hà Nội, nhấm nháp những giọt đắng ngắt và nghiền ngẫm ngậm ngùi bao nhiêu chuyện đời chưa từng bao giờ ông nói với tôi.

Nhâm nhi tách cà phê thứ nhất rồi thứ nhì, hết điếu thuốc này nối điếu thuốc khác, cha tôi trầm tư, lúc nói lúc ngừng lặng, trở về với thời tuổi trẻ của ông ở Huế, học trường Quốc học, tham gia Cách mạng, nổ súng đánh Tây. Ông kể về ngôi nhà và khu vườn của ông bà nội tôi ở bên hồ Tịnh Tâm gần Đại Nội, mà vào cuối năm 1946 các cụ đã phải rời bỏ, tản cư chạy giặc. Cha tôi nói về nỗi đau lòng của bà tôi, nước mắt của bà hồi năm 1956 hay tin Mĩ - Diệm phá hoại Tổng tuyển cử, đất nước có thể mãi mãi bị chia cắt, bà tôi có thể mãi mãi không về lại được Huế... Những câu chuyện ấy miên man lùi về một thời xa lắc, một nơi xa lắc, mà khi đó tôi cho là chẳng liên quan tới cái sự ngày mai tôi ra trận.

Nhưng trí nhớ thật kì lạ. Ngay khi đấy, thú thực, tôi nghĩ đâu đâu, không thật sự chú tâm nghe ba tôi nói. Vậy mà về sau, dọc Trường Sơn, trong Tây Nguyên, những khi tăng võng rừng khuya tỉnh giấc nhớ Hà Nội, và cả tới tận bây giờ nữa, hễ cứ khi nửa đêm thao thức nhớ đến cha, là tôi lại nghe thấy rõ mồn một gần như từng lời của ông ngày đó, buổi chiều tối ấy, trong cái quán Café de Paris ngõ Cấm Chỉ ấy.

(Trích Café de Paris ngõ Cấm Chỉ, Bảo Ninh, http://vannghequandoi.com.vn/van-xuoi/)

Chú thích:

Bảo Ninh tên thật là Hoàng Ấu Phương, sinh tại huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An, quê ở xã Bảo Ninh, huyện Quảng Ninh (nay thuộc thành phố Đồng Hới), tỉnh Quảng Bình. Ông là nhà văn trưởng thành từ cuộc kháng chiến chống Mĩ. Ông là một trong những nhà văn có những đóng góp cho văn học viết về đề tài chiến tranh thời kì hậu chiến. Ông nổi tiếng với các tác phẩm tiểu thuyết đặc biệt là tiểu thuyết “Nỗi buồn chiến tranh”. Bên cạnh đó, Bảo Ninh còn có những truyện ngắn, bút kí tiêu biểu như: Khắc dấu mạn thuyền, Bội phản, Café de Paris ngõ Cấm Chỉ...

Đoạn trích thuộc phần cuối tác phẩm kí Café de Paris ngõ Cấm Chỉ của ông.

Câu 1

Nhân vật tôi đến quán “Café de Paris” vào thời điểm nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kỹ những câu văn đầu tiên của văn bản để tìm thông tin về thời gian.

Lời giải chi tiết

Nhân vật tôi đến quán “Café de Paris” vào thời điểm: Buổi chiều mùa thu 1969, ngay trước ngày nhập ngũ của tác giả.

Giải thích:

Ngay đầu văn bản, tác giả viết: “Buổi chiều đó, mùa thu 1969, ngay trước ngày nhập ngũ, tôi lần đầu tiên vào quán cà phê ấy”, qua đó xác định rõ thời điểm.

Câu 2

Theo tác giả, tách café đúng điệu Hà thành có những đặc điểm gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định đoạn văn miêu tả về cà phê và trích dẫn nguyên văn các cụm từ liệt kê đặc điểm.

Lời giải chi tiết

Theo tác giả, tách café đúng điệu Hà thành có đặc điểm: “Không trộn một tí ti nào bột ngô bột cám, cà phê thật sự cà phê, pha phin, đậm đặc, nhỏ từng giọt, đường thật ít.”

Giải thích:

Những đặc điểm trên được tác giả liệt kê trực tiếp qua các chi tiết: “không trộn một tí ti nào bột ngô bột cám”, “cà phê thật sự cà phê”, “pha phin, đậm đặc, nhỏ từng giọt, đường thật ít”.

Câu 3

Câu “Và thuốc lá.” thuộc kiểu câu gì xét theo cấu tạo ngữ pháp?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về cấu tạo ngữ pháp của câu văn 

Lời giải chi tiết

Xét theo cấu tạo ngữ pháp, câu “Và thuốc lá.” thuộc kiểu câu đặc biệt.

Giải thích:

Câu chỉ gồm cụm từ “thuốc lá”, không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ. Câu được tách riêng nhằm bổ sung, nhấn mạnh một chi tiết trong những thứ cha cho nhân vật “tôi” thưởng thức trước ngày nhập ngũ.

Mở rộng

Câu đặc biệt là câu không được cấu tạo theo mô hình câu hai thành phần, thường dùng để gọi – đáp; nhấn mạnh cảm xúc; liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tượng; xác định thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc.

Link tham khảo: Câu đặc biệt

Câu 4

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê sử dụng trong câu: “Nhâm nhi tách cà phê thứ nhất rồi thứ nhì, hết điếu thuốc này nối điếu thuốc khác, cha tôi trầm tư, lúc nói lúc ngừng lặng, trở về với thời tuổi trẻ của ông ở Huế, học trường Quốc học, tham gia Cách mạng, nổ súng đánh Tây.”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ liệt kê để phân tích tác dụng 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ liệt kê: “…học trường Quốc học, tham gia Cách mạng, nổ súng đánh Tây.”

- Tác dụng:

+ Kể ra hàng loạt các kỉ niệm thời trai trẻ của bố với lí tưởng sống đẹp đẽ, học tập và cống hiến cho đất nước.

+ Qua đó làm nổi bật lí tưởng sống đẹp đẽ của người cha, trở thành tấm gương sáng cho người con học tập và noi theo.

 + Thể hiện tình yêu, niềm tự hào của tác giả về người cha đáng kính của mình.

Giải thích:

Các hoạt động được sắp xếp liên tiếp giúp những năm tháng tuổi trẻ của người cha hiện lên cụ thể, cô đọng. Qua đó, người con dần nhận ra chiều sâu cuộc đời và những trải nghiệm mà cha đã đi qua.

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê 

Câu 5

Theo anh/chị, tại sao kí ức về những lời tâm sự của người cha lại hiện về rõ mồn một trong tâm trí tác giả khi vào chiến trường?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào diễn biến tâm lí của nhân vật “tôi” trước và sau khi vào chiến trường để lí giải.

Lời giải chi tiết

Kí ức về những lời tâm sự của người cha hiện về rõ mồn một trong tâm trí tác giả khi vào chiến trường bởi vì:

- Tác giả đã lớn khôn và hiểu thấu những lời tâm sự của cha, điều mà trước đó còn bồng bột, chưa trải nghiệm cuộc sống chiến trường người con chưa hiểu hết.

- Tình yêu và nỗi nhớ nhà, nhớ cha trào dâng trong lòng tác giả.

Giải thích:

Khi ở quán cà phê, tác giả còn “không thật sự chú tâm nghe ba tôi nói”. Nhưng sau này, “dọc Trường Sơn, trong Tây Nguyên”, khi trải qua chiến tranh và những đêm nhớ nhà, tác giả mới thấm thía những câu chuyện của cha. Vì vậy, những lời tưởng như đã xa lại trở nên “rõ mồn một” trong kí ức.

Câu 6

Nhận xét về tình cảm, cảm xúc của tác giả đối với “Café de Paris” thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

- Tác giả ấn tượng và yêu mến quán café bởi sự đặc biệt của nó: bầu không khí thì nồng ấm và thơm lựng, ngòn ngọt, đầm đậm, một thứ hương vị chẳng lời nào diễn tả được.

- Cảm xúc ấy chân thành và tinh tế, xuất phát từ một tâm hồn nhạy cảm, giàu cảm xúc.

Lời giải chi tiết

Trong đoạn trích, tác giả đã dành cho "Café de Paris" một tình cảm vô cùng đặc biệt, sâu nặng. Đó không chỉ là sự yêu thích một hương vị cà phê "đúng điệu Hà thành" đậm đặc, nguyên chất, mà còn là sự gắn bó với một không gian văn hóa đầy thiêng liêng. Quán café trở thành chứng nhân cho khoảnh khắc trưởng thành của nhân vật, nơi người cha trao cho anh cà phê, thuốc lá và những tâm sự như một người bạn, một người đồng chí. Bầu không khí "nồng ấm", "thơm lựng" nơi đây đã in đậm vào ký ức tác giả, biến nó thành một kỷ niệm đẹp về Hà Nội mà mỗi khi nhớ lại đều rõ ràng, xúc động và đầy trân trọng.

Giải thích:

Quán cà phê là nơi tác giả lần đầu được cha đối xử “như mời một người bạn” và nghe cha kể về tuổi trẻ, gia đình, chiến tranh. Vì thế, “Café de Paris” trở thành nơi lưu giữ kí ức về cha, về Hà Nội và về thời khắc tác giả bước vào tuổi trưởng thành. Việc nhiều năm sau tác giả vẫn nhớ “gần như từng lời” cha nói cho thấy tình cảm sâu đậm và sự trân trọng đối với kỉ niệm ấy.

Mở rộng

Chi tiết tiêu biểu là những chi tiết chọn lọc, có giá trị biểu đạt và thẩm mĩ vượt trội trong truyện, có thể mang lại sự bất ngờ, gây chú ý hoặc sự thích thú đối với người đọc và góp phần quan trọng trong việc thể hiện tư tưởng chủ đề của truyện.

=> Nói cách khác, chi tiết tiêu biểu là chi tiết đặc sắc, tập trung thể hiện rõ nét sự việc tiêu biểu.

Link tham khảo: Yếu tố trong truyện

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close