Đọc hiểu Mạo hiểm (Nguyễn Bá Học) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Câu nói: "Đường đi khó không khó vì ngăn sông cách núi mà khó vì lòng người ngại núi e sông" được hiểu theo nghĩa bóng: Đường đi khó không phải vì bản thân con đường ấy có nhiều chướng ngại vật mà khó bởi người đi đường không có quyết tâm cao.

Giải thích:

Hình ảnh “ngăn sông cách núi” tượng trưng cho những trở ngại trong cuộc sống, còn “lòng người ngại núi e sông” chỉ tâm lí e dè, sợ hãi. Tác giả nhấn mạnh vai trò của ý chí và bản lĩnh khi đối mặt với khó khăn.

- Các biện pháp tu từ được sử dụng: liệt kê và điệp từ, điệp cú pháp

- Tác dụng:

+ Diễn tả đầy đủ, sâu sắc và nổi bật những thứ tiện lợi, đủ đầy, có sẵn làm con người ta yếu đuối, mất đi tinh thần mạo hiểm

+ Làm cho câu văn hài hòa, cân đối, nhịp nhàng ...

Giải thích:

Các biểu hiện được liệt kê cho thấy người quen hưởng thụ và ngại vất vả sẽ dễ mất khả năng thích nghi, chịu đựng khó khăn. Những từ ngữ, cấu trúc lặp lại góp phần làm nổi bật lời cảnh tỉnh của tác giả.

- Biện pháp tu từ: điệp ngữ (phải biết, cũng không lấy làm)

-Tác dụng: tăng thêm sức biểu cảm cho lời văn, nhấn mạnh sự cần thiết của lối sống mạnh mẽ tích cực của thanh niên đồng thời cho thấy sự khuyến khích động viên của tác giả với thế hệ trẻ.

Giải thích:

Các cụm từ được lặp lại làm nổi bật yêu cầu của tác giả đối với học trò: không ngại thử thách, không dễ dàng đầu hàng trước những khó khăn trong cuộc sống. 

- “Sống thừa” là lối sống khép mình, thụ động, ích kỉ, không có ý thức vươn lên, cạnh tranh trong cuộc sống. Hệ quả là thanh niên khó có thể đóng góp sức mình vào xây dựng xã hội tốt đẹp hơn, bởi vậy, cũng khó tìm thấy ý nghĩa cuộc sống.

- Thanh niên cần sống có lí tưởng, ước mơ, hoài bão để tìm thấy mục đích sống.

- Tăng cường vận động, giao tiếp, nhận thức rõ hơn về vai trò, ý nghĩa của bản thân với gia đình và cộng đồng. Biết quan tâm chia sẻ với những người có hoàn cảnh khó khăn. Chăm chỉ trong học tập và lao động…

Đoạn văn tham khảo:

Trong thời đại phát triển nhanh chóng hiện nay, lối "sống thừa", lối sống thụ động, khép mình, thiếu lý tưởng và không có ý thức phấn đấu, đang là một nguy cơ khiến không ít bạn trẻ đánh mất ý nghĩa của cuộc sống. Để không trở thành những cá thể "sống thừa", thanh niên trước hết cần xác định cho mình mục tiêu, lý tưởng và hoài bão rõ ràng. Lý tưởng chính là kim chỉ nam giúp mỗi người định hướng bước đi, biến những khát vọng thành động lực để không ngừng vươn lên. Bên cạnh đó, tuổi trẻ cần tích cực rèn luyện, chủ động giao tiếp, mở rộng vốn sống và không ngừng nâng cao tri thức cũng như kỹ năng lao động. Sự chăm chỉ trong học tập và tinh thần trách nhiệm trong công việc sẽ giúp thanh niên nâng cao giá trị bản thân. Đặc biệt, mỗi người cần nhận thức rõ vai trò của mình đối với gia đình và cộng đồng, biết mở lòng sẻ chia, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn để lan tỏa các giá trị nhân văn tốt đẹp. Khi biết cống hiến và sống có trách nhiệm, thanh niên không chỉ khẳng định được bản ngã mà còn tìm thấy niềm vui, sự trọn vẹn trong từng khoảnh khắc của cuộc đời.

Giải thích:

Đoạn văn làm rõ cách tránh lối sống “sống thừa”. Những việc làm trên phù hợp với lời khuyên của Nguyễn Bá Học về tinh thần xông pha, vượt khó và không sống thụ động.