Đọc hiểu Đi đường (Hồ Chí Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan Trùng san chi ngoại hựu trùng san

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

ĐI ĐƯỜNG (*)

(Tẩu lộ, Hồ Chí Minh)

         Phiên âm:

Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan

Trùng san chi ngoại hựu trùng san

Trùng san đăng đáo cao phong hậu

Vạn lý dư đồ cố miện gian.

Dịch nghĩa:

Có đi đường mới biết đường đi khó,

Hết lớp núi này lại tiếp đến lớp núi khác;

Khi đã vượt các lớp núi lên đến đỉnh cao chót,

Thì muôn dặm nước non thu cả vào tầm mắt.

Dịch thơ:

Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;

Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non.​

(Hồ Chí Minh, Nhật kí trong tù, NXB trẻ, 2020)

Chú thích: Tác phẩm được rút ra từ tập Nhật kí trong tù (1942 – 1943) của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những ngày bị giam ở nhà tù Tưởng Giới Thạch, Bác Hồ đã bị áp giải qua nhiều nhà lao. Và cuộc hành trình chuyển lao đầy gian nan được Hồ Chí Minh khắc họa chân thực qua bài thơ Đi đường (Tẩu lộ)

Câu 1

Nêu thể thơ được sử dụng trong văn bản phiên âm.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào số chữ mỗi dòng và số câu trong bài.

Lời giải chi tiết

Bài thơ được viết theo thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt

Giải thích:

Bài thơ gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ, phù hợp với đặc trưng của thể thơ thất ngôn tứ tuyệt.

Mở rộng

- Thất ngôn tứ tuyệt là một thể thơ có kết cấu ngắn gọn, súc tích nhưng giàu hình ảnh và cảm xúc.

- Cấu tạo: Gồm 4 câu, mỗi câu 7 chữ, tổng cộng 28 chữ.

- Luật bằng trắc:

+ Luật bằng (câu 1 kết thúc bằng thanh bằng).

+ Luật trắc (câu 1 kết thúc bằng thanh trắc).

- Niêm luật: Câu 1 niêm với câu 2, câu 3 niêm với câu 4 (tức là các câu này phải có thanh điệu hài hòa với nhau).

- Gieo vần: Vần thường gieo ở cuối câu 1 - 2 - 4 (có thể theo vần bằng hoặc vần trắc, nhưng chủ yếu là vần bằng).

- Bố cục:

+ Câu 1 (Khai – Mở bài): Giới thiệu nội dung, khung cảnh, cảm xúc.

+ Câu 2 (Thừa – Tiếp nối): Mở rộng thêm ý thơ.

+ Câu 3 (Chuyển – Chuyển ý, tạo cao trào hoặc bước ngoặt).

+ Câu 4 (Hợp – Kết bài, kết luận hoặc tạo dư âm).

Link tham khảo: Thơ tứ tuyệt Đường luật là gì?

Câu 2

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định người bộc lộ cảm xúc trong bài.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình trong bài thơ là người tù Hồ Chí Minh

Giải thích:

Bài thơ được viết từ trải nghiệm của Hồ Chí Minh trong những ngày bị áp giải qua nhiều nhà lao. Những gian lao của việc đi đường được tác giả trực tiếp cảm nhận và suy ngẫm.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

 Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp điệp từ được sử dụng trong 2 câu thơ:

“Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan

  Trùng san chi ngoại hựu trùng san…”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ điệp ngữ để phân tích tác dụng 

Lời giải chi tiết

-  Điệp từ: "trùng san, tẩu lộ"

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu cho câu thơ

+ Khắc họa đậm nét cảnh tượng núi non trùng điệp, qua lớp núi này lại tới lớp núi khác, từ đó nhấn mạnh sự gian lao, vất vả chồng chất của người đi đường cách mạng.

Giải thích:

“Tẩu lộ” được lặp lại để nhấn mạnh trải nghiệm thực tế của người đi đường: phải đi mới thấm thía cái khó. “Trùng san” lặp lại diễn tả những dãy núi nối tiếp, trùng điệp, qua đó làm nổi bật những thử thách liên tiếp mà người tù phải vượt qua.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Khái quát nội dung văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát ý chính từ nội dung và cảm xúc bài thơ.

Lời giải chi tiết

Từ những gian khổ gặp phải trong hành trình chuyển lao, bài thơ thể hiện thể hiện chân dung tinh thần lạc quan, ung dung của người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh.

Giải thích:

Những lớp núi trùng điệp tượng trưng cho khó khăn trên đường đời. Khi vượt qua “cao phong”, con người có thể “thu vào tầm mắt muôn trùng nước non”. Vì vậy, bài thơ mượn việc đi đường để gửi gắm bài học về nghị lực và sự kiên trì.

Mở rộng

Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…

Link tham khảo: Nội dung và hình thức của văn bản văn học

Câu 5

Qua bài thơ Đi đường, em hãy rút ra bài học cho bản thân trong cuộc sống.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Gợi ý:

Những bài học rút ra cho bản thân:

- Muốn đến đích con người phải vượt qua nhiều gian khổ, vất vả giống như việc đi đường. Khi tự trải nghiệm, chúng ta mới có thể thấu hiểu hết những khó khăn. Qua đó, chúng ta cũng cảm thông và chia sẻ  hơn với những người khi họ gặp hoàn cảnh khó khăn

- Đối diễn với muôn trùng khó khăn đó, con người phải có ý chí quyết tâm, nghị lực và niềm tin để đạt tới mục tiêu của mình. Đó là bài học về tinh thần kiên cường và rèn luyện bản lĩnh cho mỗi chúng ta.

- Khi đạt tới mục tiêu, lên tới đỉnh cao của ước mơ và lí tưởng, con người có thể mở rộng tầm mắt mình trước thế giới bao la. Vượt qua được gian lao chồng chất sẽ có được thắng lợi vẻ vang

Lời giải chi tiết

Bài thơ Đi đường của Bác Hồ đã để lại cho em bài học: hành trình nào cũng đầy gian nan, thử thách, nhưng nếu chúng ta giữ vững ý chí và nghị lực, nhất định sẽ vượt qua. Khó khăn chồng chất như những dãy núi trập trùng, nhưng khi kiên trì bước tới đỉnh cao, ta sẽ thấy mọi thứ thật xứng đáng. Bài thơ nhắc nhở em không được nản lòng trước khó khăn, mà phải mạnh mẽ đối mặt, bởi chính trải nghiệm ấy sẽ rèn giũa bản lĩnh và mang lại thành quả lớn lao.

Giải thích:

Hình ảnh vượt qua những lớp núi trùng điệp rồi lên đến đỉnh cao cho thấy thành quả chỉ có được sau quá trình nỗ lực và vượt khó. Bài học ấy nhắc chúng ta không đầu hàng trước trở ngại mà cần vững vàng tiến về phía trước.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close