Đọc hiểu Miền Trung (Hoàng Trần Cương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Hai hình ảnh thể hiện sự khắc nghiệt của thiên nhiên miền Trung là:

+ Câu ví dặm nằm nghiêng/ Trên nắng và dưới cát (chỉ một vùng đất đầy nắng gắt và cát bao phủ, thể hiện một vùng đất khô cằn và khắc nghiệt)

+ Chỉ có gió bão là tốt tươi như cỏ/ Không ai gieo mọc trắng mặt người. (Chỉ một hiện tượng thiên nhiên đặc trưng của vùng đất miền Trung: nhiều bão lũ, mưa giông.)

Giải thích:

“Nắng”, “cát”, “gió bão” gợi một miền đất khô nóng, khắc nghiệt, thường xuyên chịu thiên tai, qua đó làm nổi bật những gian khó mà con người miền Trung phải đối mặt.

- Hình ảnh "Eo đất này thắt đáy lưng ong" gợi tả một cách chân thực và gợi cảm về hình dáng địa lý đặc thù của miền Trung - một dải đất hẹp, thắt lại ở khúc giữa bản đồ Việt Nam. Qua đó, tác giả cũng gián tiếp gợi lên sự khắc nghiệt của thiên nhiên, một vùng đất vốn chịu nhiều thiên tai, bão lũ và có địa hình trắc trở.

- Trái ngược với cái nghèo khó, khắc nghiệt của địa hình, tinh thần và tấm lòng của con người nơi đây lại vô cùng ngọt ngào, ấm áp: "Cho tình người đọng mật". "Đọng mật" là hình ảnh ẩn dụ cho sự kết tinh của những gì ngọt ngào, quý giá nhất. Thiên nhiên càng khắc nghiệt bao nhiêu thì tình cảm giữa người với người lại càng gắn bó, keo sơn, giàu lòng nhân ái, vị tha và sâu nặng nghĩa tình bấy nhiêu.

- Chính trong gian khổ, thử thách của hoàn cảnh, vẻ đẹp tâm hồn và tình người của nhân dân miền Trung lại càng tỏa sáng, ngọt ngào và bền chặt.

Giải thích:

Hình ảnh “đọng mật” là ẩn dụ, gợi sự ngọt ngào, quý giá và kết tinh của tình người. Qua đó, tác giả làm nổi bật vẻ đẹp của con người miền Trung: càng trong gian khó càng giàu tình nghĩa.

- Sự thấu hiểu, đồng cảm sâu sắc trước những gian truân.

- Lòng ngưỡng mộ, trân trọng và tự hào.

- Tình yêu quê hương tha thiết, đau đáu và gắn bó máu thịt.

Giải thích:

Tác giả không né tránh cái nghèo, sự khắc nghiệt của miền Trung mà nhìn thẳng vào những gian truân ấy. Hình ảnh “tình người đọng mật” và lời nhắn “Em gắng về/ Đừng để mẹ già mong” cho thấy tình cảm tha thiết, sâu nặng với mảnh đất và con người miền Trung.

- Thông điệp về sự trân trọng và ngợi ca tình người trong gian khó.

- Thông điệp về lòng hiếu thảo và sự gắn bó với cội nguồn quê hương.

Đoạn văn tham khảo:

Qua đoạn thơ Miền Trung của Hoàng Trần Cương, thông điệp ý nghĩa nhất mà em rút ra được là bài học về lòng biết ơn cội nguồn và sự trân trọng tình người trong nghịch cảnh. Tác giả đã vẽ nên một bức tranh miền Trung đầy khắc nghiệt với thiên tai, nghèo khó, nơi "câu hát cũng hai lần sàng lại". Thế nhưng, vượt lên trên cái khắc nghiệt của thời tiết và địa hình "thắt đáy lưng ong" ấy, tình người nơi đây lại kết tinh, ngọt ngào và bền chặt như "đọng mật". Điều này nhắc nhở chúng ta rằng, hoàn cảnh sống khó khăn không thể khuất phục được ý chí và tâm hồn con người, mà trái lại, nó càng làm ngời sáng tinh thần đoàn kết, yêu thương. Đồng thời, lời nhắn nhủ "Em gắng về/ Đừng để mẹ già mong" chính là tiếng chuông thức tỉnh mỗi người về đạo lý "uống nước nhớ nguồn". Dù có đi xa đến đâu, chúng ta cũng cần phải trân trọng, nhớ về dải đất cội nguồn – nơi có gia đình, có những người thân yêu đang ngày đêm dõi theo và mong ngóng ta trở về.

Giải thích:

Miền Trung hiện lên với nắng, cát, gió bão, nghèo khó, nhưng trong hoàn cảnh ấy, “tình người đọng mật”, cho thấy con người càng gian khó càng biết yêu thương, đùm bọc nhau. Lời nhắn “Em gắng về/ Đừng để mẹ già mong” lại nhắc mỗi người phải biết trân trọng gia đình, quê hương và những người thân luôn mong ngóng mình. Vì vậy, dù đi đâu, mỗi người cũng cần sống nghĩa tình và không quên cội nguồn.