Đọc hiểu Dậy mà đi (Tố Hữu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Dậy mà đi! Dậy mà đi! Đừng tiếc nữa, can chi mà tiếc mãi? Ai chiến thắng mà không hề chiến bại

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

DẬY MÀ ĐI

Dậy mà đi! Dậy mà đi!

Đừng tiếc nữa, can chi mà tiếc mãi?

Ai chiến thắng mà không hề chiến bại

Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần?

Huống đường đi còn lắm bước gian truân

Đây chưa phải trận sau cùng chiến đấu!

Thì đứng dậy, xoa tay, và tự bảo:

Chí còn đây sức lực hãy còn đây!

Lòng không nghèo tin tưởng ở tương lai

Chân có ngã thì đứng lên, lại bước.

Thua ván này, ta đem bày ván khác

Có can chi, miễn được cuộc sau cùng

Dậy mà đi, hi vọng sẽ thành công

Rút kinh nghiệm ở bao lần thất bại:

Một lần ngã là một lần bớt dại

Để thêm khôn một chút nữa trong người,

Dậy mà đi, hỡi bạn dân nghèo ơi!

Tháng 5 - 1941

(Thơ Tố Hữu, trang 121 - 122, NXB Văn học, 2007)

Câu 1

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp, thi luật,... 

Lời giải chi tiết

Thể thơ của bài thơ trên: Tự do.

Giải thích:

Các dòng thơ có số tiếng không đều, cách ngắt nhịp và gieo vần linh hoạt. 

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Trong bài thơ, đối tượng mà tác giả hướng tới để kêu gọi “Dậy mà đi” là ai?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm từ ngữ trực tiếp xác định đối tượng được tác giả gọi, hướng tới.

Lời giải chi tiết

Đối tượng mà tác giả hướng tới để kêu gọi “Dậy mà đi” là: dân nghèo/ người dân nghèo.

Giải thích:

Ở cuối bài, tác giả trực tiếp gọi: “Dậy mà đi, hỡi bạn dân nghèo ơi!”. Cách xưng hô này xác định rõ đối tượng mà lời kêu gọi hướng tới.

Câu 3

Biện pháp tu từ điệp ngữ “Dậy mà đi” được sử dụng trong bài thơ có những tác dụng gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó nêu tác dụng về hình thức và nội dung.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ điệp ngữ “Dậy mà đi” được điệp lại 5 lần (cả nhan đề)

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm; tạo nhịp điệu, âm hưởng mạnh mẽ; tăng tính nhạc cho lời thơ;

+ Nhấn mạnh lời kêu gọi đầy mạnh mẽ dứt khoát, thúc giục mọi người nhanh chóng đứng dậy thoát khỏi những chán nản, nhụt chí, hối tiếc của mỗi lần thất bại, để bước tiếp, chiến đấu tiếp.

+ Thể hiện ý chí, lòng quyết tâm lớn lao của tác giả.

Giải thích:

“Dậy mà đi” là lời thúc giục trực tiếp, được lặp lại nhiều lần như một tiếng gọi mạnh mẽ. Sự lặp lại ấy khiến lời thơ có sức cổ vũ, động viên, phù hợp với nội dung bài thơ: không chìm đắm trong thất bại mà phải đứng lên và tiếp tục chiến đấu.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Anh/ Chị hiểu thế nào về hai câu thơ:

“Một lần ngã là một lần bớt dại

Để thêm khôn một chút nữa trong người,”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của các hình ảnh “ngã”, “bớt dại”, “thêm khôn”, từ đó khái quát thông điệp của hai câu thơ.

Lời giải chi tiết

- Hiểu về hai câu thơ: “Một lần ngã là một lần bớt dại

Để thêm khôn một chút nữa trong người,”

+ Hai câu thơ khẳng định mỗi một lần ta gặp thất bại hay phạm phải sai lầm trong cuộc sống là một lần chúng ta có thể hiểu hơn về bản chất của mọi việc trong cuộc đời. Từ đó, mỗi người có thêm kinh nghiệm, cách ứng xử đúng đắn hơn ở mỗi sự việc nảy sinh trong cuộc sống.

+ Hai câu thơ thể hiện quan điểm đúng đắn, tích cực, lạc quan của tác giả khi đứng trước những vấp ngã, thất bại. Đồng thời đó cũng là lời khuyên chân thành, đúng đắn dành cho những người dân nghèo nói riêng cho tất cả mọi người ở mọi thời đại nói chung.

- ….

Giải thích:

“Ngã” tượng trưng cho thất bại, sai lầm trong cuộc sống. “Bớt dại”, “thêm khôn” là cách nói hình ảnh về sự trưởng thành trong nhận thức và kinh nghiệm. Vì vậy, tác giả muốn nhắn nhủ con người không nên quá bi quan trước thất bại mà cần biết rút kinh nghiệm để tiến bộ và vững vàng hơn.

Câu 5

Anh/chị có đồng tình với quan điểm: "Ai chiến thắng mà không hề chiến bại/ Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần?" của tác giả không? Tại sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Nêu quan điểm đồng tình hay không đồng tình.

- Lí giải lí do vì sao,

- Rút ra bài học, thông điệp

Lời giải chi tiết

- Đồng tình:

+ Cuộc đời không bao giờ là dễ dàng, thành công không phải là điều dễ dàng đạt được.

+ Phải có sai lầm mới có thể trưởng thành được.

+ Trải qua thất bại mới tích lũy được những bài học kinh nghiệm đắt giá, rèn luyện được ý chí cùng lòng quyết tâm.

+ …

Đoạn văn tham khảo:

Tôi đồng tình với quan điểm "Ai chiến thắng mà không hề chiến bại/ Ai nên khôn mà chẳng dại đôi lần?" của tác giả. Bởi lẽ, cuộc đời không phải là một con đường bằng phẳng, và thành công chưa bao giờ là điều dễ dàng đạt được một cách tuyệt đối. "Chiến bại" hay những lần "dại" là một phần tất yếu của quá trình trưởng thành. Khi đối mặt với thất bại, chúng ta không chỉ nhận ra những thiếu sót của bản thân mà còn tích lũy được những bài học kinh nghiệm vô giá, rèn luyện bản lĩnh và ý chí kiên cường. Không có một vĩ nhân hay một thành công nào tự nhiên đến mà không trải qua những lần thử và sai. Từ quan điểm này, bài học sâu sắc rút ra cho mỗi chúng ta là hãy thay đổi cách nhìn nhận về thất bại: đừng xem nó là dấu chấm hết, mà hãy coi đó là một nấc thang cần thiết để bước tới "chiến thắng" và sự "khôn" lớn trong đời. Hãy dũng cảm đối mặt với sai lầm, học hỏi từ chúng và không ngừng nỗ lực vươn lên.

Giải thích:

Quan điểm của tác giả là có cơ sở vì thành công thường là kết quả của quá trình thử sức, trải nghiệm và sửa chữa sai lầm. Khi thất bại, con người có cơ hội nhìn lại cách làm của mình, nhận ra điều chưa đúng và tìm cách khắc phục. Những kinh nghiệm ấy giúp con người tránh lặp lại sai lầm, trở nên khôn ngoan và vững vàng hơn. Vì vậy, “chiến bại” không nhất thiết là dấu chấm hết; nếu biết rút kinh nghiệm và tiếp tục cố gắng, thất bại có thể trở thành bước đệm để đi đến thành công.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close