Đọc hiểu Nơi dựa (Nguyễn Đình Thi) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

- Theo văn bản, “nơi dựa” là đứa bé và bà cụ,

- Đứa bé là “nơi dựa” của “người đàn bà” và bà cụ là “nơi dựa” của “người chiến sĩ”

Giải thích:

Dù đứa bé còn nhỏ, bước đi chưa vững nhưng sự hiện diện và tình yêu dành cho con là nguồn sống của người mẹ; dù bà cụ già yếu, bà vẫn là điểm tựa tinh thần giúp người chiến sĩ có thêm sức mạnh vượt qua thử thách.

Nghịch lí nằm ở chỗ: những người yếu đuối về thể chất lại trở thành nơi dựa tinh thần cho những người khỏe mạnh:

- Đứa bé “bước còn chưa vững” lại là nơi dựa cho người đàn bà sống.

- Bà cụ “bước không còn vững” lại là nơi dựa cho người chiến sĩ vượt qua thử thách.

Giải thích:

Thông thường, người yếu cần người khỏe nâng đỡ. Nhưng trong văn bản, sự nâng đỡ lại diễn ra theo chiều ngược lại ở phương diện tinh thần. Qua đó, tác giả cho thấy sức mạnh của con người nằm ở tình yêu thương, niềm tin và ý nghĩa mà một người đem lại cho người khác.

- Phép điệp được sử dụng trong văn bản: điệp kết cấu/ cấu trúc trong hai đoạn thơ:

“Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia?... Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống.”

“Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?... Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơi dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách.”

- Hiệu quả nghệ thuật của phép điệp:

+ Tạo sự cân xứng, nhịp nhàng và sự liên kết giữa hai đoạn thơ.

+ Nhấn mạnh, khẳng định nơi dựa đích thực của mỗi người không phải là sức mạnh thể chất, là giá trị vật chất mà là sức mạnh tinh thần, là những giá trị tinh thần đáng trân trọng.

Giải thích:

Hai đoạn thơ có kết cấu gần như song song nhưng thay đổi đối tượng, tạo thành hai trường hợp tương ứng. Cách lặp này khiến ý tưởng về “nơi dựa” được nhấn mạnh và mở rộng: ai cũng có thể vừa cần một nơi dựa, vừa trở thành nơi dựa cho người khác.

Nơi dựa tinh thần và tình yêu thương có sức mạnh to lớn, giúp con người vượt qua nghịch cảnh và có thêm niềm tin, nghị lực để sống.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp sâu sắc nhất mà đoạn trích mang lại chính là: Nơi dựa thực sự và vững chắc nhất của con người không nằm ở sức mạnh thể chất hay giá trị vật chất, mà chính là sức mạnh tinh thần và tình yêu thương giữa người với người. Trong đoạn trích, ở góc độ thể xác, đứa trẻ ngây thơ cần sự dắt díu của người mẹ, bà cụ còng lưng cần sự nâng đỡ của người chiến sĩ trẻ. Tuy nhiên, ở góc độ tinh thần, sự hồn nhiên của đứa con lại là nguồn sống, là lý do để người mẹ vững vàng bước tiếp; sự từng trải cùng tình thương của bà cụ lại trở thành chỗ dựa tâm hồn, tiếp thêm sức mạnh cho người chiến sĩ đi qua những gian nan, thử thách. Như vậy, khi biết trao đi yêu thương và tìm thấy điểm tựa tinh thần ở người khác, con người sẽ có thêm nghị lực vượt qua muôn vàn khó khăn trong cuộc đời.

Giải thích:

Đứa bé và bà cụ đều yếu về thể chất nhưng lại là nguồn sống, niềm tin và sức mạnh tinh thần cho người mẹ, người chiến sĩ. Điều đó cho thấy một người có thể không mạnh mẽ về thể chất nhưng vẫn có khả năng đem đến cho người khác sự động viên và nghị lực lớn lao.