Đọc hiểu Chuyện Từ Thức lấy vợ tiên (Nguyễn Dữ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Chức quan của Từ Thức là quan tri huyện Tiên Du.

Giải thích:

Đoạn trích cho biết Từ Thức “được bổ làm tri huyện Tiên Du”, vì vậy chức quan của chàng là tri huyện Tiên Du.

Việc trả ấn tín, từ quan cho thấy Từ Thức là người không màng danh lợi và không chịu bó mình trong vòng danh lợi chật hẹp.

Giải thích:

Từ Thức cho rằng mình không thể vì bổng lộc mà “buộc mình trong áng lợi danh”, nên chủ động từ bỏ chức quan để trở về với cuộc sống tự do, gần gũi thiên nhiên. 

Chi tiết Từ Thức đi đến đâu, hễ gặp nơi nước tú non kì là "đề thơ vịnh cảnh" ở nơi đó đã hé mở nhiều nét đẹp trong tâm hồn của nhân vật:

- Tâm hồn nghệ sĩ lãng mạn, nhạy cảm trước cái đẹp

- Cốt cách thanh cao, thoát tục

- Ý thức giữ gìn và tôn vinh vẻ đẹp quê hương

Giải thích:

Việc Từ Thức say mê khám phá cảnh đẹp và ghi lại cảm xúc bằng thơ cho thấy chàng biết rung động trước thiên nhiên, coi trọng đời sống tinh thần hơn công danh, bổng lộc.

- Tích cực:

+ Thể hiện cốt cách thanh cao, lòng tự trọng của một trí thức chân chính. Từ Thức không vì "năm đấu gạo đỏ" (bổng lộc, băm vất) mà chịu uốn gối khom lưng, luồn cúi nơi quan trường đầy rẫy bất công, gò bó.

+ Hành động từ quan thể hiện thái độ phản kháng gián tiếp, không hợp tác với hiện thực xã hội phong kiến đương thời khi triều đình bắt đầu suy vi (cuối thời Trần), quan lại trên quyền hống hách.

+ Giúp nhân vật sống thực với bản ngã, được tự do chan hòa với thiên nhiên và gìn giữ một tâm hồn trong sạch.

Đoạn văn tham khảo:

Hành động từ quan của Từ Thức trong tác phẩm mang đậm tư tưởng "lánh đục tìm trong" của tầng lớp trí thức trung đại và chủ yếu mang tính chất tích cực. Ở phương diện cá nhân, việc dám cởi trả ấn tín, từ bỏ bổng lộc "năm đấu gạo đỏ" cho thấy Từ Thức là một bậc chính nhân quân tử có lòng tự trọng cao ngời, quyết không chịu ép mình trong vòng danh lợi chật hẹp, tù túng. Trong bối cảnh xã hội nhà Trần giai đoạn cuối đầy nhiễu nhương, hành động từ quan ấy còn là lời phản kháng thầm lặng nhưng quyết liệt trước chốn quan trường hủ bại. Chàng chọn quay về với "nước biếc non xanh" để giữ trọn cốt cách thanh cao, bảo toàn một tâm hồn trong sạch không bị vẩn đục bởi bụi trần. Tuy nhiên, ở một góc nhìn khắt khe hơn về trách nhiệm xã hội, hành động này cũng phảng phất sự bất lực, có phần né tránh thực tại và mang tính chất thụ động của các nhà nho thời bấy giờ trước những biến động của lịch sử. Dẫu vậy, đặt trong chỉnh thể câu chuyện, quyết định từ quan của Từ Thức vẫn là một biểu tượng đẹp cho khát vọng tự do và phong thái sống hiên ngang, không màng danh lợi.

Giải thích:

Từ Thức chủ động trả lại ấn tín vì không muốn “buộc mình trong áng lợi danh”, sau đó trở về sống giữa “nước biếc non xanh”, làm thơ và thưởng ngoạn cảnh đẹp. Điều đó cho thấy từ quan trước hết là sự lựa chọn để giữ gìn tự do, cốt cách và đời sống tinh thần của nhân vật. Tuy vậy, việc rời bỏ chức vụ cũng cho thấy Từ Thức chưa lựa chọn cách đối diện và thay đổi hoàn cảnh mà chủ yếu tìm một lối sống riêng cho mình.