Đọc hiểu Mùa lạc (Nguyễn Khải) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Nhà văn đã kể :

+ Chị có 2 quê hương: Hưng Yên và Hồng Cúm

+ Chị từng có quá khứ bất hạnh, khổ đau và đã tìm được hạnh phúc trong hiện tại.

Giải thích:

Chi tiết “quê hương thứ nhất” ở Hưng Yên, “quê hương thứ hai” ở Hồng Cúm cho thấy những nơi gắn bó với cuộc đời chị. Việc “tìm thấy” hạnh phúc sau khi từng mất hạnh phúc cho thấy cuộc đời chị đã có sự thay đổi theo hướng tốt đẹp hơn.

- Biện pháp tu từ: ẩn dụ con đường cùng chỉ cái chết hay sự thất bại .

- Tác dụng : tăng tính hàm súc, cô đọng trong diễn đạt, làm cho câu văn mang giá trị biểu đạt cao, gợi những liên tưởng ý nhị, sâu sắc.

Giải thích:

“Con đường cùng” vốn chỉ một con đường không còn lối đi, nhưng trong câu văn lại được dùng để chỉ những hoàn cảnh khó khăn, bế tắc của con người. Cách nói ẩn dụ giúp tác giả diễn đạt khó khăn chỉ là “ranh giới” cần vượt qua chứ không phải điểm kết thúc của cuộc đời.

Câu văn giới thiệu về quê hương của nhân vật “chị”: “Quê hương thứ nhất của chị ở đất Hưng Yên, quê hương thứ hai của chị ở nông trường Hồng Cúm, hạnh phúc mà chị đã mất đi từ bảy, tám năm trước nay ai ngờ chị lại tìm thấy ở một nơi mà chiến tranh đã xảy ác liệt nhất.”

Giải thích:

Câu văn trực tiếp xác định hai quê hương của chị là Hưng Yên và nông trường Hồng Cúm, đồng thời cho biết Hồng Cúm cũng là nơi chị tìm lại được hạnh phúc đã mất.

- Người ta tái sử dụng, biến đổi các vật phẩm từ chiến tranh thành các đồ trang trí, quà tặng cho một dịp vui.

- Điều này cho thấy sức mạnh của con người trong việc tìm hạnh phúc, tạo sự sống nảy sinh từ những khó khăn và thử thách của cuộc đời.

- Sự sống nảy sinh từ cái chết, hạnh phúc hiện hình từ trong những hy sinh gian khổ, ở đời này không có con đường cùng, chỉ có những ranh giới, điều cốt yếu là phải có sức mạnh để bước qua những ranh giới ấy.

Đoạn văn tham khảo:

Qua câu văn trên, ta cảm nhận sâu sắc về vẻ đẹp của cuộc sống và bản lĩnh phi thường của con người trong hoàn cảnh ngặt nghèo của chiến tranh. Việc biến đổi những vật phẩm chết chóc như quả mìn, đạn cối, bom tấn thành những kỷ vật đầy ý nghĩa như chiếc bút, bình hoa, ống đựng giấy khai sinh hay chiếc võng nhỏ đã minh chứng cho khả năng sáng tạo và tinh thần lạc quan đáng khâm phục của người dân. Họ không đầu hàng trước sự tàn khốc của bom đạn mà chủ động tái tạo chúng, tìm kiếm niềm vui và vun đắp hạnh phúc ngay giữa lằn ranh sinh tử. Hành động ấy khẳng định một chân lý bất diệt: sự sống luôn nảy sinh từ cái chết và hạnh phúc vững bền luôn hiện hình từ những hy sinh gian khổ. Bản chất của con người Việt Nam chính là sức mạnh kiên cường, sẵn sàng vượt qua mọi ranh giới ngặt nghèo để hướng về một tương lai tươi sáng.

Giải thích:

Những vật vốn gắn với chiến tranh, chết chóc như “mìn”, “đạn cối”, “bom tấn” được biến thành “giá bút”, “bình hoa”, vật đựng giấy khai sinh, “võng nhỏ của trẻ con”. Sự thay đổi ấy cho thấy con người không bị khuất phục bởi chiến tranh mà biết tạo dựng cuộc sống và hạnh phúc từ chính những mất mát, gian khổ. Vì thế, câu văn khẳng định sự sống và hạnh phúc có thể nảy sinh ngay trong nghịch cảnh nếu con người có đủ sức mạnh để vượt qua.