Đọc hiểu Những câu chuyện về người thầy | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
“Xin dạy cho cháu biết đến thế giới kì diệu của sách, nhưng cũng để cho cháu đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn thuở của cuộc sống:
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
Xin dạy cho cháu biết đến thế giới kì diệu của sách, nhưng cũng để cho cháu đủ thời gian để lặng lẽ suy tư về sự bí ẩn muôn thuở của cuộc sống: đàn chim tung cánh trên bầu trời, đàn ong bay lượn trong nắng, và những bông hoa nở ngát trên đồi xanh…
Ở trường, xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi thi. Xin hãy tạo cho cháu có niềm tin vào ý kiến của bản thân, cho dù tất cả mọi người xung quanh đều cho rằng ý kiến ấy là không đúng…
Xin hãy dạy cho cháu biết cách đối xử dịu dàng với những người hòa nhã và cứng rắn đối với kẻ thô bạo. Xin tạo cho cháu sức mạnh để không chạy theo đám đông khi tất cả mọi người chạy theo thời thế.
(Trích thư của Tổng Thống Mĩ Lin - Côn gửi thầy hiệu trưởng của con trai mình, trong Những câu chuyện về người thầy).
Câu 1
Nêu nội dung chính của văn bản?
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ văn bản.
- Căn cứ vào luận điểm chính, sự kiện, nhân vật, đề tài, chủ đề, …
Lời giải chi tiết
Nội dung: Người cha mong thầy giáo hãy dạy cho con biết sự quý giá của sách, biết yêu quý cuộc sống, biết ứng nhân xử thế, có lòng trung thực, có sức mạnh, có niềm tin vào bản thân.
Giải thích:
Các mong muốn trong văn bản đều hướng đến việc hình thành cho đứa trẻ không chỉ kiến thức mà còn nhân cách và bản lĩnh sống: yêu sách, yêu cuộc sống, trung thực, có chính kiến, biết đối xử phù hợp với người khác và không chạy theo số đông.
Mở rộng
Nội dung là hiện thực cuộc sống được miêu tả, phản ánh trong văn bản từ cách nhìn nhận, suy nghĩ và lựa chọn của tác giả. Bao gồm các yếu tố như: đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng chủ đạo…
Chỉ ra phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản trên?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin
Lời giải chi tiết
Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm.
Giải thích:
Văn bản trực tiếp bộc lộ những mong muốn, tình cảm và kì vọng của người cha đối với việc giáo dục con qua hàng loạt lời đề nghị “xin thầy hãy...”, “xin hãy...”.
Mở rộng
PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.
Xác định và nêu tác dụng của các biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn trích trên?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm những từ ngữ, cấu trúc được lặp lại và những cách diễn đạt có quan hệ tương phản trong đoạn trích; từ đó xác định biện pháp tu từ và nêu tác dụng gắn với nội dung văn bản.
Lời giải chi tiết
- Biện pháp nghệ thuật: Liệt kê, lặp cấu trúc cú pháp, so sánh, đối lập, điệp từ, điệp ngữ.
- Tác dụng: Nhấn mạnh những ước muốn tha thiết của Tổng thống Mĩ Lin-Côn với thầy hiệu trưởng; thể hiện tình yêu cao cả của người cha đối với con; mối quan hệ gắn bó giữa gia đình với nhà trường.
Giải thích:
Việc lặp lại cấu trúc “xin hãy”, “xin dạy cho cháu” khiến lời văn mang sắc thái tha thiết, thể hiện rõ sự kì vọng của người cha. Các phép liệt kê và đối lập giúp những phẩm chất, nguyên tắc sống được nêu ra cụ thể, nổi bật và dễ gây ấn tượng với người đọc.
Mở rộng
- Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Đối: là biện pháp tu từ, theo đó người viết (người nói) xếp đặt những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ nghĩa, ngữ pháp tương tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí đối xứng trong câu hoặc trong văn bản để gợi ra một nội dung hoàn chỉnh, làm nổi bật một ý nghĩa nhất định
- Tác dụng: tạo nên vẻ đẹp cân xứng, hài hoà cho lời thơ, câu văn
Thông điệp mà tác giả gửi đến bạn đọc qua văn bản trên là gì?.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Khái quát những phẩm chất và bài học được người cha nhấn mạnh trong văn bản để xác định thông điệp chính.
Lời giải chi tiết
Thông điệp của tác giả: Trường học không chỉ là nơi truyền đạt kiến thức mà còn nơi giáo dục nhân cách học sinh, trong đó người thầy giáo có vai trò định hướng để đào tạo ra những con người toàn diện về thể chất và trí tuệ, tâm hồn (đức, trí, thể, mỹ)
Giải thích:
Người cha mong con biết suy tư về cuộc sống, trung thực trong thi cử, tin vào chính kiến và không chạy theo đám đông. Điều đó cho thấy giáo dục chân chính phải hướng con người đến sự phát triển cả tri thức và nhân cách.
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Từ văn bản đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn theo lối quy nạp (20 dòng) nêu suy nghĩ của mình về câu nói của Tổng thống Mĩ Lin-Côn “Xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi thi”.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Giải thích ý nghĩa của câu nói, bàn luận về giá trị của sự trung thực trong thi cử, chỉ ra tác hại của gian lận và rút ra bài học nhận thức, hành động cho bản thân.
Lời giải chi tiết
- Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: chấp nhận thi rớt một cách trung thực còn vinh dự hơn thi đỗ nhờ gian lận; đề cập đến đức tính trung thực của con người.
- Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp; các luận điểm được triển khai theo trình tự hợp lí, có sự liên kết chặt chẽ…
+ Giải thích câu nói
+ Bàn luận
+ Bài học nhận thức hành động
Đoạn văn tham khảo:
Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, thi cử không chỉ là thước đo tri thức mà còn là phép thử đối với nhân cách và lòng tự trọng. Việc đối mặt với thất bại trong thi cử tuy đem lại cảm giác hụt hẫng, nhưng nó phản ánh đúng năng lực thực tế, giúp ta nhận ra những thiếu sót để nỗ lực vươn lên và hoàn thiện bản thân. Ngược lại, những điểm số cao có được từ hành vi gian lận hay dối trá chỉ là vẻ hào nhoáng giả tạo; nó không chỉ làm suy thoái đạo đức, biến con người thành kẻ dối mình, dối người mà còn triệt tiêu động lực phấn đấu thực chất. Khi chấp nhận điểm số do chính công sức mình bỏ ra dù không như ý, chúng ta giữ vững được sự thẳng thắn, phẩm giá và niềm tự hào cá nhân, những giá trị tinh thần quý giá mà không điểm số hay bằng cấp gian dối nào có thể đánh đổi được. Ý thức rõ điều đó, mỗi học sinh cần không ngừng rèn luyện tinh thần tự giác, trung thực trong học tập và dám nhìn nhận thực lực của chính mình. Những phân tích trên cho thấy, lời dặn của Tổng thống Mỹ Abraham Lincoln với thầy giáo của con mình: “Xin thầy hãy dạy cho cháu biết chấp nhận thi rớt còn vinh dự hơn gian lận khi thi” chính là bài học sâu sắc về đức tính trung thực và lòng tự trọng mà mỗi chúng ta cần ghi nhớ.
Giải thích:
Đoạn văn được triển khai theo hướng quy nạp: phân tích ý nghĩa của thất bại, tác hại của gian lận, giá trị của trung thực và bài học đối với học sinh, cuối đoạn mới khái quát lại ý nghĩa câu nói. Điều này phù hợp với yêu cầu về kiểu đoạn văn của đề.
Danh sách bình luận