Đọc hiểu Ví dặm thương (Phạm Thế Cải) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

- Liệt kê: quả cà, quả ớt, vệt bùn

- Tác dụng:

+ Liệt kê những hình ảnh gần gũi quen thuộc của cuộc sống lao động, sinh hoạt hàng ngày của người dân xứ Nghệ giúp câu thơ trở nên sinh động, gợi hình gợi cảm, thể hiện được vẻ đẹp mộc mạc của câu ví dặm.

+ Câu ví mang trong mình bao nỗi vất vả gian truân thiếu thốn của cuộc sống lam lũ đời thường.

Giải thích:

Các hình ảnh “quả cà, quả ớt, vệt bùn” đều là những hình ảnh đời thường, qua đó cho thấy câu ví dặm được nuôi dưỡng từ sinh hoạt và lao động của người dân xứ Nghệ.

Vai trò của câu ví trong đời sống tinh thần người dân xứ Nghệ qua khổ (4):

- Câu ví là tấm gương soi chiếu bao tâm sự vui buồn trong cuộc sống của người dân xứ Nghệ.

- Qua câu ví, cha ông còn truyền lại cho hậu thế những bài học nhân sinh, đạo lí làm người.

- Câu ví giúp mỗi người học thêm những điều bình dị mà sâu lắng trong cuộc sống.

Giải thích:

Các câu thơ “Câu ví đượm buồn vui đau khổ” và “Câu ví dạy tôi biết ăn, biết ở” cho thấy ví dặm vừa phản ánh đời sống tình cảm, vừa truyền dạy kinh nghiệm và đạo lí sống. Vì thế, ví dặm trở thành một phần trong đời sống tinh thần và văn hóa của người dân xứ Nghệ.

- Tình yêu, lòng tự hào của nhân vật trữ tình đối với ví dặm trong bài thơ trên đã gợi nhắc mỗi người cần biết trân trọng câu ví dặm, một nét đẹp văn hóa truyền thống của xứ Nghệ.

- Từ đó, biết góp sức mình bảo tồn, phát huy giá trị ví dặm trong cuộc sống hiện đại.

Giải thích:

Nhân vật trữ tình khẳng định “Tôi vẫn yêu câu ví dặm ngàn đời”, đồng thời cho thấy câu ví đã gắn bó với mình từ tuổi thơ và dạy mình “biết ăn, biết ở”. Điều đó cho thấy ví dặm chứa đựng tình cảm, kí ức và những giá trị đạo lí của quê hương. Vì vậy, mỗi người cần có ý thức bảo tồn và phát huy giá trị ấy.

Thông điệp: Thấu hiểu và giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương.

Đoạn văn tham khảo:

Qua đoạn trích Ví dặm thương của Phan Thế Cải, thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em là sự thấu hiểu, trân trọng và ý thức giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống của quê hương. Trước hết, những câu hát ví dặm mộc mạc không đơn thuần là nét sinh hoạt văn hóa dân gian, mà còn là nơi lưu giữ đạo lý làm người, dạy ta biết "ăn ở", biết trân trọng nghĩa tình "muối mặn gừng cay" và nuôi dưỡng tâm hồn con người qua bao thế hệ. Trân trọng truyền thống chính là điểm tựa giúp mỗi cá nhân hoàn thiện nhân cách, sống có nghĩa có tình và luôn nhớ về cội nguồn dân tộc. Bên cạnh đó, trong bối cảnh xã hội hiện đại và hội nhập sâu rộng, các giá trị văn hóa cốt lõi ấy đóng vai trò như một "tấm hộ chiếu tâm hồn", giúp định hình bản sắc riêng và gắn kết các thế hệ người Việt. Chính vì vậy, thông điệp này là lời nhắc nhở thiết thực để mỗi trẻ chúng ta nâng cao ý thức trách nhiệm, chủ động bảo tồn, phát huy và lan tỏa những di sản văn hóa quý báu của quê hương, không để chúng bị mai một theo thời gian.

Giải thích:

Thông điệp trên phù hợp với bài thơ vì tác giả nhiều lần khẳng định tình yêu với “câu ví dặm ngàn đời”, đồng thời cho thấy câu ví chứa đựng tình nghĩa, kí ức, đạo lí và cách sống của người dân xứ Nghệ. Do đó, giữ gìn ví dặm không chỉ là bảo tồn một làn điệu dân gian mà còn là gìn giữ những giá trị tinh thần và bản sắc của quê hương.