Đọc hiểu Phải là một công dân trước khi nghĩ đến chuyện toàn cầu (Giáo sư Phan Văn Trường) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Trong văn bản, tác giả chỉ ra những bằng chứng về công dân toàn cầu:

- Đại thi hào Nguyễn Du, cụ Phan Bội Châu và nhiều nhân vật lịch sử khác đã có khả năng lan tỏa văn hóa Việt Nam ra thế giới và tiếp thu những điều hay từ khắp nơi trên thế giới.

- Cậu bé Phú Đạt 7 tuổi ở Nha Trang hàng ngày nhặt rác trên bãi biển với thái độ cần mẫn, tự nguyện, thể hiện tinh thần bảo vệ môi trường.

Giải thích:

Các dẫn chứng trên cho thấy công dân toàn cầu không nhất thiết phải là người nổi tiếng hay có điều kiện đi khắp thế giới. Đó có thể là người biết giao lưu, tiếp thu và lan tỏa văn hóa, hoặc đơn giản là người có ý thức trách nhiệm với môi trường, cộng đồng và trái đất.

- Biện pháp tu từ so sánh: "bờ biển sạch nõn nà như căn bếp của mẹ cậu."

- Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh:

+ Giúp cho việc diễn đạt trở nên sống động, gợi hình gợi cảm,...

+ Thể hiện ước mơ cũng như ý nghĩa công việc của cậu bé: một bờ biển sạch, đẹp và rộng hơn là một môi trường sống luôn trong lành, sạch sẽ,...

+ Từ đó, tác giả thuyết phục người đọc về thái độ làm việc tích cực, ý nghĩa... của một công dân toàn cầu.

Giải thích:

“Căn bếp của mẹ” là một hình ảnh gần gũi với cậu bé, thường gắn với sự sạch sẽ, ngăn nắp. So sánh bờ biển với căn bếp của mẹ giúp người đọc dễ hình dung mức độ sạch sẽ mà cậu bé mong muốn, đồng thời làm nổi bật ý thức bảo vệ môi trường rất tự nhiên, trong sáng của cậu

Câu “Công dân toàn cầu không phải là một mẫu bất động, mà là một hành trình”: muốn nhấn mạnh rằng việc trở thành công dân toàn cầu không phải là một trạng thái cố định đạt được một lần mà là một quá trình liên tục, đòi hỏi sự nỗ lực, sáng tạo, học hỏi và hoàn thiện bản thân không ngừng nghỉ. Hành trình này thúc đẩy con người trở nên hiện đại, nhạy bén, văn minh hơn và là thước đo để mỗi người tự đánh giá sự tiến bộ của mình.

Giải thích:

Tác giả gọi công dân toàn cầu là “một hành trình” vì con người luôn có thể thay đổi và tiến bộ. Ngay sau câu văn, tác giả nói hành trình ấy “khuyến khích bạn trở thành con người hiện đại và văn minh hơn”, đồng thời là “thước đo giúp chúng ta tiến lên mỗi ngày”. Vì vậy, trở thành công dân toàn cầu cần được hiểu là một quá trình tự giác tu thân và không ngừng hoàn thiện, chứ không phải một trạng thái cố định.

- Câu nói của giáo sư Phan Văn Trường đề cao vai trò của mỗi cá nhân trong việc làm tròn bổn phận của một công dân, trước khi nghĩ đến các mục tiêu lớn lao hơn. Theo đó, ông nhấn mạnh việc đóng góp cho xã hội cần dựa trên tinh thần trách nhiệm, nhưng phải được thực hiện một cách lý trí.

- Câu nói của Thomas Friedman đề cao sự chủ động, năng động và thích ứng qua từ “chạy”... nếu không muốn bị tụt hậu.

- Sự kết hợp hai quan điểm này giúp bạn trở thành công dân toàn cầu toàn diện: vừa có trách nhiệm, đạo đức và lý trí (Phan Văn Trường), vừa có khả năng thích ứng và chủ động hành động để không ngừng phát triển trong một thế giới toàn cầu hóa (Thomas Friedman).

Giải thích:

Phan Văn Trường trả lời câu hỏi “cần trở thành người như thế nào?”: trước hết phải là một công dân tốt, có trách nhiệm và lí trí. Thomas Friedman bổ sung “cần hành động ra sao?”: phải luôn vận động, học hỏi và tiến lên, không để mình đứng yên trong một thế giới thay đổi. Kết hợp hai quan điểm sẽ giúp hình thành một cách hiểu đầy đủ hơn về công dân toàn cầu: có trách nhiệm và nền tảng đạo đức, đồng thời năng động, chủ động và không ngừng phát triển.