Đọc hiểu Bầy chim lá màu vàng (Nguyễn Đức Mậu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Bạn có nghe vết rạn thời gian Ở khuôn mặt người qua, ở bức tường màu xám

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản và trả lời các câu hỏi:

Bạn có nghe vết rạn thời gian

Ở khuôn mặt người qua, ở bức tường màu xám

Ở nếp nhăn hằn sâu, mái tóc đổi màu

Đôi giày cũ, con thuyền long ván

Đi qua chiến tranh, qua bao mùa lá rụng

Sao sáng nay bạn nhìn thật lâu đám lá ven đường?

 

Đám lá ven đường đang báo mùa sang

Nhựa đang chuyển nuôi cành, rễ âm thầm bám đất

Một đời cây ân nghĩa như người

Chiếc lá lìa cành rơi về nguồn cội

Nơi phố cũ những cành khô trần trụi

Lại rì rầm búp mới ngỡ ngàng xanh

(Nguyễn Đức Mậu, Trích Bầy chim lá màu vàng, In trong tập Bầy chim lá màu vàng, NXB Quân đội nhân dân, 2004)

Câu 1

Chỉ ra 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ:

"Ở khuôn mặt người qua, ở bức tường màu xám

Ở nếp nhăn hằn sâu, mái tóc đổi màu"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận diện các từ ngữ, hình ảnh được sắp xếp liên tiếp trong hai dòng thơ.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ được sử dụng ở đây là liệt kê.

- Tác giả liệt kê những dấu ấn của thời gian như khuôn mặt, bức tường, nếp nhăn, mái tóc để nhấn mạnh sự thay đổi theo năm tháng.

Giải thích:

Các hình ảnh được kể liên tiếp nhằm làm nổi bật những dấu vết cụ thể của thời gian in hằn lên con người và cảnh vật. 

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 2

Liệt kê những biểu hiện của vết rạn thời gian trong khổ thơ:

"Bạn có nghe vết rạn thời gian

Ở khuôn mặt người qua, ở bức tường màu xám

Ở nếp nhăn hằn sâu, mái tóc đổi màu

Đôi giày cũ, con thuyền long ván

Đi qua chiến tranh, qua bao mùa lá rụng

Sao sáng nay bạn nhìn thật lâu đám lá ven đường?"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn thơ để liệt kê những biểu hiện của vết rạn thời gian

Lời giải chi tiết

- Những biểu hiện của vết rạn thời gian là:

+ Khuôn mặt người qua, bức tường màu xám.

+ Nếp nhăn hằn sâu, mái tóc đổi màu.

+ Đôi giày cũ, con thuyền long ván.

+ Đi qua chiến tranh, qua bao mùa lá rụng.

Giải thích:

Những hình ảnh trên cho thấy dấu vết của thời gian hiện diện trên con người, đồ vật và cả những trải nghiệm của đời sống, gợi sự đổi thay, cũ mòn qua năm tháng.

Mở rộng

 Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Theo anh/chị, qua những hình ảnh ở ba dòng thơ cuối văn bản trên tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào sự vận động của hình ảnh “lá” từ rơi rụng đến nảy chồi để rút ra thông điệp. 

Lời giải chi tiết

Tác giả muốn nhắn nhủ rằng sự thay đổi của thời gian, dù có thể gây ra những biến động và dấu vết của sự tàn phai, nhưng cũng luôn ẩn chứa hy vọng về những khởi đầu mới. Hình ảnh "đám lá ven đường đang báo mùa sang" là biểu tượng cho sự chuyển mình, cho mùa xuân mới sắp đến. Dù những chiếc lá có thể đã héo tàn và rơi xuống, nhưng chính khoảnh khắc đó lại là dấu hiệu của sự tái sinh, của một chu kỳ mới đang bắt đầu.Qua đó, tác giả muốn nhắc nhở chúng ta về quy luật của cuộc sống: sau mỗi sự kết thúc sẽ luôn có một khởi đầu mới. Dù thời gian có thể tạo ra những vết nứt, những khó khăn, nhưng chính những thử thách ấy sẽ giúp ta trưởng thành và mở ra những cơ hội mới. Mùa xuân luôn đến sau mùa đông lạnh lẽo, và mỗi đợt thay đổi trong cuộc sống đều mang lại hy vọng, niềm tin vào tương lai.

Giải thích:

“Chiếc lá lìa cành rơi về nguồn cội” gợi sự kết thúc, nhưng ngay sau đó “cành khô” lại “búp mới” xanh. Hình ảnh ấy cho thấy sự sống không dừng lại trước sự tàn phai mà luôn tiếp nối, hồi sinh, đem đến niềm tin và hi vọng.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 4

Xúc cảm của nhân vật trữ tình thay đổi như thế nào từ khổ đầu tới khổ sau? Tại sao lại có sự thay đổi đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Theo dõi những hình ảnh và từ ngữ biểu hiện cảm xúc trong từng khổ thơ để xác định sự vận động của mạch cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

- Trong khổ đầu của tác phẩm, cảm xúc của nhân vật trữ tình tràn ngập hoài niệm và chiêm nghiệm về sự trôi qua của thời gian. Những hình ảnh về sự cũ kỹ, phai tàn và biến đổi khiến nhân vật cảm nhận rõ ràng sự tàn phá của thời gian, khiến mọi thứ dần mất đi vẻ đẹp ban đầu. Sự biến đổi ấy mang đến nỗi buồn và tiếc nuối về những gì đã qua.

- Tuy nhiên, đến khổ sau, cảm xúc chuyển hướng sang hy vọng và tin tưởng vào tương lai. Hình ảnh "đám lá ven đường đang báo mùa sang" trở thành biểu tượng cho sự thay đổi tích cực, báo hiệu cho một mùa xuân mới đang đến. Nhân vật nhận ra rằng dù thời gian có tàn phá, cuộc sống vẫn tiếp diễn, và luôn có một sự khởi đầu mới. Sự thay đổi này là lời nhắc nhở rằng sau những tháng ngày cũ kỹ, vẫn có cơ hội để tái sinh và bước tiếp, như mùa xuân đến sau mùa đông lạnh giá.

Giải thích:

Sự thay đổi cảm xúc được thể hiện qua sự đối lập giữa “cũ”, “đổi màu”, “long ván”, “lá lìa cành” với “mùa sang”, “búp mới”, “xanh”. Từ suy ngẫm về sự tàn phai, nhân vật chuyển sang nhận thức về sức sống và sự hồi sinh của cuộc đời.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 5

Đánh giá của anh/chị về một số hình thức thể hiện trong văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Nhận xét những yếu tố hình thức nổi bật như ngôn ngữ, hình ảnh, biện pháp tu từ và chỉ ra hiệu quả của chúng. 

Lời giải chi tiết

- Ngôn ngữ thơ: Giản dị, gần gũi nhưng chứa đựng nhiều tầng nghĩa sâu sắc, giúp người đọc dễ dàng cảm nhận sự trôi qua của thời gian và sự chuyển biến trong cảm xúc.

- Hình ảnh thơ: Các hình ảnh như “nếp nhăn”, “mái tóc đổi màu”, “đôi giày cũ” rất chân thực, gợi ra sự tàn phá của thời gian; trong khi đó, hình ảnh “đám lá ven đường” lại mang tính biểu tượng cho sự tái sinh, hy vọng.

- Biện pháp tu từ: Sử dụng thành công các biện pháp như liệt kê, ẩn dụ, đối lập giữa cái cũ và mới để tạo nên sự tương phản, làm nổi bật thông điệp của bài thơ.

Giải thích:

Các hình thức trên kết hợp với nhau, vừa giúp những biến đổi của thời gian hiện lên cụ thể, vừa làm nổi bật sự đối lập giữa tàn phai và hồi sinh, từ đó thể hiện chiều sâu suy ngẫm của bài thơ về cuộc sống.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close