Đọc hiểu Thôn Chu Hưng (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

(1) Thôn Chu Hưng trắng sao rơi đầy giếng Nằm giữa bốn bề rừng rậm nứa lao xao

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

THÔN CHU HƯNG

Lưu Quang Vũ

(1) Thôn Chu Hưng trắng sao rơi đầy giếng

Nằm giữa bốn bề rừng rậm nứa lao xao

Đường ven suối quả vả vàng chín rụng

Cọ xanh rờn lấp loáng nước sông Thao.

 

(2) Nhà chon von khuất sau vườn ngô sắn

Thôn nhỏ nặng tình kháng chiến mười năm

Cơm thiếu muối rau dền ăn với trám

Sương trắng đồi, áo mỏng rét căm căm.

 

(3) Ơi Chu Hưng đêm nằm nghe suối đổ

Nghe gió ngàn và tiếng hoẵng giữa rừng sâu

Ơi Chu Hưng sắn vùi trong bếp đỏ

Ấm những ngày gian khổ khó quên nhau.

 

(4) Mẹ sinh con vào cuối mùa hoa gạo

Loa chuyển rừng tin thắng trận sông Lô

Bố gửi con mảnh vải dù may áo

Súng nổ dồn đuổi giặc suốt mùa mưa.

 

(5) Vỡ đồi hoang mẹ trồng sắn trồng ngô

Con lớn trong nỗi nhọc nhằn của mẹ

Trong cánh tay xóm làng bồng bế

Trong tiếng hò tha thiết vọng trên nương.

(Trích Tinh hoa thơ Việt, Nhiều tác giả, NXB Hội Nhà văn, 2007, tr. 203-204)

Chú thích:

Vả: là thứ quả dân dã, thường có trong rừng, gắn với tuổi thơ của nhiều người miền núi khi xưa.

Hoẵng: là tên một loài thú rừng, thuộc họ hươu, nai.

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu hình thức để xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào số tiếng ở mỗi dòng, cách ngắt nhịp và gieo vần để xác định thể thơ.

Lời giải chi tiết

Số chữ trong các dòng không bằng nhau là dấu hiệu hình thức xác định thể thơ tự do của văn bản.

Giải thích:

Các dòng thơ trong bài thơ không bị ràng buộc bởi số tiếng, số câu hay cách gieo vần cố định

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Liệt kê những hình ảnh gợi lên cuộc sống kháng chiến gian khổ trong đoạn thơ (2).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm các từ ngữ, hình ảnh trực tiếp gợi sự thiếu thốn, khắc nghiệt trong đoạn thơ.

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh gợi lên cuộc sống kháng chiến gian khổ trong đoạn (2) là: nhà chon von, cơm thiếu muối, áo mỏng rét căm căm.

Giải thích:

Các hình ảnh trên cho thấy nơi ở đơn sơ, điều kiện ăn uống thiếu thốn và thời tiết lạnh giá, qua đó tái hiện chân thực cuộc sống nhiều khó khăn của người dân trong những năm kháng chiến. 

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ lặp cấu trúc trong đoạn thơ (3).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định phần cấu trúc được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nội dung và hình thức. 

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ lặp cấu trúc: Ơi Chu Hưng…; Ơi Chu Hưng…

- Tác dụng: Nhấn mạnh nỗi nhớ, tình cảm gắn bó của tác giả với thôn Chu Hưng; tạo âm hưởng tha thiết, nồng nàn, nhịp điệu hài hòa, cân đối.

Giải thích:

Cách gọi “Ơi Chu Hưng” như một tiếng gọi trực tiếp, thân thương, cho thấy Chu Hưng đã trở thành một phần kí ức và tình cảm sâu đậm của tác giả.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nêu nhận xét về tình cảm của tác giả với thôn Chu Hưng thể hiện trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những hình ảnh về thiên nhiên, con người và cách tác giả gọi, miêu tả Chu Hưng để nhận xét tình cảm.

Lời giải chi tiết

Tình cảm của tác giả đối với thôn Chu Hưng:

- Gắn bó sâu sắc đối với thôn quê bình dị cùng con người kháng chiến tuy khó khăn, gian khổ nhưng anh dũng, nghĩa tình.

- Thể hiện cảm hứng trân trọng, ngợi ca về mảnh đất quê hương và tình người đằm thắm nơi đây.

Giải thích:

Những hình ảnh thiên nhiên gần gũi, những kỉ niệm về cuộc sống kháng chiến cùng tiếng gọi tha thiết “Ơi Chu Hưng” cho thấy Chu Hưng hiện lên trong kí ức tác giả với sự thân thương, trìu mến và không thể nào quên.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc. 

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);... 

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 5

Chỉ ra sự tương đồng trong việc khắc họa vẻ đẹp thiên nhiên trong hai ngữ liệu sau:

- Ngữ liệu 1:

“Thôn Chu Hưng trắng sao rơi đầy giếng

Nằm giữa bốn bề rừng rậm nứa lao xao

Đường ven suối quả vả vàng chín rụng

Cọ xanh rờn lấp loáng nước sông Thao.”

(Thôn Chu Hưng, Lưu Quang Vũ)

- Ngữ liệu 2:

“Đẹp vô cùng, Tổ quốc ta ơi!

Rừng cọ đồi chè, đồng xanh ngào ngạt

Nắng chói sông Lô, hò ô tiếng hát

Chuyến phà dào dạt bến nước Bình Ca…”

(Ta đi tới, Tố Hữu)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đối chiếu hai ngữ liệu về nội dung khắc họa thiên nhiên và cách sử dụng hình ảnh, ngôn ngữ để tìm điểm tương đồng.

Lời giải chi tiết

Điểm tương đồng:

- Bức tranh thiên nhiên được khắc họa sinh động, hài hòa, tươi sáng, mang nét đặc trưng của vùng rừng núi, cũng là vẻ đẹp của quê hương đất nước.

- Hình ảnh thơ sinh động có màu sắc, đường nét, âm thanh; ngôn ngữ giải dị, giàu tính tạo hình và giá trị biểu cảm.

Đoạn văn tham khảo:

Hai ngữ liệu của Lưu Quang Vũ và Tố Hữu tuy có những cách diễn đạt riêng nhưng đều gặp gỡ ở tình yêu thiên nhiên và lòng tự hào quê hương sâu sắc. Điểm tương đồng nổi bật trước hết là cả hai đoạn thơ đều khắc họa một bức tranh thiên nhiên vùng trung du, miền núi Bắc Bộ vô cùng sinh động, hài hòa và tràn đầy sức sống. Qua những hình ảnh đặc trưng như "rừng rậm nứa lao xao", "cọ xanh rờn" hay "rừng cọ đồi chè", vẻ đẹp kỳ vĩ mộc mạc của đất nước hiện lên vừa hoang sơ lại vừa thơ mộng. Bên cạnh đó, các tác giả đều khéo léo sử dụng ngôn ngữ giản dị nhưng giàu tính tạo hình, kết hợp hài hòa giữa màu sắc tươi sáng, đường nét chuyển động và những âm thanh đặc trưng vang vọng. Chính sự kết hợp tài tình này đã làm nổi bật vẻ đẹp trù phú, rạng rỡ của non sông, đồng thời khơi gợi trong lòng người đọc niềm xúc động và tình yêu tha thiết đối với quê hương, xứ sở.

Giải thích:

Ở Thôn Chu Hưng, thiên nhiên hiện lên qua “rừng rậm nứa lao xao”, “quả vả vàng”, “cọ xanh rờn”, “nước sông Thao”; ở Ta đi tới, đó là “rừng cọ đồi chè”, “đồng xanh”, “sông Lô”, “bến

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close