Đọc hiểu Tuổi thơ (Nguyễn Duy) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

(1) Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng cỏ và lúa, và hoa hoang quả dại vỏ ốc trắng những luống cày phơi ải

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TUỔI THƠ

(1) Tuổi thơ tôi bát ngát cánh đồng

cỏ và lúa, và hoa hoang quả dại

vỏ ốc trắng những luống cày phơi ải

bờ ruộng bùn lấm tấm dấu chân cua

 

(2) Tuổi thơ tôi trắng muốt cánh cò

con sáo mỏ vàng, con chào mào đỏ đít

con chim trả bắn mũi tên xanh biếc

con chích chòe đánh thức buổi ban mai

 

(3) Tuổi thơ tôi cứ ngỡ mất đi rồi

năm tháng đi qua không bao giờ chảy lại

cái năm tháng mong manh mà vững chãi

con dấu đất đai tươi rói mãi đây

 

(4) Người ở rừng mang vết suối vết cây

người mạn bể có chút sóng chút gió

người thành thị mang nét đường nét phố

như tôi mang dấu ruộng dấu vườn

 

(5) Con dấu chìm chạm trổ ở trong xương

thời thơ ấu không thể nào đánh đổi

trọn kiếp người ta chập chờn nguồn cội

có một miền quê trong đi đứng nói cười

 

(6) Tuổi thơ nào cũng sẽ hiện ra thôi

dầu chúng ta cứ việc già nua tất

xin thương mến đến tận cùng chân thật

những miền quê gương mặt bạn bè

(Tuổi thơ, Nguyễn Duy, NXB Tác phẩm mới, 1984)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp, thi luật,...

Lời giải chi tiết

Số chữ trong các dòng thơ không bằng nhau là dấu hiệu của thể thơ tự do.

Giải thích:

Đoạn thơ có những dòng dài, ngắn khác nhau, không tuân theo số tiếng cố định.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Xác định nhân vật trữ tình trong bài thơ trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong bài thơ.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: “tôi”

Giải thích:

Nhân vật “tôi” trực tiếp hồi tưởng, cảm nhận và bộc lộ tình yêu, nỗi nhớ đối với tuổi thơ, quê hương và những miền kí ức đã gắn bó với mình.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả. 

 Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong những dòng thơ sau:

"Tuổi thơ tôi trắng muốt cánh cò

con sáo mỏ vàng, con chào mào đỏ đít

con chim trả bắn mũi tên xanh biếc

con chích choè đánh thức buổi ban mai"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các sự vật được kể ra liên tiếp, sau đó nêu tác dụng về nội dung và cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

Biện pháp tu từ liệt kê : cánh cò, con sáo, con chào mào, con chim trả, con chích choè

- Tác dụng của biện pháp tu từ: Tạo nhịp điệu, tăng tính sinh động và giá trị biểu đạt; nhấn mạnh sự phong phú, đẹp đẽ của thế giới tuổi thơ, từ đó thể hiện nỗi nhớ, sự hoài niệm về tuổi thơ của tác giả.

Giải thích:

Hàng loạt hình ảnh các loài chim, cánh cò được gọi tên cụ thể khiến bức tranh tuổi thơ hiện lên rõ nét, như được nhìn lại từ những kí ức rất gần gũi của nhân vật “tôi”.

Mở rộng

Liệt kê là biện pháp tu từ mà người nói, người viết kể ra nhiều sự vật, sự việc, hoạt động, tính chất, trạng thái,... trong cùng một câu, một đoạn để tạo nên ấn tượng mạnh, hiệu quả cao trong miêu tả, kể chuyện hoặc biểu lộ tình cảm, cảm xúc.

Link tham khảo: Biện pháp tu từ Liệt kê

Câu 4

Nêu cảm hứng chủ đạo của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Khái quát tình cảm được thể hiện xuyên suốt qua hình ảnh, từ ngữ và mạch cảm xúc của bài thơ. 

Lời giải chi tiết

Cảm hứng chủ đạo: Nỗi nhớ, tình yêu, sự trân trọng đối với tuổi thơ, với quê hương.

Giải thích:

Từ những hình ảnh cánh đồng, cánh cò, chim chóc, ruộng vườn đến những câu thơ khẳng định “thời thơ ấu không thể nào đánh đổi”, tác giả cho thấy tuổi thơ đã in dấu sâu đậm trong tâm hồn và trở thành một phần không thể tách rời của mỗi con người.

Mở rộng

- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra 

- Cách xác định cảm hứng chủ đạo:

+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm

+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.

Link tham khảo: 

Cảm hứng chủ đạo trong tác phẩm và cách xác định

Cảm hứng chủ đạo trong thơ

Câu 5

Qua văn bản, anh/chị thấy kí ức tuổi thơ có vai trò như thế nào đối với hành trình trưởng thành của mỗi con người ? (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ ý nghĩa của kí ức tuổi thơ trong bài thơ, nêu vai trò đối với tâm hồn và quá trình trưởng thành. 

Lời giải chi tiết

- Tạo nên thế giới tinh thần phong phú, đẹp đẽ trong tâm hồn mỗi người.

- Giúp chúng ta biết trân trọng, biết ơn quá khứ.

- Những ký ức đẹp đẽ về tuổi thơ có tác dụng động viên, khích lệ, tiếp sức cho con người vững bước trong hiện tại và tương lai…

Đoạn văn tham khảo:

Ký ức tuổi thơ đóng vai trò như một điểm tựa tinh thần vô cùng quan trọng trên hành trình trưởng thành của mỗi con người. Những kỷ niệm êm đềm ngày thơ bé chính là dòng sữa mát lành nuôi dưỡng, tạo nên một thế giới tâm hồn phong phú, đa sắc và ngập tràn yêu thương. Không chỉ vậy, việc ngoảnh lại nhìn về tuổi thơ còn giúp chúng ta biết trân trọng, nâng niu và biết ơn những giá trị của quá khứ. Đặc biệt, trước những giông bão hay áp lực của cuộc sống người lớn, những ký ức đẹp đẽ ấy sẽ trở thành nguồn động viên, khích lệ và tiếp thêm sức mạnh to lớn để con người vững vàng tiến bước về phía tương lai.

Giải thích:

Tuổi thơ tuy đã qua nhưng những hình ảnh, con người và tình cảm của thời thơ ấu vẫn “chạm trổ ở trong xương”, trở thành một phần căn cước tinh thần của mỗi người. Vì vậy, khi trưởng thành, trở về với kí ức tuổi thơ cũng là cách con người nhận ra mình đã lớn lên từ đâu và biết trân trọng những giá trị đã nuôi dưỡng mình.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close