Đọc hiểu Tân xuất ngục học Đăng Sơn | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

- “mây ôm núi, núi ôm mây”

- “lòng sông như gương, không chút bụi”

Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong bài thơ được thể hiện qua nhiều cung bậc cảm xúc sâu lắng. Sau khi ra tù, nhân vật trữ tình cảm thấy bồi hồi, xúc động khi một mình dạo bước giữa thiên nhiên rộng lớn. Trước cảnh núi mây trùng điệp, sông nước trong trẻo, tâm hồn con người trở nên thanh thản, nhẹ nhõm, hòa hợp với thiên nhiên. Tuy nhiên, ẩn sau niềm vui tự do ấy là nỗi nhớ da diết hướng về trời Nam, nhớ bạn bè, đồng chí và quê hương đất nước. Những cảm xúc ấy hòa quyện, thể hiện tâm hồn giàu tình cảm, yêu thiên nhiên, yêu con người của Hồ Chí Minh.

- Sự kết hợp hài hòa giữa chất cổ điển và tinh thần hiện đại:

+ Bác dùng thể thơ thất ngôn tứ tuyệt cổ điển, câu chữ gọn gàng, súc tích, hình ảnh giàu tính ước lệ, vừa gần gũi với thi pháp xưa. Tuy nhiên, bài thơ vẫn toát lên tinh thần hiện đại: niềm vui sau khi ra tù, ý thức về tự do và tình cảm gắn bó với đồng chí, quê hương. Điều này phản ánh đặc trưng “cổ điển mà vẫn hiện đại” trong phong cách thơ Hồ Chí Minh.

- Ngôn ngữ thơ giản dị, giàu tính gợi: Từ ngữ không quá cầu kỳ, hoa mỹ nhưng chắt lọc, giàu hình ảnh, gây ấn tượng mạnh về sự trong sáng và tinh khiết của cảnh vật.

- Tâm hồn lớn, tình yêu thiên nhiên gắn với tình yêu con người, yêu quê hương: Thiên nhiên trong thơ Bác luôn chan chứa tình người, gắn liền với nỗi niềm hoài vọng về đất nước. Đó cũng là cảm hứng nhân văn nổi bật, xuyên suốt thơ Hồ Chí Minh.

- Nội dung tương đồng: “Giang tâm như kính” - “Lòng sông gương sáng”, đều nói lên sự trong trẻo, phẳng lặng như gương của dòng sông. “Tịnh vô trần” - “Bụi không mờ”, cùng khẳng định sự tinh khiết, không vướng chút bụi trần.

- Sắc thái khác biệt: Nguyên tác “tịnh vô trần” mang hàm nghĩa tuyệt đối, không có một hạt bụi nào. Đó là trạng thái thanh khiết hoàn toàn, vừa tả thực, vừa nhuốm sắc thái thiền vị (vô trần, không nhuốm bụi tục). Bản dịch “bụi không mờ” hơi nhấn mạnh vào ý bụi không làm mờ được (tức có thể có bụi, nhưng không đủ sức che phủ). Đây là cách diễn đạt khá tương đương, nhưng giảm bớt chút ý “tuyệt đối không bụi” mà nghiêng về phủ định tác động của bụi.