Đọc hiểu Tiễn con vào đại học (Phạm Việt Đức) | Luyện đề đọc hiểu Văn lớp 12

Biện pháp tu từ so sánh: Ngôi nhà - chiếc tổ.

Giải thích:

“Ngôi nhà” được hình dung như “chiếc tổ”, còn những đứa trẻ đã lớn như “bầy chim ra ràng” chuẩn bị rời tổ. Cách so sánh làm nổi bật ngôi nhà là nơi che chở, nuôi dưỡng con từ thuở nhỏ, đồng thời gợi quy luật trưởng thành: con lớn lên rồi sẽ rời mái ấm để bước vào cuộc đời.

- Mạch cảm xúc của bài thơ:

+ Tự hào về sự trưởng thành của con;

+ Kì vọng, tin tưởng về con đường học tập phía trước của con;

+ Lưu luyến, bịn rịn nhắn nhủ con về ý nghĩa của tuổi thơ, gia đình, quê hương.

- Nhận xét:

+ Diễn biến cảm xúc theo trình tự tâm lí nhân vật trữ tình;

+ Chuyển biến tinh tế, tự nhiên, tạo dòng cảm xúc trầm lắng, sâu xa.

+ Góp phần bộc lộ sâu sắc chủ đề thi phẩm: ngợi ca tình cảm cha con sâu nặng, khẳng định vai trò của gia đình và quê hương trong hành trình lớn lên của mỗi con người.

Giải thích:

Ở đầu bài, hình ảnh “ngực căng đầy sức trẻ con đi” thể hiện niềm vui và tự hào khi con bước vào một chặng đường mới. Đến hình ảnh “chân trời tri thức”, “bàn tay”, người bố gửi gắm niềm tin vào hành trình học tập và cuộc sống của con. Cuối cùng, cảm xúc trở nên sâu lắng khi bố nhắc về làng xóm, tuổi thơ, mảnh sân nhà, ngôi nhà, cho thấy dù con đi xa và trưởng thành, quê hương vẫn là cội nguồn không thể quên. Nhờ đó, mạch cảm xúc phát triển tự nhiên từ tiễn con đi đến nhắn nhủ con nhớ về nơi mình đã lớn lên.

Hình ảnh con đường:

- Vị trí: Là hình ảnh chủ đạo, xuyên suốt toàn bộ văn bản.

- Ý nghĩa nội dung: Hình ảnh mang nhiều tầng nghĩa:

+ Nghĩa tả thực: Con đường có thật - đường từ làng ra phố, đường đi đến giảng đường đại học.

+ Nghĩa tượng trưng:

* Hành trình cuộc đời của mỗi người.

* Quá trình thực hiện ước mơ, hoài bão.

- Ý nghĩa nghệ thuật:

+ Là một hình ảnh đắt giá, góp phần thể hiện ý đồ nghệ thuật và tài năng sáng tạo của tác giả.

+ Hình ảnh vừa bình dị, gần gũi nhưng cô đọng và giàu tính biểu tượng.

Giải thích:

Câu thơ “Bao con đường để có một con đường” cho thấy mỗi người phải lựa chọn và bước đi trên con đường của riêng mình. “Đường dẫn con từ làng ra phố” là con đường cụ thể, nhưng đồng thời cũng mở ra một hành trình rộng lớn hơn: từ mái nhà, quê hương bước vào thế giới tri thức và cuộc đời. Vì vậy, “con đường” trở thành hình ảnh xuyên suốt để nói về sự trưởng thành và tương lai của người con.

- Nội dung bài thơ: Lời nhắn nhủ của người cha với con về hành trình sống, quá trình thực hiện ước mơ, về lòng biết ơn cội nguồn, về ký ức tuổi thơ trong sáng.

- Rút ra một trong các thông điệp:

+ Luôn lạc quan tích cực, mạnh mẽ tiến về phía trước.

+ Biết sống nghĩa tình.

+ Vai trò to lớn của gia đình với quá trình trưởng thành của mỗi người.

+ ....

Đoạn văn tham khảo:

Qua bài thơ, tôi nhận thấy mỗi chúng ta phải biết trân trọng cội nguồn và sống biết ơn những người đã dìu dắt ta. Bài thơ khắc họa hình ảnh người cha và ký ức tuổi thơ thân thương, nhắc nhở con cái về những hy sinh, tình thương và lời dặn dò sâu sắc của thế hệ trước. Từ đó ta học được cách gìn giữ ký ức, biết nói lời cảm ơn và đáp lại bằng hành động: sống chân thành, có trách nhiệm và nỗ lực để không phụ lòng người. Khi biết ơn cội nguồn, con người ta sẽ vững vàng hơn, có động lực vượt khó và lan tỏa những giá trị tốt đẹp cho đời. Vì vậy, lòng biết ơn không chỉ là bổn phận mà còn là sức mạnh dẫn lối trong hành trình trưởng thành.

Giải thích:

Người con rời “làng” để đến giảng đường đại học nhưng phía sau vẫn là “mảnh sân nhà”, “tuổi thơ”, “làng xóm” và tình yêu thương của gia đình. Hình ảnh “ngôi nhà là chiếc tổ / bầy chim ra ràng” cho thấy mái ấm là nơi nuôi dưỡng con trưởng thành trước khi con bay đến những chân trời mới. Vì vậy, càng đi xa, con càng cần ghi nhớ cội nguồn và biến lòng biết ơn thành động lực để sống tốt, học tập và trưởng thành.