Đọc hiểu Hoa dâu da (Cao Xuân Sơn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Các từ ngữ, hình ảnh gợi tả “hoa dâu da” trong khổ thơ đầu tiên: “thơm ngát”, “ngà ngà trắng”, “từng chùm lấm chấm”, “thơm”, “không nồng mà say”.

Giải thích:

Những từ ngữ trên giúp người đọc hình dung hoa dâu da có màu trắng nhạt, nở thành từng chùm nhỏ, không rực rỡ nhưng có hương thơm dịu nhẹ, âm thầm mà quyến rũ.

Trong khi các sự vật xung quanh “chói lói sắc màu, ồn ã thanh âm”, “náo nhiệt”, “nhức nhối”, “gắt gao”, “xẹt ngang”, “cháy bùng” – ồn ào, náo động,… thì riêng cây dâu da vẫn “trầm tĩnh”, “lặng lẽ”, “êm lặng”, “khe khẽ” và “dân dã”, “quê kiểng”. Chính điều này tạo nên sự khác biệt giữa cây dâu da với thế giới quanh nó.

Giải thích:

Sự tương phản giữa một bên là âm thanh, màu sắc dữ dội của mùa hạ và một bên là vẻ dịu dàng, tĩnh lặng của cây dâu da khiến vẻ đẹp giản dị của loài cây này trở nên nổi bật, độc đáo.

Hai câu thơ cuối bài "chợt nhận ra điều quá chừng dễ hiểu / hoa bao mùa đã vậy, chỉ ta quên" là lời tự thức thức tỉnh, mang sức gợi sâu sắc về cả cảm xúc lẫn triết lý:

- Cụm từ "chợt nhận ra" và "quá chừng dễ hiểu" diễn tả khoảnh khắc bừng tỉnh của nhân vật trữ tình. Hóa ra, vẻ đẹp lặng lẽ, bình dị và hương thơm quê kiểng của hoa dâu da vẫn luôn tồn tại bền bỉ qua từng năm tháng, qua bao mùa hạ mà không hề thay đổi.

- Cái lỗi không phải ở hoa, mà ở "chỉ ta quên". Giữa nhịp sống ồn ã, náo nhiệt ngoài kia, con người dễ bị cuốn theo những giá trị hào nhoáng, xô bồ mà vô tình lãng quên đi những vẻ đẹp bình dị, thân thuộc ngay cạnh mình.

- Hai câu thơ không chỉ bàn về một loài hoa, mà là lời nhắc nhở nhẹ nhàng về thái độ sống. Con người cần biết sống chậm lại để lắng nghe, cảm nhận và trân trọng những giá trị văn hóa, những nét đẹp dân dã, nguồn cội quê hương vốn luôn bền bỉ đồng hành cùng ta qua năm tháng.

Giải thích:

Cái đáng chú ý không phải hoa đã thay đổi mà là con người đã thay đổi cách nhìn. Hai câu thơ vì thế vượt ra ngoài việc nói về một loài hoa, trở thành lời nhắc nhở con người biết sống chậm lại, quan sát và trân trọng những giá trị bình dị, thân thuộc của quê hương và cuộc sống.

Ý nghĩa của những điều bình thường, giản dị trong cuộc sống:

- Là cội nguồn của hạnh phúc đích thực, giúp con người tìm thấy sự bình yên trong tâm hồn giữa cuộc sống hiện đại đầy áp lực.

- Nuôi dưỡng tình yêu thương, sự gắn kết giữa người với người thông qua những cử chỉ, lời nói mộc mạc hàng ngày.

- Giúp con người biết trân trọng hiện tại, không bị cuốn vào lối sống thực dụng hay những giá trị ảo ảnh.

Đoạn văn tham khảo:

Trong cuộc sống hiện đại đầy náo nhiệt và vội vã, con người thường có xu hướng mải miết theo đuổi những mục tiêu lớn lao, vĩ đại mà vô tình quên đi ý nghĩa sâu sắc của những điều bình thường, giản dị. Những điều giản dị không ở đâu xa xôi, đó có thể là một nhành hoa dại lặng lẽ tỏa hương, một bữa cơm gia đình ấm áp, hay đơn giản chỉ là một lời hỏi thăm chân thành từ người thương yêu. Chúng tuy nhỏ bé, mộc mạc nhưng lại chính là cội nguồn của hạnh phúc đích thực và là liều thuốc chữa lành cho tâm hồn. Khi biết trân trọng những điều bình thường, ta sẽ tìm thấy sự bình yên, thanh thản, giúp bản thân giảm bớt những áp lực, tị hiềm từ nhịp sống xô bồ ngoài kia. Không chỉ vậy, vẻ đẹp dân dã, dịu nhẹ ấy còn có sức mạnh gắn kết con người, thức tỉnh chúng ta về những giá trị cội nguồn bền vững. Thật đáng buồn khi có những ai chỉ mải chạy theo hư vinh, danh lợi hào nhoáng để rồi khi nhìn lại mới bàng hoàng nhận ra mình đã bỏ lỡ những hạnh phúc dịu ngọt ngay bên cạnh. Vì vậy, học cách sống chậm lại, trân trọng và nâng niu từng khoảnh khắc bình dị quanh mình chính là chìa khóa để ta sống một cuộc đời trọn vẹn và ý nghĩa hơn.

Giải thích:

Vì những điều quen thuộc, bình dị vẫn hiện diện quanh ta nhưng đôi khi ta vô tình lãng quên. Hình ảnh hoa dâu da “bao mùa đã vậy, chỉ ta quên” nhắc con người biết dừng lại, quan sát và trân trọng vẻ đẹp gần gũi của quê hương, cuộc sống.