content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Gia đình, bạn bè và đất nước | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Ngày 30.4.1975 sẽ mãi là một ngày lịch sử trọng đại của dân tộc. Nguyện vọng thiết tha về thống nhất Tổ quốc của nhân dân cả hai miền đã được thực hiện trọn vẹn. Sau 20 năm đất nước bị chia cắt

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Ngày 30.4.1975 sẽ mãi là một ngày lịch sử trọng đại của dân tộc. Nguyện vọng thiết tha về thống nhất Tổ quốc của nhân dân cả hai miền đã được thực hiện trọn vẹn. Sau 20 năm đất nước bị chia cắt, 20 năm gia đình ly tán, 20 năm những người vợ phải chờ chồng, có những đứa con 20 tuổi mới biết mặt cha... Bên cạnh niềm vui sum họp không thể tả, nhiều bạn của tôi hết sức đau buồn vì không tìm lại được cha mẹ, vợ hay chồng con đã bị bom đạn chôn vùi sau những trận ném bom hay các đợt càn quét...

Trước ngày 13.5.1975, cùng một số đồng chí lãnh đạo, tôi đã từ Hà Nội vào Sài Gòn. Từng sống và hoạt động ở thành phố này, nhưng có nơi tôi không còn nhận ra được nữa. Thành phố được giải phóng sau chiến dịch tổng công kích, tổng khởi nghĩa của nhân dân ta nhưng hầu như vẫn nguyên vẹn, thật là kỳ diệu!

Trước đây tôi cùng gia đình ở tại đền thờ cụ Phan Châu Trinh, ông ngoại tôi, gần chợ Đa Kao, thuộc hộ 5 quận 3. Trở về, tôi còn nhận ra được đền thờ, chợ, các con đường quanh khu vực chúng tôi từng đi dán truyền đơn, biểu tình mấy mươi năm trước..., nhưng mọi thứ bây giờ trông đều lộn xộn, chen chúc, ô hợp hơn. Có lẽ đây là hậu quả của chiến tranh, bao nhiêu người bị xô đẩy bỏ xứ ra thành thị tránh bom đạn và kiếm miếng ăn. Nhiều đường sá rộng, nhà cửa đồ sộ hơn, nhiều vila sang trọng, một số building lớn, hàng hóa nước ngoài dồi dào... Quân Mỹ đã ngự trị nơi này 20 năm, và đã đổ vào đây hàng tỉ đô la. Dấu vết chế độ Sài Gòn để lại có lẽ tiêu biểu nhất là Dinh Độc lập, và được đổi tên thành Dinh Thống nhất.

Tuy Mỹ và chính quyền Sài Gòn đã bỏ chạy khỏi thành phố này một cách hỗn loạn, nhưng dưới chính quyền mới của ta, mọi việc đều diễn ra rất trật tự và yên bình. Nhân dân rất phấn khởi. Chắc một số người liên quan đến chế độ cũ đã không khỏi lo lắng, nhưng khi thấy Quân giải phóng không “dữ dằn” như họ nghĩ, họ cũng tạm yên lòng.

(Trích Gia đình, bạn bè và đất nước, Nguyễn Thị Bình)

Câu 1

Đoạn trích kể về sự kiện gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định sự kiện trung tâm được nhắc đến và được nhân vật “tôi” trực tiếp chứng kiến, trải nghiệm. 

Lời giải chi tiết

Đoạn trích kể về sự kiện thống nhất đất nước.

Giải thích:

Ngay mở đầu, tác giả khẳng định “Ngày 30.4.1975” là ngày lịch sử trọng đại, đánh dấu nguyện vọng thống nhất đất nước được thực hiện. Sau đó, đoạn trích kể lại việc nhân vật “tôi” trở lại Sài Gòn và chứng kiến thành phố trong những ngày đầu sau giải phóng.

Mở rộng

Các sự việc trong hồi kí thường được kể theo trình tự thời gian, gắn với một hoặc nhiều giai đoạn trong cuộc đời của tác giả.

Link tham khảo: Đặc điểm của hồi kí

Câu 2

Chỉ ra 02 yếu tố phi hư cấu trong đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những chi tiết cụ thể, có thể kiểm chứng về thời gian, địa điểm, nhân vật và sự kiện. 

Lời giải chi tiết

- Thời gian: 30.4.1975, 13.5.1975

- Địa điểm: Hà Nội, Sài Gòn, Đa Kao...

- Sự kiện: thống nhất đất nước, quân Mỹ và chính quyền Sài Gòn bỏ chạy khỏi thành phố, dinh Độc lập đổi tên thành dinh Thống nhất...

- Nhân vật: Phan Châu Trinh...

Giải thích:

Những mốc thời gian, địa danh và sự kiện cụ thể giúp câu chuyện gắn với hiện thực lịch sử có thật, có thể kiểm chứng, qua đó thể hiện rõ tính phi hư cấu của thể loại hồi kí.

Mở rộng

Tính phi hư cấu trong kí:

- Là cách phản ánh hiện thực theo nguyên tắc đề cao tính xác thực

- Bằng cách “gọi thẳng tên và miêu tả càng chính xác càng tốt những con người và sự kiện có thực”

- Đặc biệt là đối với các chi tiết, sự kiện mang thông tin xác định, có thể kiểm chứng (gọi là “thành phần xác định”) như:

+ Tên tuổi, lai lịch, ngoại hình, nguồn gốc gia đình, ngọn nguồn văn hoá, quan hệ gia đình – xã hội,… của nhân vật

+ Thời gian, không gian, địa điểm,… thuộc bối cảnh của câu chuyện hay diễn biến của sự việc

Link tham khảo Tính phi hư cấu và hư cấu trong kí

Câu 3

Sự kiện được kể từ điểm nhìn nào? Ý nghĩa của việc lựa chọn điểm nhìn đó?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định người trực tiếp quan sát, trải nghiệm và kể lại sự kiện; từ đó chỉ ra tác dụng của vị trí quan sát ấy.

Lời giải chi tiết

- Sự kiện được kể từ điểm nhìn của nhân vật “tôi”, một cán bộ cách mạng tham gia tiếp quản Sài Gòn sau giải phóng

- Ý nghĩa của việc lựa chọn điểm nhìn:

+ Thể hiện sâu sắc tình cảm và quan điểm của tác giả trước sự kiện thống nhất đất nước

+ Làm rõ tình hình Sài Gòn khi được giải phóng qua cái nhìn của người trong cuộc

+ Tạo sự gần gũi, đồng cảm giữa người đọc và tác giả

Giải thích:

Nhân vật “tôi” từng sống ở Sài Gòn, nay trở lại và trực tiếp quan sát thành phố nên những nhận xét như “tôi không còn nhận ra được nữa”, “thật là kỳ diệu!” hay cảm nhận về sự trật tự, yên bình sau giải phóng đều xuất phát từ trải nghiệm thực tế của người kể.

Mở rộng

- Điểm nhìn nghệ thuật là thuật ngữ dùng để chỉ vị trí quan sát của người kể chuyện trong tương quan với nhân vật, sự việc được trần thuật

- Tuỳ trường hợp, câu chuyện có thể được kể theo điểm nhìn từ ngôi thứ ba hoặc thứ nhất, điểm nhìn của người kể hoặc của nhân vật,...

+ Người kể ngôi thứ nhất (hạn tri): là nhân vật trong truyện, xưng “tôi”

+ Người kể ngôi thứ ba (toàn tri): không phải nhân vật trong truyện, không xưng tôi

Link tham khảo: Điểm nhìn và cách xác định điểm nhìn nghệ thuật 

Câu 4

Phân tích hiệu quả của phép điệp trong câu: "Sau 20 năm đất nước bị chia cắt, 20 năm gia đình li tán, 20 năm những người vợ phải chờ chồng, có những đứa con 20 tuổi mới biết mặt cha.."

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nội dung, nhịp điệu và cảm xúc. 

Lời giải chi tiết

Câu văn sử dụng biện pháp điệp ngữ (20 năm)

Hiệu quả của biện pháp điệp ngữ:

- Nội dung: nhấn mạnh quãng thời gian 20 năm dài đất nước bị chia cắt và những hệ lụy từ bi kịch đó, đồng thời bày tỏ sự xót xa trước những tổn thương của bao nhiêu con người.

- Nghệ thuật: tạo nên âm hưởng ngậm ngùi, day dứt, tăng tính hình tượng, biểu cảm, hấp dẫn người đọc

Giải thích:

Mỗi lần “20 năm” lại gắn với một mất mát khác nhau, từ nỗi đau của đất nước đến nỗi đau của từng gia đình. Cách lặp ấy khiến người đọc cảm nhận rõ hơn cái giá của hai mươi năm chia cắt và càng thấm thía ý nghĩa của ngày đoàn tụ.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

Câu 5

Điều "Kỳ diệu" trong chi tiết" "Thành phố được giải phóng sau chiến dịch tổng công kích, tổng khởi nghĩa của nhân dân ta nhưng hầu như vẫn nguyên vẹn. Thật là kỳ diệu!" gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về quân đội nhân dân Việt Nam? (Viết câu trả lời từ 5 đến 7 dòng)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ chi tiết thành phố được giải phóng nhưng “hầu như vẫn nguyên vẹn”, rút ra nhận xét về phẩm chất của Quân đội nhân dân Việt Nam; cần có dẫn chứng từ chính đoạn trích.

Lời giải chi tiết

- Quân đội nhân dân Việt Nam là quân đội chiến đấu vì lợi ích của nhân dân, mang khát vọng hòa bình và tinh thần nhân đạo cao cả.

- Quân đội nhân dân Việt Nam trân trọng và đề cao tinh thần bảo vệ các giá trị văn hóa, lịch sử.

- Quân đội nhân dân Việt Nam có sức mạnh chính nghĩa. Đó là sức mạnh của ý chí, của lòng yêu nước nên luôn nỗ lực giảm thiểu tổn thất khi xung đột.

Đoạn văn tham khảo:

Chi tiết thành phố được giải phóng nhưng hầu như vẫn nguyên vẹn đã để lại những suy nghĩ sâu sắc về phẩm chất cao đẹp của Quân đội nhân dân Việt Nam. Trước hết, đó là một quân đội chính nghĩa, chiến đấu vì lợi ích của nhân dân, luôn mang trong mình khát vọng hòa bình và tinh thần nhân đạo cao cả. Sự "nguyên vẹn" của thành phố là minh chứng rõ nét cho thấy những người lính bộ đội Cụ Hồ luôn trân trọng, nỗ lực bảo vệ các giá trị văn hóa, lịch sử và cuộc sống bình yên của người dân. Sức mạnh của quân đội ta không chỉ nằm ở vũ khí, mà cốt lõi là sức mạnh của ý chí, lòng yêu nước và tinh thần nhân văn nhằm giảm thiểu tối đa tổn thất khi xung đột. Qua đó, hình ảnh người lính Việt Nam hiện lên đầy bản lĩnh, mưu trí nhưng cũng vô cùng nhân ái, vị tha.

Giải thích:

“Thành phố... hầu như vẫn nguyên vẹn” cho thấy quá trình giải phóng không chỉ hướng đến thắng lợi quân sự mà còn gắn với việc hạn chế những tổn thất đối với thành phố và người dân. Chi tiết này phù hợp với hình ảnh ở cuối đoạn trích: sau khi giải phóng, “mọi việc đều diễn ra rất trật tự và yên bình”, nhân dân “rất phấn khởi”.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close