Đọc hiểu Tấc đất thành cổ (Phạm Đình Lân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Liệt kê một số từ ngữ, hình ảnh gợi vùng đất Quảng Trị: Thành Cổ, dòng Thạch Hãn, tám mươi mốt ngày đêm, sông Bến Hải, trời Quảng Trị.

Giải thích:

Đây đều là những địa danh, dấu mốc và hình ảnh gắn với vùng đất Quảng Trị, đặc biệt là chiến trường Thành Cổ Quảng Trị trong những năm kháng chiến.

- Bài thơ sử dụng phép điệp cấu trúc qua dòng thơ “Nhẹ bước chân và nói khẽ thôi” được lặp lại 3 lần ở khổ thơ thứ nhất, thứ hai và thứ 6.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh nội dung biểu đạt và tạo nhịp điệu, liên kết các câu thơ.

+ Nhấn mạnh thái độ kính cẩn, nghiêng mình trước sự hi sinh của đồng đội.

Giải thích:

Cấu trúc được lặp lại như một lời nhắn nhủ, lời tự dặn của nhân vật trữ tình. “Nhẹ bước”, “nói khẽ” thể hiện thái độ trân trọng, thành kính trước sự hi sinh của đồng đội.

- Cảm xúc của tác giả:

+ Xót xa, trăn trở, đau đớn, căm phẫn;

+ Những câu thơ đã gợi lên nỗi lòng của tác giả về mãnh đất đã ghi dấu bao sự hi sinh, mất mát của bạn bè, đồng đội. Tái hiện những ngày tháng ác liệt, tám mươi mốt ngày đêm, giặc Mĩ rải bom dày đặc trên đất trời Thành Cổ, làm thay đổi cả thiên nhiên, những điều tưởng như bất biến, cát như được rang vàng, dòng sông như nghiêng lệch hẳn đi; nhân vật trữ tình thể hiện tâm trạng đau đớn trước những đau thương, mất mát mà cả thiên nhiên và con người phải gánh chịu, thể hiện niềm căm phẫn trước tội ác của giặc Mĩ.

Giải thích:

Câu hỏi “Bạn nằm lại nơi này, nơi nào?” thể hiện nỗi đau và sự day dứt khi không biết đồng đội đã nằm lại ở đâu. Hình ảnh “tám mươi mốt ngày đêm”, “bom đạn”, “cát trắng rang vàng”, “nghiêng lệch cả dòng sông” khắc họa mức độ khốc liệt của chiến tranh, từ đó làm nổi bật nỗi đau trước những mất mát và sự tàn phá mà chiến tranh gây ra.

Lòng biết ơn sâu sắc và ý thức gìn giữ, trân trọng giá trị của hòa bình.

Đoạn văn tham khảo:

Thông điệp thiêng liêng và ý nghĩa nhất mà bài thơ Tấc đất thành cổ gửi gắm chính là lòng biết ơn và ý thức gìn giữ, trân trọng giá trị của hòa bình. Mỗi tấc đất hôm nay ta đang bước đi đều đổi bằng xương máu, bằng "những cuộc đời có thật" của thế hệ cha anh đã ngã xuống trong bom đạn rực lửa. Sự hy sinh thầm lặng nhưng bất tử của các anh hùng liệt sĩ là lời nhắc nhở thế hệ trẻ phải sống có trách nhiệm, biết cúi đầu trước quá khứ hào hùng và ra sức cống hiến để bảo vệ, dựng xây đất nước. Hãy luôn khắc ghi và "nhẹ bước chân" đầy trân trọng trước những mảnh đất thấm đượm linh hồn của đồng đội, của những người con đã hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.

Giải thích:

Thông điệp được rút ra từ hình ảnh “mỗi tấc đất là một cuộc đời có thật” và lời nhắc “Nhẹ bước chân và nói khẽ thôi”. Những câu thơ cho thấy sự hi sinh của người lính luôn hiện diện trong từng tấc đất, vì vậy người sống cần ghi nhớ, biết ơn và có trách nhiệm giữ vững hòa bình hiện tại.