Tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả hình ảnh người lính trong đoạn văn bản trên.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ đoạn thơ, tìm các từ ngữ trực tiếp khắc họa nguồn gốc, hoàn cảnh, trang bị, hoạt động và tinh thần chiến đấu của người lính.
Lời giải chi tiết
Những từ ngữ, hình ảnh miêu tả hình ảnh người lính trong đoạn văn bản trên:
+ Bọn người tứ xứ
+ chưa biết chữ
+ súng bắn chưa quen
+ quân sự mươi bài
+ vui cười kháng chiến
+ áo vải chân không
+ đi lùng giặc đánh
+ nghỉ lại lưng đèo
+ nằm trên dốc nắng
+ kì hộ lưng nhau
+ quờ nhau tìm hơi ấm
+ cả lũ cười vang
+ lột sắt đường tàu
+ rèn thêm đao kiếm
Giải thích:
Các chi tiết vừa cho thấy người lính có xuất thân bình dị, trình độ quân sự còn hạn chế, trang bị thiếu thốn, vừa làm nổi bật tinh thần lạc quan, chủ động và ý chí chiến đấu của họ.
Mở rộng
- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.
- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Hình ảnh “lũ chúng tôi” được tác giả giới thiệu như thế nào trong đoạn trích sau:
“Lũ chúng tôi
Bọn người tứ xứ,
Gặp nhau hồi chưa biết chữ
Quen nhau từ buổi “Một hai”
Súng bắn chưa quen,
Quân sự mươi bài
Lòng vẫn cười vui kháng chiến
Lột sắt đường tàu,
Rèn thêm đao kiếm,
Áo vải chân không,
Đi lùng giặc đánh.”
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Đọc kĩ đoạn thơ được trích dẫn.
- Chú ý các từ ngữ, hình ảnh phác họa về nguồn gốc, trình độ, vốn liếng quân sự, trang bị và tinh thần của "lũ chúng tôi".
- Phân tích và tổng hợp các đặc điểm đó để đưa ra câu trả lời toàn diện.
Lời giải chi tiết
Trong đoạn trích, hình ảnh “lũ chúng tôi” được tác giả giới thiệu qua những nét đặc trưng sau:
- Họ là "bọn người tứ xứ", đến từ nhiều miền quê nghèo khác nhau, gặp gỡ và tập hợp lại trong hàng ngũ cách mạng.
- Xuất thân từ nông dân nên đa số "chưa biết chữ", còn mộc mạc, chất phác.
- Họ là những người lính trẻ, mới vào nghề, còn đầy bỡ ngỡ: quen nhau từ buổi tập đội ngũ "Một hai", "súng bắn chưa quen", mới chỉ học được "quân sự mươi bài".
- Điều kiện chiến đấu: Vô cùng thiếu thốn, gian khổ. Họ phải "lột sắt đường tàu/ Rèn thêm đao kiếm" để tự túc vũ khí, trang phục thô sơ, giản dị với "áo vải chân không".
- Vượt lên trên những thiếu thốn và bỡ ngỡ ban đầu, họ có tinh thần lạc quan, yêu đời và một ý chí chiến đấu chủ động, kiên cường.
Giải thích:
Tác giả khắc họa họ rất chân thực: xuất thân nghèo khó, thiếu kinh nghiệm và vũ khí nhưng có tinh thần yêu nước, ý chí chiến đấu và sự lạc quan, làm nên vẻ đẹp đáng quý của người lính thời kháng chiến.
Mở rộng
- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.
- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.
Phân tích tính gợi hình, gợi cảm của từ “mòn chân” trong câu thơ:
“Ít nhiều người vợ trẻ
Mòn chân bên cối gạo canh khuya”
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Giải nghĩa từ “mòn chân”
- Phân tích giá trị của từ “mòn đất”
- Rút ra thông điệp tác giả gửi gắm
Lời giải chi tiết
Từ “mòn chân” mang tính gợi hình và gợi cảm:
- Khắc họa một hình ảnh thực tế, cụ thể: bước chân của người vợ trẻ giã gạo chu kỳ, lặp đi lặp lại bên cối gạo đêm khuya.
- Từ “mòn” diễn tả tần suất cao, thời gian kéo dài đằng đẵng từ ngày này qua ngày khác, từ năm này qua năm khác trong suốt ba năm người lính đi xa.
- Biểu lộ cuộc sống lao động lam lũ, nhọc nhằn của người phụ nữ nơi hậu phương khi gánh vác công việc gia đình thay chồng.
- Biến hành động giã gạo cơ học thành biểu tượng của sự ngóng trông, đợi chờ kiên nhẫn. Sự "mòn chân" ấy chính là minh chứng cho nỗi nhớ thương đong đầy, thầm lặng gửi theo người chiến sĩ nơi tiền tuyến.
- Gợi niềm cảm thông, trân trọng sâu sắc của người lính (tác giả) dành cho sự hy sinh thầm lặng của những người vợ trẻ quê hương.
Giải thích:
Nếu chỉ nói “giã gạo bên cối gạo”, câu thơ mới dừng ở việc miêu tả một công việc. “Mòn chân” lại gợi cả thời gian dài đằng đẵng, sự mệt mỏi và nỗi mong ngóng, khiến hình ảnh người vợ trẻ trở nên ám ảnh và giàu sức gợi hơn.
Mở rộng
Nghĩa hàm ẩn là phần thông báo không được thể hiện trực tiếp bằng từ ngữ trong câu mà được suy ra từ câu chữ và ngữ cảnh. Đây là loại nghĩa mà người nói, người viết thật sự muốn đề cập đến
Từ nội dung đoạn trích, em có suy nghĩ gì về lòng yêu nước trong cuộc sống hôm nay.
Xem lời giải
Phương pháp giải
- Liên hệ nội dung đoạn trích.
- Xác định biểu hiện của lòng yêu nước trong cuộc sống hiện đại.
- Rút ra bài học nhận thức và hành động cho bản thân.
Lời giải chi tiết
Trong cuộc sống hôm nay, lòng yêu nước không còn là việc cầm súng ra trận mà được chuyển hóa qua những biểu hiện mới:
- Biết ơn lịch sử, trân trọng hòa bình và những hy sinh của thế hệ đi trước.
- Nỗ lực học tập, nâng cao trình độ, tích cực lao động sáng tạo để xây dựng đất nước giàu mạnh, hội nhập với thế giới.
- Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ (biển đảo, biên giới), gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc trước làn sóng toàn cầu hóa.
- Sống có trách nhiệm với cộng đồng, tham gia các hoạt động tình nguyện, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.
Đoạn văn tham khảo:
Từ hình ảnh những người lính nông dân mộc mạc nhưng tràn đầy tinh thần quả cảm trong bài thơ Nhớ của Hồng Nguyên, em nhận thấy lòng yêu nước thời bình hôm nay mang một diện mạo mới nhưng bản chất thiêng liêng thì chưa từng thay đổi. Nếu như thế hệ cha anh thể hiện tình yêu Tổ quốc bằng cách gác lại tình riêng, cầm súng đi "lùng giặc đánh" giữa muôn vàn thiếu thốn, thì tuổi trẻ hôm nay nuôi dưỡng lòng yêu nước qua những hành động bình dị mà thiết thực hằng ngày. Đó là sự nỗ lực, miệt mài trên ghế nhà trường để tiếp thu tri thức, là khát vọng sáng tạo trong lao động nhằm đưa Việt Nam khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Yêu nước còn là ý thức gìn giữ vẻ đẹp của tiếng Việt, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và tỉnh táo trước các luồng thông tin xuyên tạc. Không cần phải là những điều đao to búa lớn, lòng yêu nước trong cuộc sống hiện đại chính là khi chúng ta biết sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và sẵn sàng sẻ chia, cống hiến cho cộng đồng. Tiếp bước "lũ chúng tôi" của một thời hoa lửa, thế hệ hôm nay cần biến lòng yêu nước thành động lực hành động, chung tay xây dựng một đất nước Việt Nam hòa bình, giàu mạnh và văn minh.
Giải thích:
Trong chiến tranh, lòng yêu nước của người lính được thể hiện bằng việc rời quê hương, cầm súng chiến đấu. Trong thời bình, mỗi người có thể thể hiện tình yêu ấy bằng những việc phù hợp với khả năng của bản thân: học tập tốt, làm việc có trách nhiệm, sống tử tế và góp phần xây dựng, bảo vệ những giá trị chung của đất nước.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận