Đọc hiểu Nhật kí trong tù (Hồ Chí Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Hình ảnh được sử dụng để so sánh với "mười năm trời" là: "Sống khác loài người vừa bốn tháng" và "Tiều tụy còn hơn mười năm trời".

Giải thích:

- Câu thơ "Một ngày tù, nghìn thu ở ngoài" mượn ý thơ xưa để diễn tả sức nặng khủng khiếp của thời gian trong tù ngục.

- Tác giả khẳng định: bốn tháng sống trong cảnh tù đày "khác loài người" còn tiều tụy, khổ sở hơn mười năm ngoài tự do. Đây là cách nói cường điệu nhưng chân thực, thể hiện mức độ khắc nghiệt của nhà tù Tưởng Giới Thạch và sự cảm nhận sâu sắc của người tù về thời gian, về đau khổ.

- Biện pháp tu từ: Điệp ngữ "Bốn tháng" được lặp lại 4 lần ở đầu mỗi dòng thơ.

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu dồn dập, ám ảnh

+ Nhấn mạnh thời gian dài đằng đẵng của kiếp tù đày chất chứa bao thiếu thốn, đau khổ.

+ Thể hiện tinh thần thép của người chiến sĩ, làm nổi bật ý chí kiên cường, bất khuất và đầy kiên cường tỏng hoàn cảnh ngặt nghèo.

- Đối lập (vật chất >< tinh thần; đau khổ >< không nao núng).

- Khắc họa chân dung người chiến sĩ cách mạng Hồ Chí Minh với ý chí thép giữa chốn tù đày. Vật chất thiếu thốn, thân xác bị hành hạ đến tiều tụy, răng rụng, tóc bạc, ghẻ lở đầy mình. Thế nhưng, tất cả những thứ ấy không thể nào lay chuyển nổi tinh thần của Người. Sự đối lập ấy đã làm bừng sáng phẩm chất cao quý: ý chí kiên cường, lòng trung thành với lý tưởng và niềm tin bất diệt vào cách mạng.

Đoạn thơ trong "Nhật ký trong tù" đã để lại trong tôi bài học sâu sắc về ý chí kiên cường – thứ sức mạnh kỳ diệu giúp con người vượt lên mọi nghịch cảnh. Bác Hồ đã trải qua bốn tháng tù đày với bao đọa đày thể xác: cơm không no, đêm thiếu ngủ, bệnh tật hành hạ. Nhưng điều kỳ diệu là tất cả những đau khổ ấy "không nao núng tinh thần" của Người. Từ tấm gương ấy, tôi hiểu rằng cuộc sống không thể tránh khỏi những lần vấp ngã, những thất bại và khó khăn. Có những lúc tôi từng muốn buông xuôi trước bài toán khó, trước áp lực học tập hay những mâu thuẫn trong cuộc sống. Nhưng nghĩ về Bác, về ý chí thép ấy, tôi tự nhủ mình phải mạnh mẽ hơn. Ý chí không phải sinh ra đã có, mà được tôi luyện mỗi ngày qua những thử thách nhỏ nhất. Khi ta không khuất phục trước nghịch cảnh, ta không chỉ chiến thắng hoàn cảnh mà còn chiến thắng chính mình – đó mới là chiến thắng vẻ vang nhất.