Đọc hiểu Thư gửi Đặng Thái Sơn | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

- Theo văn bản, nhân vật “cháu” trăn trở những điều:

+ Cháu băn khoăn: Một con mèo chết gục trước cửa ngôi nhà, mươi phút sau, nó được hất gọn sang cửa nhà đối diện. Có một ranh giới con người giữ sạch sẽ riêng mình.

+ Cháu lo lắng: Cũng con phố ấy, ngày hè oi ả, trong khi ai đó nằm điều hoà mát lạnh, thì dưới gầm cầu, góc chợ tạm... còn bao người thở nghẹn trong lồng ngực. Có một ranh giới con người giữ tiện nghi riêng mình.

+ Cháu hoang mang: Dòng sông phía thượng nguồn đắp đập làm thuỷ điện, tận dụng triệt để sức nước, thì dưới hạ lưu, tập quán của một dân tộc bị tước đi, hoặc cảnh quan của một vùng bị biến đổi. Có một ranh giới con người giữ lợi ích cho riêng mình.

Giải thích:

Cả ba vấn đề đều xoay quanh những “ranh giới” do con người tạo ra để bảo vệ sự sạch sẽ, tiện nghi và lợi ích riêng, trong khi những người khác hoặc thiên nhiên phải chịu ảnh hưởng.

- Biện pháp tu từ tương phản được thể hiện qua sự đối lập giữa: “ai đó nằm điều hoà mát lạnh” với “dưới gầm cầu, góc chợ tạm... còn bao người thở nghẹn trong lồng ngực”.

- Tác dụng:

+ Làm nổi bật sự chênh lệch, bất bình đẳng trong điều kiện sống của con người ngay “cũng con phố ấy”.

+ Nhấn mạnh sự tồn tại của “ranh giới” giữa tiện nghi của người này và sự thiếu thốn, khổ cực của người khác.

+ Qua đó thể hiện sự trăn trở, lo lắng của nhân vật “cháu” trước sự vô cảm và khoảng cách giữa con người trong xã hội.

Giải thích:

Một bên là hình ảnh “điều hòa mát lạnh”, một bên là những con người “thở nghẹn trong lồng ngực” giữa ngày hè oi ả. Sự đối lập gay gắt ấy khiến sự bất công trong đời sống trở nên cụ thể, ám ảnh hơn.

- Cuộc sống luôn có những ranh giới phân hóa nhưng âm nhạc lại mang giá trị vô hình, hàn gắn và có khả năng xóa nhòa đi mọi ranh giới.

- Khi chúng ta không còn những ranh giới của sự phân hóa con người cùng nhau phát triển thì tương lai của xã hội sẽ tốt đẹp hơn.

Giải thích:

Trước đó, nhân vật “cháu” liên tiếp nói về những “ranh giới” do con người tạo ra: giữ sạch sẽ riêng mình, giữ tiện nghi riêng mình, giữ lợi ích riêng mình. Trong khi đó, Đặng Thái Sơn là “một nghệ sĩ chọn cho mình cuộc sống không biên giới”. Vì thế, âm nhạc của ông được đặt đối lập với những ranh giới ích kỉ, trở thành phương tiện kết nối và mở rộng lòng người.

Từ bức thư gửi nghệ sĩ Đặng Thái Sơn, thông điệp ý nghĩa nhất đối với tôi là: Cần phải biết vượt qua những ranh giới của sự ích kỷ, vô cảm để thấu hiểu, sẻ chia và kết nối với cộng đồng cũng như tự nhiên.

Đoạn văn tham khảo:

Qua bức thư gửi nghệ sĩ Đặng Thái Sơn, thông điệp ý nghĩa nhất mà tôi nhận được là sự cần thiết phải phá bỏ những "ranh giới" ích kỷ để hướng tới một lối sống sẻ chia, thấu cảm và không ngừng kết nối. Trong văn bản, ngọn gió nhỏ đã trăn trở trước những ranh giới lạnh lùng: ranh giới giữ sự sạch sẽ riêng mình, sự tiện nghi riêng mình hay lợi ích cá nhân tước đoạt đi cảnh quan và tập quán của người khác. Những hình ảnh ấy là hồi chuông cảnh tỉnh cho thực trạng vô cảm của con người trước nỗi đau của đồng loại và sự tổn thương của thiên nhiên. Lựa chọn thông điệp này giúp tôi nhận thức rõ rằng sự ích kỷ, hẹp hòi chính là bức tường ngăn cách tình người. Sống không biên giới, như cách một người nghệ sĩ hòa mình vào âm nhạc, đòi hỏi mỗi chúng ta phải biết mở rộng trái tim, đồng cảm với những mảnh đời bất hạnh và trân trọng, bảo vệ môi trường sống xung quanh. Chỉ khi xóa nhòa được những ranh giới ấy, cuộc sống mới thực sự tràn đầy tình yêu thương và sự bền vững.

Giải thích:

Thông điệp được rút ra trực tiếp từ sự lặp lại của hình ảnh “ranh giới” trong văn bản và câu kết “mọi ranh giới đều không tồn tại”. Đây cũng là cơ sở để nhân vật “cháu” đặt niềm hi vọng vào nghệ thuật và một lối sống “không biên giới”.