Đọc hiểu Đêm sao sáng (Nguyễn Bính) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12
Đêm hiện dần lên những chấm sao
Lòng trời đương thấp bỗng nhiên cao
Sông Ngân đã tỏ đôi bờ lạnh
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
ĐÊM SAO SÁNG
Đêm hiện dần lên những chấm sao
Lòng trời đương thấp bỗng nhiên cao
Sông Ngân đã tỏ đôi bờ lạnh
Ai biết cầu Ô ở chỗ nào?
(...) Chùm sao Bắc Đẩu sáng tinh khôi
Lộng lẫy uy nghi một góc trời
Em ở bên kia bờ vĩ tuyến
Nhìn sao sao thức mấy năm nay rồi!
Sao đặc trời, sao sáng suốt đêm
Sao đêm chung sáng chẳng chia miền
Trời còn có bữa sao quên mọc
Anh chẳng đêm nào chẳng nhớ em.
(Nguyễn Bính, Tháng 12 - 1957)
Câu 1
Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.
Lời giải chi tiết
Phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên là biểu cảm.
Giải thích:
Đoạn thơ chủ yếu bộc lộ nỗi nhớ thương, tình yêu và sự thủy chung của nhân vật trữ tình dành cho người mình yêu trong hoàn cảnh xa cách.
Mở rộng
PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.
Nêu tác dụng nghệ thuật của hai biện pháp tu từ được sử dụng ở cuối của đoạn thơ.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Chú ý cách lặp từ ngữ và mối quan hệ tương phản giữa hai câu thơ cuối.
Lời giải chi tiết
- Hai biện pháp tu từ được nhà thơ sử dụng ở cuối của đoạn thơ là:
+ Điệp cấu trúc câu “chẳng…chẳng…”
+ Đối lập tương phản: “Trời còn có bữa sao quên mọc Anh chẳng đêm nào chẳng nhớ em.”
- Tác dụng: nhằm nhấn mạnh và khắc sâu nỗi nhớ của anh dành cho em. Đó là nỗi nhớ kéo dài ngày này qua ngày khác, luôn khắc khoải trong tâm trí anh vượt qua cả hiện tượng thiên nhiên: sao có đêm sẽ không mọc nhưng nỗi nhớ mà anh dành cho em thì đêm nào cũng hiện diện)
Giải thích:
Sự đối lập giữa hiện tượng thiên nhiên có thể thay đổi và nỗi nhớ không thay đổi giúp người đọc cảm nhận rõ mức độ sâu nặng của tình cảm mà “anh” dành cho “em”.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.
- Đối: là biện pháp tu từ, theo đó người viết (người nói) xếp đặt những từ ngữ hoặc câu có đặc điểm ngữ âm, ngữ nghĩa, ngữ pháp tương tự hoặc tương phản nhau ở những vị trí đối xứng trong câu hoặc trong văn bản để gợi ra một nội dung hoàn chỉnh, làm nổi bật một ý nghĩa nhất định
- Tác dụng: tạo nên vẻ đẹp cân xứng, hài hoà cho lời thơ, câu văn
Giải thích ý nghĩa của hình ảnh “sao quên mọc”, đồng thời chú ý sự đối lập với “chẳng đêm nào chẳng nhớ em”.
Lời giải chi tiết
- Nỗi nhớ của nhân vật trữ tình dành cho người mình yêu vượt lên trên cả quy luật của tự nhiên. Dù vũ trụ, đất trời có thể biến đổi thì nỗi nhớ em vẫn vẹn toàn, da diết và trường tồn theo thời gian.
- Đặt trong hoàn cảnh đất nước bị chia cắt hai miền Nam - Bắc ("Em ở bên kia bờ vĩ tuyến"), hai câu thơ không chỉ thể hiện tình cảm lứa đôi mãnh liệt mà còn là khát vọng đoàn tụ, sự gắn kết không gì chia cắt được giữa những con người cùng chung một nhịp đập trái tim.
Giải thích:
Cách đặt nỗi nhớ của con người bên cạnh quy luật của trời đất làm nổi bật sự bền bỉ của tình cảm: thiên nhiên có lúc đổi thay nhưng tình yêu và nỗi nhớ thì vẫn vẹn nguyên.
Câu 5
Cảm nhận của anh/chị về tâm trạng của nhân vật trữ tình được gửi gắm trong đoạn thơ trích? Trả lời trong khoảng 5 - 7 dòng.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm những từ ngữ, hình ảnh trực tiếp thể hiện cảm xúc của nhân vật “anh”, sau đó khái quát thành tâm trạng và nhận xét về tình cảm.
Lời giải chi tiết
- Thể hiện rõ ràng sự nhung nhớ khắc khoải và nỗi nhớ mong khôn nguôi của anh đối với em - người con gái trong xa cách.
- Khoảng cách như thước đo vô thức không thể đong đếm hết được nỗi nhớ thương ấy và đặc biệt đêm sao sáng dường như đã làm sâu sắc hơn tình cảm ấy.
- Nỗi nhớ mà anh dành cho em là thường trực, kéo dài ngày này qua ngày khác, luôn khắc khoải trong tâm trí anh vượt qua cả hiện tượng thiên nhiên. Sao có đêm không mọc nhưng nỗi nhớ mà anh dành cho em thì đêm nào cũng khắc khoải khôn nguôi.
Đoạn văn tham khảo:
Qua đoạn thơ trong bài Đêm sao sáng của Nguyễn Bính, tâm trạng của nhân vật trữ tình hiện lên với nỗi nhớ thương khắc khoải, tha thiết và khôn nguôi dành cho người yêu ở nơi xa cách. Khoảng cách không gian hai miền vĩ tuyến dường như trở thành thước đo làm sâu sắc thêm tình cảm chân thành, thủy chung. Nỗi nhớ ấy không chỉ là cảm xúc bộc phát mà đã trở thành sự thường trực, dai dẳng kéo dài suốt những tháng năm chia cắt, vượt qua cả những quy luật của tự nhiên. Thiên nhiên đất trời có thể đổi thay hay gián đoạn, nhưng tình yêu và nỗi nhớ em trong lòng anh thì luôn vẹn nguyên, đêm nào cũng thổn thức. Qua đó, đoạn thơ đã thể hiện trọn vẹn một tình yêu lứa đôi mãnh liệt gắn liền với khát vọng đoàn tụ tha thiết.
Giải thích:
Tâm trạng nhớ thương của nhân vật “anh” được thể hiện qua hình ảnh “Sao đặc trời, sao sáng suốt đêm” và đặc biệt là câu “Anh chẳng đêm nào chẳng nhớ em”. Nỗi nhớ ấy diễn ra thường trực, không có khoảng cách hay thời gian nào có thể xóa nhòa. Hình ảnh “Em ở bên kia bờ vĩ tuyến” còn cho thấy sự xa cách do hoàn cảnh đất nước, khiến tình yêu càng thêm khắc khoải. Qua đó, có thể thấy nhân vật “anh” là người yêu chân thành, thủy chung và luôn mong mỏi được đoàn tụ với người mình yêu.
Mở rộng
- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.
- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...
- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận