Đọc hiểu Tiếng Việt (Lưu Quang Vũ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Đoạn thơ thể hiện sự trân trọng, ca ngợi vẻ đẹp phong phú, phong phú về âm điệu, sự bình dị mà tha thiết, mộc mạc nhưng cũng vô cùng tinh tế, linh hoạt của tiếng Việt. Qua đó, tác giả bộc lộ tình yêu và lòng tự hào đối với tiếng nói của dân tộc.

Giải thích:

Hàng loạt hình ảnh “đất cày”, “lụa”, “tre ngà”, “tơ”, “gió nước” được dùng để cảm nhận và miêu tả tiếng Việt ở nhiều sắc thái khác nhau, cho thấy sự phong phú và giàu sức gợi của ngôn ngữ dân tộc.

- Biện pháp tu từ được sử dụng chủ yếu trong đoạn thơ là So sánh.

+ Tiếng Việt như đất cày, như lụa, như tơ.

+ Tiếng tha thiết nói nghe như hát.

+ Tiếng Việt như gió nước không thể nào nắm bắt.

- Tác dụng:

+ Cụ thể hóa những khái niệm trừu tượng về ngôn ngữ. Qua các hình ảnh so sánh độc đáo, tác giả làm nổi bật vẻ đẹp đa dạng của tiếng Việt: vừa mộc mạc, giản dị, mề mặn, tha thiết; lại vừa mượt mà, phong phú và vô cùng linh hoạt, giàu nhạc điệu.

+ Làm cho lời thơ giàu hình ảnh, nhịp điệu sinh động, tăng sức biểu cảm. Đồng thời thể hiện tình yêu tha thiết, sự tự hào và nâng niu của Lưu Quang Vũ dành cho tiếng mẹ đẻ.

Giải thích:

Mỗi hình ảnh được lựa chọn đều gợi một sắc thái riêng: “đất cày” gợi sự mộc mạc, “lụa”, “tơ” gợi vẻ mềm mại, “hát” gợi tính nhạc, còn “gió nước” gợi sự tự nhiên, phong phú và khó nắm bắt của tiếng Việt.

Đoạn thơ thể hiện sâu sắc những thái độ và tình cảm của tác giả Lưu Quang Vũ:

- Tình yêu thương, sự trân trọng và nâng niu, coi tiếng Việt là tài sản vô giá của dân tộc, được tạo dựng từ ngàn đời, mang vẻ đẹp trù phú, bình dị và tinh tế.

- Lòng tự hào dân tộc, về sự phong phú, linh hoạt, giàu âm điệu và nhạc tính của tiếng mẹ đẻ - một ngôn ngữ vừa mộc mạc như "đất cày", vừa mượt mà như "lụa", "tơ".

- Thể hiện sự gắn bó thiêng liêng với cội nguồn văn hóa và ý thức giữ gìn, vinh danh tiếng nói truyền thống của quê hương, đất nước.

Giải thích:

Việc liên tục tìm những hình ảnh đẹp như “lụa”, “tơ”, “tre ngà”, “gió nước” để ví von với tiếng Việt cho thấy tác giả nhìn tiếng mẹ đẻ bằng tình cảm gắn bó và sự nâng niu đặc biệt.

- Hãy trân trọng, giữ gìn sự sáng đẹp và phong phú của tiếng Việt.

- Cần có ý thức phát huy tiếng nói dân tộc trong thời đại hội nhập.

+ Tiếng Việt không chỉ là công cụ giao tiếp mà còn là hồn cốt, là tấm gương phản chiếu lịch sử, văn hóa và tâm hồn của người Việt Nam qua ngàn đời.

+ Giữ gìn tiếng Việt chính là giữ gìn bản sắc dân tộc và lòng tự hào đất nước.

Đoạn văn tham khảo:

Qua đoạn thơ Tiếng Việt của Lưu Quang Vũ, thông điệp ý nghĩa nhất mà em rút ra là ý thức trân trọng, giữ gìn và vinh danh sự trong sáng của tiếng mẹ đẻ. Bởi lẽ, tiếng Việt không đơn thuần là công cụ giao tiếp hằng ngày mà còn là hồn cốt văn hóa, là nhịp cầu kết nối tâm hồn của biết bao thế hệ người Việt. Qua hàng ngàn năm lịch sử, tiếng nói ấy đã chắt lọc những gì tinh túy, bình dị mà tha thiết nhất để trở thành bản sắc độc đáo của dân tộc. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, việc sử dụng tiếng Việt đúng đắn, mài giũa ngôn từ truyền thống không chỉ thể hiện tình yêu quê hương đất nước mà còn giúp bảo tồn những giá trị tinh thần vô giá mà cha ông đã để lại. Trách nhiệm của mỗi chúng ta là phải nâng niu, tự hào và làm giàu đẹp hơn nữa tiếng nói của dân tộc mình.

Giải thích:

Tiếng Việt không chỉ giúp con người giao tiếp mà còn lưu giữ lịch sử, văn hóa và tâm hồn dân tộc. Vì vậy, việc sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn, có ý thức và phù hợp với hoàn cảnh là cách thiết thực để gìn giữ giá trị của tiếng mẹ đẻ.