Đọc hiểu Đâu rồi, chuyện tử tế (Nguyễn Nghĩa) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

- Vấn đề xã hội được đề cập trong đoạn văn là văn hóa xếp hàng ở cộng đồng.

- Khi bàn về vấn đề này, tác giả thể hiện thái độ là:

+ Khó chịu khi thấy mọi người không có thói quen xếp hàng.

+ Khi phải đến những nơi công cộng, tác giả thấy rất sợ hãi và rất khó chịu khi phải chứng kiến thói quen không chịu xếp hàng mà chen lấn, xô đẩy, giành chỗ của một số người.

Giải thích:

Tác giả nhắc đến việc nhiều người không chịu xếp hàng tại căng tin trường đại học và tình trạng khách VIP chen ngang khi làm thủ tục ở sân bay. Cách diễn đạt “nỗi sợ hãi vô hình” trước cảnh “chen lấn, giành chỗ” cho thấy sự lo ngại, không hài lòng của tác giả đối với thói quen ứng xử thiếu văn minh nơi công cộng.

- Biện pháp tu từ: Liệt kê "chen lấn, giành chỗ" / "chen lấn, xô đẩy, giành chỗ".

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh thói quen xấu, sự thiếu ý thức và hành vi ứng xử kém văn minh của một bộ phận người dân tại những nơi công cộng.

+ Tăng tính biểu cảm, tạo nhịp điệu dồn dập, giúp câu văn thêm sinh động và tăng sức thuyết phục cho lập luận của tác giả.

Giải thích:

Các từ “chen lấn”, “xô đẩy”, “giành chỗ” lần lượt chỉ những hành vi không tôn trọng thứ tự và quyền lợi của người khác. Việc liệt kê những hành vi này giúp người đọc hình dung rõ cảnh hỗn loạn nơi công cộng, qua đó thấy được tính đáng phê phán của thói quen không chịu xếp hàng.

- Một vài biện pháp để nâng cao ý thức của mọi người trong vấn đề được tác giả đề cập đến trong đoạn văn là:

+ Tuyên truyền, giáo dục về văn hóa xếp hàng nơi công cộng ở trường lớp, nơi làm việc, nơi sống và nơi công cộng.

+ Có một số biện pháp phạt để mọi người ghi nhớ và không mắc phải.

Giải thích:

Văn bản phản ánh tình trạng chen lấn, giành chỗ vẫn xảy ra ngay cả khi mọi người đã được nhắc nhở về văn hóa xếp hàng. Vì vậy, chúng ta cần kết hợp giáo dục để thay đổi nhận thức, tổ chức không gian xếp hàng hợp lý và xử lý hành vi vi phạm. Quan trọng hơn, mỗi người phải tự giác thực hiện thì văn hóa xếp hàng.

- “Thậm chí có người còn cảm thấy băn khoăn với suy nghĩ tử tế chỉ có thiệt thòi, có người thì xem những chuyện không tử tế chẳng liên quan gì đến mình, chuyện thiếu tử tế lại nhiều hơn…". Em vừa đồng tình, vừa không đồng tình với ý kiến này:

+ Đồng tình vì: Đôi khi đó là sự lựa chọn duy nhất của chúng ta. Ai cũng có công việc bận rộn nên mới dẫn đến việc chen chúc và không xếp hàng. Nếu khi mình có việc gấp mà luôn giữ thói quen xếp hàng thì mình sẽ bị lạc loài với mọi người và công việc mình đang làm bị bỏ lỡ, mình sẽ chịu thiệt thòi.

+ Không đồng tình vì: Nếu ai cũng chen lấn xô đẩy và không xếp hàng thì sẽ tạo ra cảnh tượng hỗn loạn, thậm chí xảy ra mâu thuẫn, xô xát. Ngoài ra, xếp hàng cũng là một cách để mang lại sự công bằng cho những người đến trước.

Đoạn văn tham khảo:

Ý kiến trên đã phản ánh một thực trạng tâm lý rất đáng suy ngẫm trong xã hội hiện đại. Cá nhân em vừa đồng cảm với nỗi băn khoăn của nhiều người, nhưng đồng thời hoàn toàn không đồng tình với thái độ chấp nhận hay thờ ơ trước những hành vi thiếu tử tế. Xét ở góc độ thực tế, suy nghĩ "tử tế chỉ có thiệt thòi" không phải không có cơ sở khi mà người tuân thủ quy định đôi khi lại bị người chen lấn giật mất lượt, gây nên cảm giác bất công và nản lòng. Tuy nhiên, nếu ai cũng chọn cách hành xử ích kỷ chỉ vì sợ thiệt thòi hoặc coi những chuyện thiếu tử tế "chẳng liên quan đến mình", chúng ta đang gián tiếp tạo điều kiện cho cái xấu lan rộng và bình thường hóa những hành vi lệch chuẩn. Một xã hội thiếu đi sự tự giác và lòng tử tế sẽ trở nên hỗn loạn, mất niềm tin lẫn nhau, và cuối cùng chính chúng ta cũng sẽ phải gánh chịu hậu quả từ sự vô cảm đó. Sự tử tế không nằm ở việc tính toán thiệt hơn trước mắt, mà là giá trị định hình nhân cách và sự văn minh của một cộng đồng. Vì vậy, thay vì xuôi theo trào lưu tiêu cực, mỗi người cần kiên định giữ gìn thói quen ứng xử văn minh, biết bảo vệ lẽ phải và chung tay lan tỏa những điều tốt đẹp từ những hành động nhỏ nhất hằng ngày.

Giải thích:

Đoạn văn xuất phát từ thực trạng được nêu trong văn bản: nhiều người chen lấn, giành chỗ và không ngại khi bị nhắc nhở. Nếu người biết tuân thủ thứ tự cũng từ bỏ việc xếp hàng vì sợ thiệt thòi, tình trạng này sẽ tiếp diễn và người đến trước không còn được bảo đảm quyền lợi. Tương tự, nếu coi những chuyện thiếu tử tế không liên quan đến mình, mỗi người sẽ vô tình để hành vi sai trái tiếp tục tồn tại.