Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Những dòng sông (Bế Kiến Quốc) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Sinh ra ở đâu, mà ai cũng anh hùng? Tất cả trả lời: Sinh bên một dòng sông

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Sinh ra ở đâu, mà ai cũng anh hùng?

Tất cả trả lời: Sinh bên một dòng sông

Chẳng phải sông Đà, sông Mã, sông Hồng đôi bờ cát mênh mông,

Thì cũng sông Trà, sông Hương, sông Cửu Long uốn chín đầu rồng

Chẳng phải rộng xa một tầm cò vỗ cánh,

Cũng xinh xinh vài sải chèo quẫy mạnh

Quê hương Việt Nam mườn mượt những cánh đồng

Mỗi con người gắn bó một dòng sông

Khi ta bé dòng sông nào cũng rộng

Chiếc thuyền giấy gửi tuổi thơ theo sóng

Một cánh cò vỗ lả xuống lòng ta

Từ nguồn nào, sông cũng nặng phù sa

Đời ông cha từng cuốc đất, dựng nhà.

Khơi tưởng tượng, những chuyện xưa mẹ kể

Tuổi thơ ngây ngỡ dòng sông nhỏ bé

Cửa quê mình Trần Quốc Toản từng qua

Rồi biết nghe chuyện anh, chuyện cha

Biết tự hào: Sông đã từng đánh Pháp

Nước lấp mặt những ca nô tan xác

Bãi lau già chuyển cán bộ qua sông

(Trích Những dòng sông, Bế Kiến Quốc)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích.

Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt chính trong đoạn trích là biểu cảm.

Giải thích:

Đoạn thơ chủ yếu bộc lộ tình yêu, niềm tự hào và sự gắn bó của tác giả với những dòng sông quê hương, qua đó thể hiện tình yêu quê hương, đất nước.

Mở rộng

PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Đoạn trích đã nhắc đến những dòng sông nào trên đất nước ta?

Xem lời giải

Câu 3

Khổ thơ sau đã giúp anh/chị hiểu gì về dòng sông quê hương?

"Rồi biết nghe chuyện anh, chuyện cha

Biết tự hào: Sông đã từng đánh Pháp

Nước lấp mặt những ca nô tan xác

Bãi lau già chuyển cán bộ qua sông"

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào các hình ảnh, chi tiết trong khổ thơ để xác định vai trò và ý nghĩa của dòng sông quê hương.

Lời giải chi tiết

Khổ thơ này giúp em hiểu rằng dòng sông quê hương không chỉ là biểu tượng của vẻ đẹp thiên nhiên, mà còn là chứng nhân của lịch sử hào hùng của dân tộc. Dòng sông đã từng giúp nhân dân đánh bại giặc Pháp, bảo vệ tổ quốc. Hình ảnh "nước lấp mặt những ca nô tan xác" và "bãi lau già chuyển cán bộ qua sông" thể hiện sự khắc nghiệt của chiến tranh và những công lao to lớn của dòng sông trong cuộc đấu tranh giành lại độc lập, tự do cho đất nước. Dòng sông không chỉ là vật thể tự nhiên mà còn là biểu tượng cho sức mạnh và lòng kiên cường của dân tộc Việt Nam.

Giải thích:

Các hình ảnh “sông đã từng đánh Pháp”, “ca nô tan xác”, “chuyển cán bộ qua sông” cho thấy dòng sông đã gắn bó với những năm tháng chiến đấu của dân tộc. Vì thế, dòng sông mang trong mình dấu ấn lịch sử và trở thành một phần của ký ức, niềm tự hào quê hương.

Mở rộng

- Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

- Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Anh/Chị hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với những dòng sông được thể hiện trong đoạn trích.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Căn cứ vào những hình ảnh, từ ngữ thể hiện trực tiếp và gián tiếp cảm xúc của tác giả để nhận xét.

Lời giải chi tiết

Tác giả dành cho những dòng sông quê hương tình yêu mến, sự gắn bó và niềm tự hào sâu sắc. Dòng sông hiện diện trong tuổi thơ, trong đời sống của mỗi con người và cả trong những năm tháng lịch sử hào hùng của dân tộc. Qua đó, tác giả thể hiện sự trân trọng đối với quê hương và những giá trị lịch sử mà các dòng sông lưu giữ.

Giải thích:

Những hình ảnh “dòng sông nào cũng rộng”, “chiếc thuyền giấy gửi tuổi thơ”, “mỗi con người gắn bó một dòng sông”, “biết tự hào” cho thấy dòng sông không chỉ gần gũi với đời sống mà còn gắn với kí ức và niềm tự hào của con người. Vì vậy, tình cảm của tác giả dành cho dòng sông cũng chính là tình yêu đối với quê hương, đất nước.

Mở rộng

- Tình cảm, cảm xúc trong thơ là những rung động nội tâm, những cảm nhận của nhà thơ về cuộc sống. Tình cảm, cảm xúc trong thơ đánh thức những rung động tinh tế trong trái tim người đọc.

- Những cảm xúc này có thể là: Niềm vui, hạnh phúc; nỗi buồn, đau khổ; nỗi nhớ, hoài niệm; tình yêu (đôi lứa, gia đình, quê hương);...

- Những cảm xúc này không chỉ được thể hiện trực tiếp qua các từ ngữ miêu tả mà còn được biểu đạt gián tiếp thông qua hình ảnh, ẩn dụ, so sánh, và nhịp điệu của bài thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ