Đọc hiểu Tổ Quốc vào xuân (Bùi Minh Huệ) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Tổ quốc là tiếng ầu ơ của mẹ Rặng tre rì rào, ngọn gió nồm nam

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

TỔ QUỐC VÀO XUÂN

(Bùi Minh Huệ)

Tổ quốc là tiếng ầu ơ của mẹ

Rặng tre rì rào, ngọn gió nồm nam

Tổ quốc xanh trong gié lúa cành cam

Trong nắng biển sớm mai, hoàng hôn chiều núi biếc

Đêm trăng lên câu hò da diết

Em xõa tóc xanh, mẹ ngồi giặt áo

Dẫu sông có đi ra biển nào rộng lớn

Cũng bắt đầu từ nguồn suối nơi xa

Tổ quốc là nhà, có bếp lửa ngày xuân

Mối mẹ thẳm trầu cay, vai áo cha sơn bạc

Thịt mỡ bánh chưng, nỗi ước ao một thời khó nhọc

Rộn rã cối chày náo nức những làng quê

Tổ quốc là nơi những người lính không về

Đem tuổi xuân hòa vào cùng cây cỏ

Lời hẹn ước hòa bình, lửa đôi dang dở

Cho hôm nay xuân thắm nở đầy hoa

Đường rộng mở, thế giới thành bao la

Xin đừng quên Tổ quốc nhiều gian khó

Còn bánh chưng Lang Liêu, đào mai còn vui nở

Tổ quốc vào xuân nối tiếp những mùa xuân

(Tạp chí Hồng Lĩnh, số 211, Hội Liên hiệp Nghệ thuật Hà Tĩnh, 2024, tr.29)

Câu 1

Chỉ ra dấu hiệu để xác định thể thơ của văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc bài thơ

- Căn cứ vào các đặc điểm hình thức để xác định thể thơ: số chữ, số dòng, gieo vần, ngắt nhịp

Lời giải chi tiết

- Thể thơ tự do

- Dấu hiệu nhận biết

+ Số chữ mỗi dòng không cố định.

+ Cách ngắt nhịp linh hoạt.

+ Cách gieo vần không đều, không theo niêm luật chặt chẽ.

Giải thích:

Các dòng thơ trong văn bản có độ dài khác nhau.

Mở rộng

Thơ tự do là thể thơ không có quy định bắt buộc về số dòng trong bài, số chữ ở mỗi dòng, về vần, luật bằng trắc và nhịp điệu. Tất cả các yếu tố này đều có thể thay đổi tuỳ thuộc vào mục đích của người viết.

Link tham khảo: Thể thơ tự do

Câu 2

 Liệt kê những hình ảnh thiên nhiên được sử dụng để miêu tả vẻ đẹp của Tổ quốc trong khổ thơ đầu

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ khổ thơ đầu

- Tim và liệt kê các từ ngữ phù hợp

Lời giải chi tiết

Những hình ảnh thiên nhiên được sử dụng trong khổ thơ đầu:

- Rặng tre ri rào

- Ngọn gió nồm nam

- Gié lúa cành cam

- Nắng biển sớm mai

- Hoàng hôn chiều núi biếc

Giải thích:

Đây đều là những hình ảnh quen thuộc của làng quê, biển cả và núi rừng Việt Nam, góp phần làm hiện lên vẻ đẹp bình dị, tươi xanh, giàu sức sống và thân thương của Tổ quốc.

Mở rộng

Hình ảnh thơ: là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định với người đọc.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 3

Nêu ngắn gọn mạch vận động cảm xúc của nhân vật trữ tình trong bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ bài thơ

- Vận dụng kiến thức về mạch cảm xúc để chỉ ra sự vận động

Lời giải chi tiết

- Bắt đầu bằng niềm tự hào, yêu mến Tổ quốc qua những hình ảnh gần gũi, thân thương như tiếng ầu ơ, rặng tre, bếp lửa, câu hò, bánh chưng...

- Tiếp đến là sự tri ân, xúc động trước những hi sinh thầm lặng của những người lính không trở về, những con người đã góp phần đem lại mùa xuân hôm nay.

- Kết lại bằng khát vọng, niềm tin vào tương lai tươi sáng của đất nước, với lời nhắn nhủ về trách nhiệm gìn giữ, trân trọng quá khứ.

Giải thích:

Ở đầu bài, Tổ quốc hiện lên gần gũi qua tiếng ru, rặng tre, gié lúa, câu hò, bếp lửa, bánh chưng. Đến giữa bài, cảm xúc lắng sâu khi tác giả nhắc đến những người lính đã hy sinh tuổi xuân. Cuối bài, cảm xúc hướng về hiện tại và tương lai tươi sáng, đồng thời nhắc nhở con người không được quên những gian khó đã làm nên mùa xuân hôm nay.

Mở rộng

- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.

=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.

- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.

Link tham khảo: Mạch cảm xúc trong thơ

Câu 4

Phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ ẩn dụ trong hai câu thơ sau:

"Lời hẹn ước hòa bình, lửa đôi dang dở

Cho hôm nay xuân thắm nở đầy hoa"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về biện pháp tu từ ẩn dụ để phân tích tác dụng

Lời giải chi tiết

- Biện pháp tu từ: Ẩn dụ "Lửa đôi dang dở" - ẩn dụ cho những tình yêu, hạnh phúc lứa đôi chưa trọn vẹn của những người lính vì họ đã hy sinh cho Tổ quốc.

- Tác dụng:

+ Để gợi lên sự hy sinh thầm lặng mà to lớn của thế hệ cha anh, những người đã đánh đổi tuổi xuân và hạnh phúc riêng để bảo vệ độc lập, đem lại mùa xuân hòa bình hôm nay.

+ Giúp tăng tính biểu cảm, làm người đọc xúc động, thấm thía và biết ơn sâu sắc đối với những hy sinh ấy.

Giải thích:

“Lời hẹn ước hòa bình” gợi ước vọng hòa bình của con người sau chiến tranh. “Lứa đôi dang dở” gợi những hạnh phúc riêng tư bị chiến tranh làm cho không trọn vẹn. Qua đó, tác giả nhấn mạnh rằng mùa xuân, cuộc sống tươi đẹp hôm nay được xây dựng từ biết bao hy sinh, mất mát của các thế hệ đi trước.

Mở rộng

- Ẩn dụ là một biện pháp tu từ mà ở đó có các sự vật và hiện tượng được nhắc đến qua việc gọi tên sự vật hiện tượng khác mà ở đó có những nét tương đối giống nhau.

- Ẩn dụ được phân thành 4 loại, hay còn gọi là 4 hình thức:

+ Ẩn dụ hình thức: nhằm mục đích là “dấu” đi một phần ý nghĩa mà không phải ai cũng biết.

+ Ẩn dụ phẩm chất: thay thế phẩm chất của sự vật, hiện tượng này có nét tương đồng với phẩm chất của sự vật, hiện tượng khác.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: là cách thức nhận biết sự vật, hiện tượng bằng giác quan này nhưng khi miêu tả lại mang tính chất, đặc điểm của sự vật lại bằng cách sử dụng từ ngữ cho giác quan khác.

+ Ẩn dụ cách thức: là loại ẩn dụ có nhiều cách để thể hiện một vấn đề. Vì thế, người diễn đạt sẽ đưa hàm ý vào câu nói.

Link tham khảo: Ẩn dụ là gì? Đặc điểm của ẩn dụ

Câu 5

Từ lời nhắn nhủ của tác giả: “Đường rộng mở, thế giới thành bao lại Xin đừng quên Tổ quốc nhiều gian khó”, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của bản thân về sự cần thiết phải trân trọng quá khứ của dân tộc (trình bày khoảng 5-7 dòng).

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Đọc kĩ lời nhắn nhủ, hiểu ý nghĩa lời nhắn nhủ của tác giả.

- Liên hệ bản thân để rình bày suy nghĩ cá nhân về vai trò của việc trân trọng quá khứ dân tộc.

Lời giải chi tiết

Lời nhắn nhủ của tác giả nhắc nhở mỗi chúng ta rằng: dù đất nước đã mở cửa, phát triển và hội nhập với thế giới, thì cũng không được phép quên đi quá khứ gian khó của dân tộc. Bởi quá khứ là nơi hun đúc nên lòng yêu nước, là máu xương, là hi sinh của bao thế hệ để có được cuộc sống yên bình hôm nay. Nếu không trân trọng quá khứ, con người dễ sống hời hợt, vô cảm và đánh mất bản sắc dân tộc. Vì vậy, mỗi người, nhất là thế hệ trẻ đều cần phải ghi nhớ, biết ơn và sống xứng đáng với những gì cha ông đã để lại.

Giải thích:

Quá khứ không chỉ là những điều đã qua mà còn chứa đựng những bài học, giá trị và sự hy sinh làm nên hiện tại. Chúng ta hiểu rằng cuộc sống bình yên hôm nay không tự nhiên có được, mà nó được gây dựng từ bao xương máu, mồ hôi của những người đi trước. Từ đó, chúng ta cần hình thành lòng biết ơn, ý thức giữ gìn truyền thống và trách nhiệm xây dựng đất nước.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close