Đọc hiểu Trăng (Xuân Diệu) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Những từ ngữ miêu tả trăng trong khổ thơ cuối: "trăng sáng, trăng xa, trăng rộng"

Giải thích:

Các từ “sáng”, “xa”, “rộng” được đặt ngay sau từ “trăng”, lần lượt gợi vẻ đẹp rực rỡ, xa xôi và bao la của ánh trăng.

Biện pháp tu từ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: đàn những ánh tơ xanh

- Tác dụng:

+ Nhằm làm cho lời thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, giàu giá trị biểu cảm

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác cho thấy thay vì sử dụng giác quan thính giác (âm thanh) để cảm nhận tiếng đàn thì tác giả sử dụng “những ánh tơ xanh” là từ chỉ thị giác. Qua đó cho thấy tình yêu trong thơ Xuân Diệu như một khu vườn đầy màu sắc, là bản hòa ca của mọi âm thanh say đắm lòng người.

Giải thích:

Ánh sáng vốn không thể “đàn”, nhưng nhà thơ lại cảm nhận ánh sáng bằng âm thanh. Sự hòa quyện giữa màu sắc, ánh sáng và âm thanh khiến cảnh vật trở nên có hồn, đồng thời cho thấy một tâm hồn rất nhạy cảm, say đắm trước vẻ đẹp của thiên nhiên và tình yêu.

- Cảm xúc của nhân vật trữ tình: Xao xuyến, bâng khuâng, ngượng ngùng, chăm chú lắng nghe những rung động của tạo vật và tâm hồn lứa đôi, có chút cô đơn mơ hồ.

- Nhận xét:

+ Đó là những cảm xúc rất mơ hồ, khó nắm bắt nhưng được tác giả gợi tả một cách tinh tế.

+ Thể hiện một cái tôi nhạy cảm, luôn khát khao giao cảm với tạo vật và con người nhưng luôn có cảm giác cô đơn.

Giải thích:

Những trạng thái “bâng khuâng”, “ngơ ngác”, “lặng lẽ”, “bơ vơ” cho thấy sự rung động, e ấp của đôi lứa. Câu thơ “Hai người, nhưng chẳng bớt bơ vơ” cho thấy dù đang ở bên người yêu, nhân vật trữ tình vẫn cảm nhận một nỗi cô đơn mơ hồ, rất đặc trưng cho cái tôi Xuân Diệu.

So sánh điểm khác nhau trong mối quan hệ giữa trăng và người

- Thơ Xuân Diệu: Trăng làm cho con người ý thức rõ hơn về tâm hồn mình: bơ vơ, cô đơn, lạc lõng giữa cuộc đời.

- Thơ Hồ Chí Minh: Trăng đã vượt qua song sắt nhà tù đến với Bác, đối diện đàm tâm như người bạn tri âm tri kỉ.

Giải thích:

Ở Xuân Diệu, hình ảnh “trăng rộng quá” đối lập với “hai người” nhưng “chẳng bớt bơ vơ”, nên trăng làm nổi bật sự cô đơn của con người. Trong khi đó, Hồ Chí Minh sử dụng phép nhân hóa “trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”, khiến trăng trở thành một chủ thể có tình cảm, chủ động hướng về con người; nhờ vậy, mối quan hệ giữa người và trăng trở nên gần gũi, giao hòa.