Đọc hiểu Hy vọng (Thanh Tùng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

bắt đầu từ đâu tôi không biết chỉ biết rằng không có tận cùng chỉ biết rằng mãi mãi lớn lên

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

HY VỌNG

(Thanh Tùng)

bắt đầu từ đâu tôi không biết

chỉ biết rằng không có tận cùng

chỉ biết rằng mãi mãi lớn lên

 

có ở trong không khí ngọt ngào

sáng sáng tôi vươn vai hít đầy lồng ngực

có ở trong mầu mắt mẹ tôi khóc hay cười

có ở trong ánh lửa mỗi lần tôi nhóm

và cả từng nỗi đau sâu sắc kéo dài ra

 

với riêng tôi không tuyệt vọng bao giờ

tôi nhóm lửa lên từ củi ướt

không có đất tôi tìm ra đất

đất hồn tôi nuôi xanh ngắt cây đời

tôi nghe trong mình rừng lá động không thôi!

[...]

hy vọng phát ra từ muôn nhịp trống căng

từ tiếng búa tôi vang, từ lời thơ tôi cất

thành bao bông hoa tím nở bên đường

(Dẫn theo Thời hoa đỏ, Thanh Tùng, NXB Hội Nhà văn, 2016, tr.138-140)

Câu 1

Dấu hiệu xác định thể thơ trong văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Căn cứ vào các đặc điểm hình thức: số chữ mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp, thi luật,...

Lời giải chi tiết

- Dấu hiệu xác định thể thơ

- Văn bản được viết theo thể thơ tự do.

- Dấu hiệu:

+ Số tiếng trong các câu thơ khác nhau

Giải thích: 

Bài thơ không có những quy định chặt chẽ về số tiếng, số dòng, vần và nhịp.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do: 

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn. 

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do 

Câu 2

Theo văn bản hy vọng được phát ra từ những điều gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những chi tiết được tác giả liệt kê trực tiếp sau cụm từ “hy vọng phát ra từ”. 

Lời giải chi tiết

Theo văn bản hy vọng được phát ra từ:

- muôn nhịp trống căng

- từ tiếng búa tôi vang, từ lời thơ tôi hát

Giải thích:

Các hình ảnh trên đều được tác giả nêu trực tiếp ở phần cuối văn bản, cho thấy hy vọng được tạo nên từ nhịp sống, lao động và sáng tạo của con người.

Câu 3

Phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ điệp ngữ được sử dụng trong những dòng thơ sau?

"có ở trong không khí ngọt ngào

sáng sáng tôi vươn vai hít đầy lồng ngực

có ở trong mầu mắt mẹ tôi khóc hay cười

có ở trong ánh lửa mỗi lần tôi nhóm

và cả từng nỗi đau sâu sắc kéo dài ra"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định từ ngữ/cấu trúc được lặp lại, sau đó phân tích tác dụng về nội dung và nghệ thuật.

Lời giải chi tiết

- BPTT điệp:

+ điệp từ : có ở

+ điệp cấu trúc câu: “có ở trong…”

- Tác dụng:

+ Giúp cho việc diễn đạt trở nên sống động, gợi hình, gợi cảm, tạo nhịp điệu, nhạc điệu và sự liên kết chặt chẽ,...

+ Nhấn mạnh niềm hy vọng bắt nguồn từ những điều bình dị trong cuộc sống. Hy vọng không ở đâu xa, tồn tại trong mọi khoảnh khắc của cuộc sống: có trong không khí trong lành mỗi buổi sớm mai, trong đôi mắt đầy yêu thương thăng trầm của mẹ, trong cả những nỗi đau sâu sắc trong lòng,…

+ Thể hiện sự đồng cảm, thấu hiểu của tác giả về giá trị của hy vọng trong cuộc sống

Giải thích:

Việc lặp lại “có ở trong” giúp hàng loạt hình ảnh được triển khai liên tiếp, làm nổi bật ý tưởng: hy vọng có thể được tìm thấy trong mọi phương diện của đời sống.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

Câu 4

Nêu ý nghĩa của những câu thơ sau?

"đất hồn tôi nuôi xanh ngắt cây đời

tôi nghe trong mình rừng lá động không thôi!"

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của các hình ảnh thơ, chú ý đến hình ảnh ẩn dụ và mối quan hệ giữa chúng. 

Lời giải chi tiết

- Khẳng định vai trò của sức mạnh tâm hồn. “Đất hồn tôi” là hình ảnh ẩn dụ chỉ tinh thần, tâm hồn là gốc của sự sống. Những nét đẹp của tâm hồn sẽ “nuôi xanh ngắt cây đời”. Tâm hồn tươi đẹp sẽ mang đến cuộc đời tươi đẹp.

- Cuộc đời luôn biến động như “rừng lá động không thôi”, chỉ có tâm hồn vững chãi mới khiến con người bình tâm, bình an giữa cuộc sống.

- Với những hình ảnh ẩn dụ, ngôn ngữ giàu hình tượng, hai câu thơ đã gửi gắm triết lí sống sâu sắc. Con người phải nuôi dưỡng tâm hồn, chăm sóc “ruộng tâm” của chính mình, đó là căn cốt của một cuộc đời tươi đẹp.

Giải thích:

Hai câu thơ dùng hình ảnh “đất”, “cây”, “rừng lá” để diễn tả thế giới nội tâm. Qua đó, tác giả khẳng định sức sống và niềm hy vọng trong tâm hồn là nguồn nuôi dưỡng một cuộc đời xanh tươi, có ý nghĩa.

Câu 5

Thông điệp nào trong văn bản có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp, bài học.

Lời giải chi tiết

- Con người cần sống có hy vọng (Lí giải bằng những lí lẽ về vai trò của hy vọng trong cuộc sống…)

- Con người cần sống mạnh mẽ, tích cực, lạc quan, không nên tuyệt vọng trước hoàn cảnh (Lí giải bằng vai trò của sự lạc quan,…)

- Con người nên sống hết mình trong từng khoảnh khắc,..(Lí giải bằng vai trò của cách sống hết mình)…

Đoạn văn tham khảo:

Đối với bản thân tôi, thông điệp có ý nghĩa nhất trong văn bản là con người luôn cần sống có hy vọng. Bởi lẽ, hy vọng chính là nguồn ánh sáng soi rọi những đêm tối tăm của cuộc đời, tiếp thêm sức mạnh để chúng ta không đầu hàng trước nghịch cảnh. Khi giữ vững niềm tin vào ngày mai, mỗi người sẽ có thêm động lực để hành động và biến những điều không thể thành có thể. Vì vậy, nuôi dưỡng hy vọng là chìa khóa vàng giúp con người vượt qua mọi giông bão để hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.

Giải thích:

Trong văn bản, tác giả khẳng định “không tuyệt vọng bao giờ”, biết “nhóm lửa” từ cả “củi ướt”, cho thấy ngay trong khó khăn vẫn có thể tìm thấy nguồn sống và động lực.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close