content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Để chạm vào hạnh phúc (Giản Tư Trung) | Luyện đề đọc hiểu văn 12

Hạnh phúc - đó là mẫu số chung, là mong ước chính đáng nhất của tất cả mọi con người, mọi gia đình, mọi xứ sở...

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

Hạnh phúc - đó là mẫu số chung, là mong ước chính đáng nhất của tất cả mọi con người, mọi gia đình, mọi xứ sở...

Quan niệm về hạnh phúc không giống nhau ở mỗi người, mỗi nhà, mỗi thế hệ, mỗi thời đại, mỗi xã hội. Chẳng hạn, có người xem hạnh phúc là hài lòng với những gì mình có theo chủ thuyết “biết đủ”. Cũng có người cho rằng hạnh phúc là khi ta có một sức khỏe tốt, một sự nghiệp như ý, một gia đình ấm cúng và những bạn hữu chí tình. Hạnh phúc cũng có khi là những điều giản dị: có một việc yêu thích để làm, có người để yêu thương và một nơi chốn bình yên để đi về....

Lại có những vĩ nhân gọi tên hạnh phúc theo một cách rất riêng của họ. Ví như nhà hiền triết Ấn Độ Mahatma Gandhi bảo rằng: “Hạnh phúc là khi những gì mà bạn nghĩ, những gì mà bạn nói và những gì mà bạn làm hòa quyện với nhau”. Điều này giống như thông điệp mà các tín đồ Thiên Chúa giáo tin tưởng: “Bình an dưới thế cho người thiện tâm”, để khẳng định hạnh phúc có từ cái tâm an bình của mỗi người, là sự tĩnh tại trong sâu thẳm tâm hồn... Liệu có thể hạnh phúc chăng nếu nghĩ một đằng, nói một nẻo và làm một kiểu?[…]

Rồi cũng có ý kiến: ranh giới giữa biết đủ, biết hài lòng và thỏa hiệp với bản thân mình là rất mong manh. Bởi khi luôn nghĩ rằng “ừ, vậy là được rồi...”, thì chính là lúc mà ta ngừng nỗ lực, ngừng cống hiến để làm cho cuộc sống bản thân và cộng đồng của mình tiến về phía trước. Sẽ rất nhanh, những cái “biết đủ” và sự hài lòng dễ dãi này sẽ làm ta chán ngán. Sẽ rất nhanh, hạnh phúc sẽ biến mất khi ta không hiểu được ý nghĩa cuộc đời mình nằm ở nơi đâu...

Vậy hạnh phúc là biết đủ, biết hài lòng hay là biết vượt qua, biết chinh phục hay là gì khác?

(Trích Để chạm vào hạnh phúc, Giản Tư Trung, Thời báo Kinh tế Sài Gòn, www.thesaigontimes.vn)

Câu 1

Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định mục đích chính của đoạn văn: kể chuyện, miêu tả hay bày tỏ quan điểm, cung cấp thông tin?

Lời giải chi tiết

Xác định phương thức biểu đạt chính: nghị luận.

Giải thích:

Đoạn trích tập trung bàn luận về quan niệm hạnh phúc, đưa ra những ý kiến khác nhau, dẫn lời của Mahatma Gandhi và phân tích hậu quả của việc thỏa hiệp với bản thân. Qua đó, tác giả thể hiện quan điểm và gợi người đọc suy ngẫm về ý nghĩa của hạnh phúc.

Mở rộng

Nghị luận là phương thức chủ yếu được dùng để bàn bạc phải trái, đúng sai nhằm bộc lộ rõ chủ kiến, thái độ của người nói, người viết rồi dẫn dắt, thuyết phục người khác đồng tình với ý kiến của mình.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản 

Câu 2

Theo một ý kiến được dẫn trong bài viết, nếu ta không ý thức được ranh giới mong manh giữa biết đủ, biết hài lòng và thỏa hiệp với bản thân mình thì sẽ dẫn tới hậu quả gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ đoạn văn bắt đầu bằng câu “Rồi cũng có ý kiến”, tìm những câu trực tiếp nêu hậu quả của việc nhầm lẫn giữa biết đủ và thỏa hiệp với bản thân. 

Lời giải chi tiết

Khi ta không ý thức được ranh giới mong manh giữa biết đủ, biết hài lòng với việc thỏa hiệp với bản thân mình sẽ dẫn đến hậu quả:

+ ta sẽ ngừng nỗ lực, ngừng cống hiến để làm cho cuộc sống bản thân và cộng đồng của mình tiến về phía trước.

+ ta sẽ rơi vào trạng thái chán ngán

+ rất nhanh, hạnh phúc sẽ biến mất

Giải thích:

Theo văn bản, khi luôn cho rằng những gì mình đạt được đã đủ, con người dễ ngừng cố gắng và bằng lòng với hiện tại. Sự hài lòng dễ dãi khiến cuộc sống thiếu động lực phát triển, từ đó dẫn đến cảm giác chán ngán. Khi không còn nhận thức được ý nghĩa cuộc đời và mục tiêu mình hướng tới, con người cũng khó tìm thấy hạnh phúc.

Câu 3

Chỉ ra và nêu tác dụng 01 biện pháp tu từ có trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm biện pháp tu từ, sau đó phân tích tác dụng của biện pháp tu từ đối với nội dung và cách diễn đạt.

Lời giải chi tiết

- Điệp cụm từ "Sẽ rất nhanh..."

- Tác dụng:

+ Tạo nhịp điệu dồn dập, tăng sức biểu cảm và tính khẳng định cho lập luận.

+ Nhấn mạnh hậu quả diễn ra nhanh chóng, tất yếu của việc dễ dãi chấp nhận, thỏa hiệp với bản thân;

+ Từ đó thức tỉnh người đọc cần liên tục nỗ lực và tìm kiếm ý nghĩa đích thực của cuộc sống.

Giải thích:

Cụm từ “Sẽ rất nhanh” được lặp lại ở đầu hai câu nhằm nhấn mạnh tính nhanh chóng của những hậu quả được đề cập. Đó là cảm giác chán ngán và sự biến mất của hạnh phúc khi con người ngừng cố gắng, không xác định được ý nghĩa cuộc đời. Cách diễn đạt này khiến lời cảnh báo của tác giả trở nên rõ ràng và có sức tác động mạnh hơn đến người đọc.

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ 

Câu 4

Liệu có thể hạnh phúc chăng nếu nghĩ một đằng, nói một nẻo và làm một kiểu?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Giải thích ý nghĩa của cách diễn đạt “nghĩ một đằng, nói một nẻo và làm một kiểu”, sau đó đưa ra quan điểm và lí giải dựa trên nội dung văn bản.

Lời giải chi tiết

- Nghĩ một đằng, nói một nẻo và làm một kiểu nghĩa là không có sự thống nhất trong suy nghĩ, lời nói và hành động. Điều đó cũng có nghĩa sống giả dối, giả tạo, không dám sống thực là chính mình.

- Không thể có hạnh phúc nếu lúc nào cũng nghĩ một đằng, nói một nẻo và làm một kiểu vì:

+ Mỗi người có thể có quan niệm khác nhau về hạnh phúc nhưng đích đến cuối cùng đều là: Hạnh phúc là trạng thái vui sướng của tâm hồn khi đạt được điều mình mong muốn. Trong khi sống giả dối, giả tạo, ...,tác hại sẽ khôn lường và không thể mang đến trạng thái cảm xúc ấy

+ Lối sống giả tạo sẽ khiến con người tự đánh mất dần nhân cách, đánh mất niềm tin, sự quý trọng mà mọi người giành cho mình, nó sẽ làm lẫn lộn đạo đức, thực giả bất phân, suy đồi phong hóa xã hội; điều đó khiến tâm hồn không thể có sự tĩnh tại vì con người luôn sống trong nơm nớp lo sợ, không thanh thản, không vui vẻ, ...cũng có nghĩa không thể chạm được đến hạnh phúc

Giải thích:

Văn bản dẫn quan niệm của Mahatma Gandhi: “Hạnh phúc là khi những gì mà bạn nghĩ, những gì mà bạn nói và những gì mà bạn làm hòa quyện với nhau”. Điều đó cho thấy hạnh phúc gắn liền với sự thống nhất giữa suy nghĩ, lời nói và hành động. Nếu con người thường xuyên sống trái với điều mình nghĩ hoặc nói mà không làm, tâm hồn sẽ khó đạt được trạng thái bình an mà văn bản xem là một cơ sở quan trọng của hạnh phúc.

Câu 5

Thông điệp nào trong đoạn trích trên có ý nghĩa nhất đối với anh/chị? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Liên hệ nội dung văn bản.

- Rút ra thông điệp.

Lời giải chi tiết

- Thông điệp về sự thống nhất giữa suy nghĩ - lời nói - hành động; thông điệp về việc không ngừng nỗ lực, vươn lên thay vì bằng lòng dậm chân tại chỗ; hoặc thông điệp về việc đi tìm ý nghĩa cuộc sống...

Đoạn văn tham khảo:

Trong đoạn trích, thông điệp có ý nghĩa nhất đối với em là: Hạnh phúc chân thật xuất phát từ sự trung thực, nhất quán giữa suy nghĩ, lời nói và hành động. Sở dĩ thông điệp này mang lại bài học sâu sắc nhất vì trong cuộc sống hiện đại đầy biến động, con người dễ rơi vào lối sống giả tạo hay mâu thuẫn giữa suy nghĩ và hành vi. Khi ta "nghĩ một đằng, nói một nẻo, làm một kiểu", tâm hồn sẽ luôn bất an, giận dỗi và lo sợ sự mâu thuẫn bị phát giác. Ngược lại, sự thống nhất trong tâm trí và hành động mang lại một nội tâm tĩnh tại, bình an đó chính là nền tảng vững chắc của hạnh phúc. Thông điệp giúp em nhận ra rằng muốn chạm vào hạnh phúc, trước hết phải sống trung thực với chính mình và kiên định với những giá trị đạo đức tốt đẹp.

Giải thích:

Thông điệp này có ý nghĩa bởi sự thống nhất giữa suy nghĩ, lời nói và hành động giúp con người sống chân thành, có trách nhiệm và giữ được niềm tin của những người xung quanh. Khi không phải che giấu hay mâu thuẫn với chính mình, mỗi người sẽ cảm thấy thanh thản, bình an hơn. Ngược lại, lối sống giả tạo dễ khiến con người rơi vào trạng thái bất an và đánh mất những mối quan hệ tốt đẹp. Quan niệm của Mahatma Gandhi được dẫn trong văn bản cũng khẳng định hạnh phúc gắn với sự hòa quyện giữa điều ta nghĩ, điều ta nói và việc ta làm. 

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì? 

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close