Đọc hiểu Triết lí quân bình | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Luận đề: Con người cần xác lập triết lý quân bình trong cuộc sống, đó là biết trân trọng, tận hưởng những gì mình đang có nhưng đồng thời vẫn không ngừng phấn đấu để vươn tới những mục tiêu và giá trị cao hơn.

Giải thích:

Tác giả gọi đây là “sự quân bình”, thể hiện qua lời khuyên cuối văn bản: “hãy yêu những gì mình có, và vẫn phấn đấu cho những gì mình muốn”.

- Câu nói của Thomas Edison đề cập tới mối quan hệ giữa thái độ thỏa mãn và thất bại: Khi con người hoàn toàn bằng lòng với những gì mình có, ngủ quên trên chiến thắng, không còn ý chí phấn đấu vươn lên thì khi đó con người không bao giờ có được thành công. Nói cách khác, thỏa mãn đồng nghĩa với thất bại.

- Câu nói là lời nhắc nhở chúng ta không được tự mãn mà phải luôn nỗ lực tiến về phía trước.

Giải thích:

Câu nói phù hợp với quan điểm của tác giả về “sự quân bình”: trân trọng thành quả hiện tại nhưng vẫn phải hướng đến những mục tiêu cao hơn. Ngay sau đó, tác giả khẳng định “Những người vĩ đại không thỏa mãn với những điều hiện hữu” và đưa ra hàng loạt danh nhân để làm rõ quan điểm này.

- Biện pháp tu từ ẩn dụ (nẻo đường lên cao: nói về hiện tại, hành trình đang trải qua; đỉnh núi: nói về những mục tiêu lớn hơn cần vươn tới).

- Tác dụng:

+ Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

+ Góp phần thể hiện một cách cụ thể, sinh động thông điệp mà tác giả muốn gửi gắm: Mỗi người hãy cứ vui vẻ tận hưởng khoảnh khắc hiện tại, hành trình mình đang trải qua nhưng cũng hãy luôn nỗ lực để vươn tới những mục tiêu lớn hơn trong cuộc đời.

Giải thích:

Hình ảnh “nẻo đường lên cao” gợi một hành trình đang diễn ra, còn “đỉnh núi” gợi mục tiêu phía trước. Qua đó, tác giả nhắn nhủ con người không nên chỉ mải mê chinh phục mà quên tận hưởng cuộc sống, cũng không nên dừng lại ở thành quả hiện tại mà phải tiếp tục vươn lên.

- Nội dung lời khuyên: mỗi người vừa phải trân trọng hiện tại và những gì mình có vừa phải nỗ lực phấn đấu vươn lên để đạt được những gì mình mong muốn.

- Suy nghĩ:

+ Cân bằng giữa việc trân trọng, hưởng thụ thực tại và khát vọng không ngừng phấn đấu để vươn tới sự vĩ đại là vô cùng cần thiết.

+ Bởi vì tận hưởng những điều tốt đẹp của cuộc sống sẽ giúp ta thêm yêu cuộc sống, có thêm năng lượng để tiếp tục hành trình của mình. Mặt khác, việc không ngừng nỗ lực sẽ giúp chúng ta xác lập được những đỉnh cao, khẳng định được vị trí của mình giữa cuộc đời rộng lớn, sống cuộc đời trọn vẹn ý nghĩa hơn.

Đoạn văn tham khảo:

Lời khuyên "hãy yêu những gì mình có, và vẫn phấn đấu cho những gì mình muốn" mang đến một bài học về sự cân bằng trong cuộc sống. Trước hết, việc biết "yêu những gì mình có" giúp chúng ta trân trọng thực tại, tìm thấy niềm hạnh phúc từ những điều bình dị và có thêm nguồn năng lượng tích cực. Tuy nhiên, lòng biết ơn không đồng nghĩa với sự an phận, bởi con người cần phải "vẫn phấn đấu" để không ngừng hoàn thiện bản thân và chinh phục những đỉnh cao mới. Biết dung hòa giữa sự hài lòng và khát vọng vươn lên, chúng ta sẽ vừa giữ được sự bình yên trong tâm hồn, vừa khẳng định được giá trị bản thân giữa cuộc đời rộng lớn. Vì vậy, mỗi người hãy học cách trân trọng từng phút giây của hiện tại, đồng thời luôn giữ vững ý chí nỗ lực để kiến tạo một tương lai ý nghĩa hơn.

Giải thích:

Lời khuyên này là sự cụ thể hóa “triết lý quân bình” mà tác giả theo đuổi: “yêu những gì mình có” để trân trọng hiện tại và “vẫn phấn đấu cho những gì mình muốn” để không ngừng phát triển. Đây cũng là tinh thần được nhấn mạnh ở cuối văn bản: “Cứ vui thú trên nẻo đường lên cao, nhưng luôn hướng mắt về đỉnh núi.”