Đọc hiểu Gửi mẹ (Bình Nguyên Trang)| Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Người con trong bài thơ nhận ra mình đã nhầm tưởng: mình đã biết dại khôn; mình đã không còn là đứa trẻ.

Giải thích:

Điều này được thể hiện trực tiếp qua hai câu thơ: “Con nhầm tưởng mình đã biết dại khôn / Con nhầm tưởng mình không là đứa trẻ”.

- Biện pháp tu từ điệp cấu trúc: Mẹ đừng…/ Mẹ đừng…/Mẹ…

- Hiệu quả:

+ Tạo âm hưởng tha thiết, khẩn cầu, day dứt.

+ Nhấn mạnh sự sợ hãi, lo lắng của người con trước thái độ im lặng, xa xót của mẹ

+ Thể hiện khát khao của người con về sự quan tâm, chỉ dạy của mẹ.

Giải thích:

Việc liên tiếp gọi “Mẹ” và lặp cấu trúc “Mẹ đừng…” khiến lời thơ giống như một lời cầu xin không ngừng. Người con không sợ chiếc roi tre mà thực chất thèm được mẹ trách phạt, bởi sự trách phạt ấy là dấu hiệu của tình yêu và sự quan tâm. Vì thế, điệp cấu trúc làm nổi bật nỗi đau, sự ân hận và khát khao được trở lại làm “đứa trẻ” trong vòng tay mẹ.

- Những dòng thơ thể hiện niềm khao khát được trở về với mẹ, “thèm được khóc”, “thèm được dỗ dành”, muốn được mẹ vỗ về, an ủi, muốn nhận được sự quan tâm dạy dỗ của mẹ.

- Đoạn thơ là lời nhắn gửi dù lớn bao nhiêu, dù đi bao xa, mẹ vẫn là điểm tựa bình yên, là bến bờ nương náu an lành nhất của mỗi người.

Giải thích:

Sau những năm tháng xa nhà, người con “không giàu hơn”, “nước mắt cũng nghèo đi”, “niềm tin cũng nghèo đi”, nên càng thấm thía sự cô đơn và tổn thương của mình. Vì thế, con không thực sự mong bị đánh mà mong được mẹ “dỗ dành”, được mẹ quan tâm như thuở còn bé. “Chiếc roi tre” vì vậy gợi lại một tình yêu vừa nghiêm khắc vừa bao dung, khiến người con cảm thấy mình vẫn được mẹ yêu thương.

- Điểm tương đồng:

+ Thể hiện nhận thức của người con: con dù lớn đến đâu cũng vẫn luôn nhỏ bé trong mắt mẹ, vẫn cần được mẹ quan tâm, dạy bảo, vẫn nhận tình yêu thương của mẹ.

+ Ý nghĩa thiêng liêng của tình mẫu tử: mẹ luôn là điểm tựa, là nơi chốn bình yên của con.

Đoạn văn tham khảo:

Cả hai đoạn thơ đều bộc lộ một nhận thức của người con về vị thế và tình cảm của mẹ: dù con đã lớn, trong mắt mẹ con vẫn nhỏ bé, cần được dạy dỗ và che chở. Hình ảnh mẹ cầm roi tre hay lời nhắc “con dù lớn vẫn là con của mẹ” đều nhấn mạnh sự quan tâm, lo lắng và trách nhiệm chăm sóc không thay đổi của mẹ đối với con. Đồng thời, cả hai tác phẩm ca ngợi vẻ thiêng liêng của tình mẫu tử - mẹ là chỗ dựa vững chắc, là nơi về bình yên cho con suốt đời. Từ đó, người đọc cảm nhận được sự ấm áp, bao dung và bền vững của tình mẹ, đồng thời thấy được ý nghĩa giáo dục nhẹ nhàng nhưng kiên quyết trong tình thương của mẹ.

Giải thích:

Trong Gửi mẹ, người con tưởng mình đã trưởng thành nhưng cuối cùng nhận ra “Con chưa lớn đó chính là sự thật”, bởi con vẫn khao khát được mẹ dỗ dành và quan tâm. Trong Con cò, ý “con dù lớn vẫn là con của mẹ” cũng khẳng định sự gắn bó ấy không thay đổi theo thời gian. Như vậy, cả hai ngữ liệu đều nhấn mạnh rằng sự trưởng thành về tuổi tác không làm mất đi nhu cầu được yêu thương và sự gắn kết giữa mẹ với con.