content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Biển xanh ôm trọn tuổi xanh | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

(1)Trời xanh, mây trắng, biển lặng, gió hiu hiu. Giữa không gian yên ắng ấy, chúng tôi có mặt tại lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hi sinh trên quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

(1)Trời xanh, mây trắng, biển lặng, gió hiu hiu. Giữa không gian yên ắng ấy, chúng tôi có mặt tại lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ hi sinh trên quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1. Trong trang phục chỉnh tề, chúng tôi đứng nghiêm trang trên boong tàu, mắt hướng về phía bàn thờ các liệt sĩ. Không gian như chùng xuống khi Chuẩn Đô đốc Nguyễn Cộng Hoà - Phó Chỉnh uỷ quân chủng Hải quân, đọc diễn văn tưởng niệm bằng chất giọng miền Trung, nằng nặng mà da diết. Và khi điệu nhạc bài “Hồn tử sĩ” cất lên bi ai, trầm hùng thì những con tàu hải quân Việt Nam xung quanh đó cũng dừng lại, các thuỷ thủ thành kính hướng về tàu HQ-996. Cùng lúc ấy, các tàu đồng loạt ngân lên một hồi còi dài - nghi lễ đặc trưng của bộ đội Hải quân trong giây phút thiêng liêng tưởng nhớ những người đồng đội đã hi sinh trên biển. Sau lễ tưởng niệm, vòng hoa có hình quốc kì và dòng chữ “Đời đời nhớ ơn các Anh hùng liệt sĩ” được thả nhè nhẹ từ trên boong tàu xuống biển,...

(2) Tàu nhổ neo tiếp tục hành trình, mặc cho cái nắng như thiêu như đốt đang bủa vây tứ phía, khá nhiều người trong đó có nữ đại tá Văn Thu Hiền - Trưởng ban Phụ nữ Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng, vẫn đứng lặng im bên mạn tàu, hai tay chắp trước ngực, miệng lầm rầm cầu khấn. Chị lấy từ chiếc xắc của mình một cái bút và mấy tờ giấy trắng rồi từ từ thả xuống biển. Giọng chị nghẹn ngào: “Tôi gửi bút, gửi giấy này để các anh viết thư về cho gia đình và người yêu nhé!”. Thấy vậy, cô phóng viên trẻ Thương Huyền - báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam - cũng lẳng lặng thả một quyển sổ và một cái bút xuống biển. Huyền rơm rớm nước mắt, thủ thỉ: “Các anh ơi, em cũng gửi sổ, gửi bút cho các anh đây! Các anh hãy chép những bài hát, những lời hay ý đẹp vào cuốn sổ tay này nhé!”. Thiếu tá Nguyễn Đức Thuận - Trợ lí Ban Thanh niên Quân đội - cũng rút một bao thuốc lá nguyên vẹn trong túi và cầm một chiếc lược nhỏ thả xuống mặt biển. Anh không nói gì nhưng mọi người đều hiểu anh muốn chia sẻ tình cảm của mình với anh linh các đồng đội đã thuộc về biển cả [...].

(3) Con người sinh ra, tồn tại rồi mất đi. Đó là quy luật tất yếu của cuộc sống. Nhưng “Có cái chết hoá thành bất tử/ Có những lời hơn mọi bài ca”(Tố Hữu). Sự hi sinh của những chiến sĩ Hải quân vì chủ quyền biển đảo và thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc luôn được đồng bào cả nước cảm phục, trân trọng và tôn vinh. Cả dân tộc đã, đang và sẽ tri ân công ơn các anh - những người hiến trọn tuổi xuân của mình cho biển đảo quê hương Việt Nam mãi mãi một màu xanh bất tử.

(Theo Nguyễn Văn Hải, Bài 1 - Biển xanh ôm trọn tuổi xanh, Phóng sự Khát vọng trường sa, Báo Quân đội nhân dân-https://www.qdnd.vn/.../khat-vong-truong-sa-bai-1-449896)

Câu 1

Xác định dấu hiệu thể loại phóng sự của văn bản trên.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào nội dung, cách ghi chép sự kiện, nhân vật, địa điểm và lời nói, hành động cụ thể để nhận diện đặc trưng của thể loại phóng sự.

Lời giải chi tiết

Các dấu hiệu thể loại phóng sự của văn bản:

- Về nội dung: tính chân thực qua việc ghi chép sự kiện có thật tại Trường Sa với các nhân vật cụ thể, qua đó khẳng định chủ quyền biển đảo và tôn vinh những giá trị cao đẹp của "Bộ đội Cụ Hồ".

- Về nghệ thuật: sử dụng nghiệp vụ báo chí qua việc quan sát, ghi chép tại chỗ những lời nói, hành động của các nhân chứng (chị Hiền, Huyền, anh Thuận); kết hợp giữa tư liệu thực tế và bút pháp tường thuật, miêu tả, bình giàu cảm xúc để tạo nên sức thuyết phục và lay động lòng người.

Giải thích:

Dấu hiệu cho biết văn bản trên thuộc thể loại phóng sự là:

- Văn bản đã ghi lại những sự việc trong tục “lên lão” của một ngôi làng nọ, tục lệ này có liên quan đến tín ngưỡng của làng này.

- Có số liệu xác thực về số cân nặng của con gà dùng để thờ cúng.

- Miêu tả hành động luộc gà rất độc đáo.

- Thủ pháp tâm lí và cách miêu tả cận cảnh.

Giải thích:

Những chi tiết: lễ tưởng niệm, các tàu dừng lại, hồi còi, vòng hoa, việc chị Hiền, Huyền và anh Thuận thả những vật dụng xuống biển đều là những sự việc, hành động cụ thể được ghi lại từ thực tế. 

Mở rộng

- Phóng sự cung cấp cho người đọc cái nhìn chân thực về một sự việc, hiện tượng, thường là đặc biệt, có ý nghĩa thời sự, diễn ra trong đời sống xã hội đương thời.

- Phóng sự thể hiện tính chiến đấu cao khi dùng sự thật để phản bác những nhận thức còn sai lệch và khẳng định điều tốt đẹp trong đời sống, tác động tích cực đến nhận thức của người đọc. Tính chân thực về thời gian, địa điểm, sự kiện, con người và chi tiết là những đặc điểm cốt lõi của một bài phóng sự.

- Để đảm bảo sự xác thực và độ tin cậy của thông tin, người viết phóng sự thường dùng những biện pháp nghiệp vụ báo chí như điều tra, phỏng vấn, ghi chép tại chỗ, ... Với phóng sự, ngoài các tư liệu thực tế xác thực, tác giả còn có thể sử dụng các thủ pháp hư cấu ở một mức độ nhất định nhằm làm cho câu chuyện và các sự kiện được kể trở nên hấp dẫn hơn. Do vậy, bên cạnh việc đáp ứng những yêu cầu về mặt thông tin, nhiều phóng sự còn thể hiện tính thẩm mĩ, mang dấu ấn phong cách cá nhân người viết trong việc mô tả sự việc, hiện tượng; sử dụng nghệ thuật trần thuật, biện pháp tu từ, ngôn ngữ giàu hình ảnh, cảm xúc, ...

Link tham khảo: Đặc điểm của phóng sự

Câu 2

Chỉ ra biểu hiện của ngôn ngữ trang trọng trong đoạn (1).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những cách gọi, từ ngữ và cách diễn đạt mang sắc thái nghi lễ, tôn kính trong đoạn văn.

Lời giải chi tiết

Biểu hiện của ngôn ngữ trang trọng trong đoạn (1):

-Cách gọi tên: Sử dụng đầy đủ chức danh và họ tên như:

+“Chuẩn Đô đốc Nguyễn Cộng Hoà - Phó Chính uỷ Quân chủng Hải quân”

+ “Nữ đại tá Văn Thu Hiền - Trưởng ban Phụ nữ Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng”…

- Từ ngữ giàu sắc thái nghi lễ, tưởng niệm: “trang phục chỉnh tề”, “đứng nghiêm trang”, “không gian chùng xuống”, “chất giọng miền Trung, nằng nặng mà da diết”, “bài Hồn tử sĩ cất lên bi ai, trầm hùng”, “nghi lễ đặc trưng của bộ đội Hải quân”, “giây phút thiêng liêng”, “vòng hoa có hình quốc kỳ và dòng chữ ‘Đời đời nhớ ơn các anh hùng liệt sĩ’”...

Giải thích:

Đoạn văn kể về một lễ tưởng niệm các liệt sĩ nên tác giả lựa chọn cách gọi trang trọng và những từ ngữ giàu sắc thái thành kính. Cách sử dụng ngôn ngữ này phù hợp với không khí thiêng liêng của buổi lễ và sự tôn kính đối với những người đã hi sinh.

Mở rộng

- Ngôn ngữ trang trọng là phong cách ngôn ngữ được sử dụng trong ngữ cảnh giao tiếp có tính nghi thức, tồn tại ở cả dạng viết và nói.

- Trong phong cách ngôn ngữ này, chủ thể phát ngôn thường dùng những từ ngữ, câu thể hiện các ý tưởng, thông tin khách quan và thái độ lịch sự, tôn trọng đối với người tiếp nhận. Câu trong ngôn ngữ trang trọng thường đầy đủ thành phần và có thể được tổ chức theo cấu trúc tầng bậc phức tạp.

Link tham khảo: Ngôn ngữ trang trọng

Câu 3

Phân tích hiệu quả của sự kết hợp giữa sự kiện hiện thực với yếu tố chủ quan của người viết trong việc thể hiện nội dung ở đoạn (2).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định những chi tiết được ghi chép từ thực tế và những nhận xét, cảm xúc của người viết, sau đó làm rõ hiệu quả của sự kết hợp. 

Lời giải chi tiết

Biểu hiện:

- Sự kiện hiện thực là những hành động, cử chỉ (thả bút, giấy, sổ tay hay bao thuốc lá, chiếc lược xuống biển cho người đã khuất) đều được ghi lại một cách chân thực

- Yếu tố chủ quan là những cảm xúc, quan điểm, phán đoán của người viết: Anh không nói gì nhưng mọi người đều hiểu anh muốn chia sẻ tình cảm của mình với anh linh các đồng đội đã thuộc về biển cả.

Hiệu quả sự kết hợp trong việc thể hiện nội dung:

- Tăng tính chân thực, cụ thể cho phóng sự, đồng thời làm nổi bật sự xúc động, thành kính và lòng biết ơn của những người tham dự.

- Thể hiện sự đồng cảm, trân trọng của người viết trước tình cảm dành cho các liệt sĩ.

- Giúp văn bản vượt khỏi việc ghi chép sự kiện đơn thuần để làm nổi bật lòng tri ân, tình đồng đội và tình yêu Tổ quốc.

Giải thích:

Những vật dụng rất đời thường như bút, giấy, sổ, thuốc lá, chiếc lược khiến sự tưởng niệm trở nên cụ thể và xúc động. Nhận xét của người viết giúp người đọc hiểu sâu hơn ý nghĩa tình cảm ẩn sau những hành động ấy, từ đó cảm nhận được sự gắn bó giữa người đang sống với những người lính đã hi sinh.

Câu 4

Nhận xét về tình cảm, thái độ của tác giả được thể hiện trong đoạn (3).

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào những từ ngữ, hình ảnh và lời nhận xét trực tiếp của tác giả để xác định tình cảm, thái độ được thể hiện. 

Lời giải chi tiết

- Thái độ, tình cảm của tác giả: tác giả suy ngẫm về cái chết của những người lính nơi biển đảo, qua đó bày tỏ thái độ cảm phục, trân trọng, tự hào, biết ơn đối với sự hi sinh của họ

- Nhận xét:

+ Đó là những tình cảm chân thành thể hiện lòng biết ơn

+ Những tình cảm ấy xuất phát từ lòng biết ơn, sự trân trọng với những hi sinh của người lính

Giải thích:

Tác giả khẳng định sự hi sinh của các chiến sĩ luôn được đồng bào cả nước “cảm phục, trân trọng và tôn vinh”, đồng thời gọi họ là những người đã “hiến trọn tuổi xuân” cho biển đảo quê hương. Những cách diễn đạt ấy trực tiếp thể hiện lòng biết ơn và sự kính trọng của tác giả.

Câu 5

Từ nội dung văn bản, anh chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về việc giới trẻ cần làm gì để xứng đáng với truyền thống cha anh?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ sự hi sinh của các chiến sĩ trong văn bản, liên hệ với trách nhiệm của thế hệ trẻ để xác định những việc cần làm.

Lời giải chi tiết

- Nội dung của văn bản: Văn bản viết về lễ tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ đã hi sinh trên quần đảo Trường Sa và Nhà giàn DK1

- Những việc giới trẻ cần làm:

+ Nhận thức được vai trò trách nhiệm của bản thân với đất nước với dân tộc

+ Học tập tốt, rèn luyện đạo đức góp phần xây dựng đất nước

+ Góp phần tích cực vào công cuộc đấu tranh giành chủ quyền biển đảo

Đoạn văn tham khảo:

Truyền thống cha anh đã được rèn đúc bằng máu xương và tinh thần hy sinh vì Tổ quốc, đặc biệt là những người lính đã ngã xuống trên quần đảo Trường Sa và nhà giàn DK1. Là thế hệ trẻ hôm nay, chúng ta cần nhận thức sâu sắc trách nhiệm với đất nước: trân trọng, giữ gìn và tiếp bước những giá trị tốt đẹp ấy. Trước hết, chúng ta phải học tập thật tốt, tích luỹ tri thức và rèn luyện kỹ năng để trở thành công dân có năng lực, đóng góp xây dựng đất nước. Đồng thời, mỗi người cần tu dưỡng đạo đức, biết tôn trọng lịch sử, yêu thương cộng đồng và sẵn sàng bảo vệ lợi ích thiêng liêng của quốc gia bằng những hành động:tuyên truyền, nâng cao ý thức về chủ quyền biển đảo đến tham gia các hoạt động xã hội, khoa học kỹ thuật phục vụ phát triển kinh tế - quốc phòng. 

Giải thích:

Văn bản khắc họa những người lính đã hiến trọn tuổi xuân vì chủ quyền biển đảo, vì vậy thế hệ trẻ cần học tập, rèn luyện, giữ gìn đạo đức, trân trọng lịch sử và có ý thức bảo vệ Tổ quốc để thể hiện lòng biết ơn và xứng đáng với sự hi sinh của cha anh.

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close