content-pc content-tablet content-mobile

Đọc hiểu Khát vọng (Phạm Minh Tuấn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

KHÁT VỌNG

Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội

Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao

Hãy sống như biển trào, như biển trào để thấy bờ bến rộng

Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông

 

Và sao không là gió, là mây để thấy trời bao la

Và sao không là phù sa rót mỡ màu cho hoa

Sao không là bài ca của tình yêu đôi lứa

Sao không là mặt trời reo hạt nắng vô tư

 

Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông

Và sao không là hạt giống xanh đất mẹ bao dung

Sao không là đàn chim gọi bình minh thức giấc

Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư

(Khát vọng, Phạm Minh Tuấn)

Câu 1

Phương thức biểu đạt của bài hát trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ và xác định mục đích chính của người viết là bộc lộ cảm xúc, kể chuyện hay miêu tả.

Lời giải chi tiết

Phương thức biểu đạt của bài hát là: Biểu cảm, miêu tả.

Giải thích:

Lời bài hát chủ yếu bộc lộ những suy ngẫm, khát vọng về lẽ sống đẹp, sống có ích, có ước mơ và cống hiến của tác giả.

Mở rộng

- PTBĐ biểu cảm là một nhu cầu của con người trong cuộc sống bởi trong thực tế sống luôn có những điều khiến ta rung động (cảm) và muốn bộc lộ (biểu) ra với một hay nhiều người khác. Phương thức biểu cảm là dùng ngôn ngữ để bộc lộ tình cảm, cảm xúc của mình về thế giới xung quanh.

- PTBĐ miêu tả là dùng ngôn ngữ làm cho người nghe, người đọc có thể hình dung được cụ thể sự vật, sự việc như đang hiện ra trước mắt hoặc nhận biết được thế giới nội tâm của con người

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

Câu 2

Chỉ ra và phân tích hiệu quả của những biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ, cấu trúc được lặp lại và những hình ảnh được đặt nối tiếp; sau đó nêu tác dụng về nội dung và nghệ thuật. 

Lời giải chi tiết

- Các biện pháp tu từ được sử dụng trong lời bài hát:

+ Điệp ngữ: Hãy sống như, và sao không là, sao không…

+ Câu hỏi tu từ.

+ Liệt kê…

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh vào khát vọng cao đẹp của nhạc sĩ.

+ Khiến lời ca mang giai điệu dồn dập như giục giã nhắc nhớ con người về lẽ sống tốt đẹp…

+ Làm cho câu văn thêm sinh động và hấp dẫn.

Giải thích:

Các hình ảnh được đặt liên tiếp cùng với sự lặp lại của “Hãy sống như”, “Sao không là” khiến lời ca có nhịp điệu dồn dập, giàu sức truyền cảm, phù hợp với nội dung khơi dậy khát vọng sống. 

Mở rộng

- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.

- Tác dụng của điệp ngữ: nhấn mạnh, tạo nhịp điệu, tăng tính biểu cảm.

- Phân loại điệp ngữ:

+ Điệp ngữ cách quãng

+ Điệp ngữ nối tiếp

+ Điệp ngữ chuyển tiếp (điệp vòng)

Link tham khảo: Điệp ngữ là gì? Tác dụng của điệp ngữ

- Câu hỏi tu từ là câu hỏi không dùng để hỏi mà để khẳng định, phủ định, bộc lộ cảm xúc,…

- Câu hỏi tu từ được sử dụng nhằm đạt một số hiệu quả giao tiếp như tăng sắc thái biểu cảm, biểu đạt ý nghĩa một cách tế nhị, uyển chuyển.

- Đặc điểm của câu hỏi tu từ:

+ Hình thức như một câu nghi vấn, có dấu chấm hỏi kết thúc câu

+ Mục đích: nhằm khẳng định, nhấn mạnh nội dung, ý nghĩa

+ Thông tin truyền tải dễ hiểu, mang ý nghĩa tượng trưng

+ Cách dùng: theo lối nói ẩn dụ, thể hiện sắc thái biểu đạt

+ Có thể mang hàm ý phủ định

Link tham khảo: Câu hỏi tu từ là gì? Đặc điểm của câu hỏi tu từ

Câu 3

Xét theo cấu tạo thì câu:"Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao" thuộc kiểu câu gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định các thành phần chính của câu để xem câu có đầy đủ chủ ngữ, vị ngữ hay bị lược bỏ thành phần nào. 

Lời giải chi tiết

Xét theo cấu tạo thì câu:"Hãy sống như đồi núi vươn tới những tầm cao" thuộc kiểu câu rút gọn.

Giải thích:

Chủ ngữ không được nêu trực tiếp nhưng có thể dễ dàng xác định qua ngữ cảnh là con người/chúng ta. 

Mở rộng

- Câu rút gọn là câu có thành phần câu (thường là thành phần chính) bị tỉnh lược.

- Các loại câu rút gọn: câu rút gọn chủ ngữ, câu rút gọn vị ngữ, câu rút gọn cả chủ ngữ và vị ngữ.

- Tác dụng của câu rút gọn:

+ Giúp câu văn trở nên ngắn gọn, xúc tích hơn

+ Tránh lặp từ khiến câu lủng củng

+ Lược bỏ chủ ngữ không cần thiết

+ Ngụ ý về hành động, suy nghĩ trong câu là dùng chung cho tất cả mọi người

Link tham khảo:

Câu rút gọn là gì? Phân loại câu rút gọn. Tác dụng của câu rút gọn

Cách sử dụng câu rút gọn

Câu 4

Những câu nào trong lời bài hát để lại cho anh (chị) ấn tượng sâu sắc nhất?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Lựa chọn câu hát gây ấn tượng và giải thích ngắn gọn dựa vào ý nghĩa của câu hát

Lời giải chi tiết

Những câu nào trong lời bài hát để lại ấn tượng sâu sắc nhất:

- Hãy sống như đời sống để biết yêu nguồn cội.

- Hãy sống như ước vọng để thấy đời mênh mông.

- Sao không là mặt trời gieo hạt nắng vô tư…

Cả ba câu thơ trên đều để lại ấn tượng sâu sắc vì chúng đã gộp lại thành một triết lý sống toàn diện, định hình nên những giá trị cốt lõi cao đẹp của một con người: từ việc biết trân trọng quá khứ, gốc rễ (yêu nguồn cội), nuôi dưỡng hoài bão cho tương lai (ước vọng) cho đến lối sống cống hiến hết mình cho hiện tại (gieo hạt nắng vô tư). Qua đó, các câu thơ không chỉ truyền cảm hứng mạnh mẽ về lý tưởng sống tích cực mà còn nhắc nhở mỗi chúng ta phải biết sống bao dung, có trách nhiệm và ý nghĩa với cuộc đời.

Giải thích:

Các hình ảnh “nguồn cội”, “đồi núi”, “tầm cao”, “mặt trời”, “hạt nắng” vừa cụ thể vừa giàu tính biểu tượng, làm cho triết lí sống trở nên gần gũi, giàu sức gợi và truyền cảm hứng.

Câu 5

Qua câu “Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông?”, tác giả muốn nhắn nhủ điều gì

Xem lời giải
Phương pháp giải

- Phân tích hai tầng ý nghĩa câu hát.

- Rút ra nội dung, ý nghĩa tác giả gửi gắm và nhận xét.

Lời giải chi tiết

Bão, giông, ánh lửa đêm đông đều là những thứ không thể trường tồn được mãi mà nó cũng rất nhanh lụi tàn. Do đó cuộc đời cũng không quá dài và cũng không ai sống mãi được nên hãy tranh thủ khi còn được sống làm những điều mà mình muốn.

Đoạn văn tham khảo:

Qua câu hỏi tu từ “Và sao không là bão, là giông, là ánh lửa đêm đông?”, tác giả Phạm Minh Tuấn muốn gửi gắm một thông điệp nhân sinh vô cùng sâu sắc về lẽ sống. Những hình ảnh "bão", "giông" hay "ánh lửa đêm đông" đều là biểu tượng cho nguồn năng lượng mạnh mẽ, rực rỡ nhưng lại có xu hướng diễn ra trong khoảnh khắc và nhanh chóng lụi tàn. Điều này gợi nhắc chúng ta rằng kiếp sống của mỗi con người vốn dĩ rất hữu hạn và ngắn ngủi, không ai có thể trường tồn mãi với thời gian. Chính vì vậy, thay vì chọn lối sống bình lặng, tẻ nhạt, chúng ta hãy tranh thủ từng phút giây khi còn được sống để cống hiến và làm những điều mình khao khát. Hãy dám sống một cuộc đời rực rỡ, sẵn sàng bùng cháy hết mình để xua tan đi sự lạnh giá, đem lại hơi ấm và giá trị ý nghĩa cho cuộc đời.

Giải thích:

“Bão, giông” gợi sức mạnh, sự dữ dội, khả năng vượt qua thử thách; “ánh lửa đêm đông” gợi hơi ấm, ánh sáng và sự sẻ chia. Đặt những hình ảnh ấy trong câu hỏi “sao không là…?”, tác giả như thôi thúc mỗi người đừng sống thụ động, nhỏ bé mà hãy dấn thân, cống hiến và tạo nên giá trị cho cuộc sống.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Group ôn Thi ĐGNL & ĐGTD Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close