Đọc hiểu Chồi biếc (Xuân Quỳnh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

"Chồi biếc" gợi lên sức sống, sự sống đang dần chớm nở. Sự sống ấy mang theo tất thảy những gì tươi mới nhất, mơn mởn nhất.

Giải thích:

Chồi biếc là mầm non đang vươn lên từ cây, tượng trưng cho sự sống đang tiếp tục sinh sôi. Trong bài thơ, “lá vàng” rụng xuống để “nhựa lên chồi biếc”, vì thế chồi biếc còn biểu tượng cho thế hệ sau được nuôi dưỡng từ sự cống hiến của thế hệ trước.

- Về mặt hình thức: Đoạn thơ thứ 2 được đặt trong dấu (...) như một sự chú thích.

- Về mặt nội dung: làm rõ hơn vai trò của những chiếc lá vàng trong việc ươm mầm sự sống. Thời khắc lá vàng rụng xuống cũng là lúc mầm non được ấp ủ đâm chồi.

Giải thích:

“Lá vàng rụng xuống” tưởng như là sự kết thúc, mất mát nhưng thực chất lại “cho đất thêm màu”, tạo điều kiện để “nhựa lên chồi biếc”. Vì vậy, khổ thơ giúp người đọc hiểu sâu hơn ý nghĩa biểu tượng của hai hình ảnh lá vàng và chồi biếc, đồng thời chuẩn bị cho suy ngẫm về sự ra đi và tiếp nối ở những khổ thơ sau.

Cặp hình ảnh tương phản lá vàng - chồi non.

Giải thích:

“Lá vàng” gợi sự già nua, kết thúc và sự ra đi, còn “chồi biếc” gợi tuổi trẻ, sự sống mới và tương lai. Sự tương phản này làm nổi bật quy luật tự nhiên: cái cũ lùi lại để cái mới tiếp tục sinh sôi, qua đó thể hiện tư tưởng về sự tiếp nối giữa các thế hệ.

- Không đồng tình. Vì:

+ Giống như "lá vàng rụng xuống" để "cho đất thêm mầu", nuôi dưỡng "nhựa lên chồi biếc", sự lùi lại của thế hệ trước là bệ phóng, là sự chuẩn bị dưỡng chất cho thế hệ sau phát triển.

+ Sự hy sinh đó mang giá trị tự nguyện, đầy thanh thản ("Như người lính gác / Đã hết phiên mình"), giúp cuộc đời chung tiếp diễn và tươi đẹp hơn ("Cho trời thêm xanh"). Vì vậy, đó là sự dâng hiến cao cả, là sự tiếp nối bất tử của sự sống chứ không phải thiệt thòi.

Đoạn văn tham khảo:

Tôi không đồng tình với quan điểm "Sự ra đi hay hy sinh của một cá nhân để nhường chỗ cho thế hệ tương lai là một sự thiệt thòi và bi kịch.". Giống như hình ảnh “lá vàng rụng xuống” để “cho đất thêm màu”, sự lùi lại của thế hệ trước chính là nền tảng nuôi dưỡng và tạo điều kiện cho thế hệ sau trưởng thành, phát triển. Những cống hiến ấy không hề mất đi mà được hóa thành “nhựa lên chồi biếc”, góp phần làm cho cuộc sống tiếp diễn tốt đẹp hơn. Đặc biệt, sự hy sinh đó diễn ra một cách tự nguyện và thanh thản, như “người lính gác / đã hết phiên mình”, thể hiện trách nhiệm và tình yêu đối với cuộc đời. Nhờ có những con người biết âm thầm dâng hiến, xã hội mới ngày càng tươi đẹp, “cho trời thêm xanh”. Vì vậy, đó là sự tiếp nối cao cả và bất tử của sự sống chứ không phải một sự mất mát hay thiệt thòi.

Giải thích:

Hình ảnh “lá vàng rụng xuống” nhưng “nhựa lên chồi biếc” cho thấy sự ra đi của thế hệ trước không phải là mất đi hoàn toàn mà trở thành nguồn sống cho thế hệ sau. Hình ảnh “người lính gác / Đã hết phiên mình” diễn tả sự lùi lại một cách bình thản, tự nguyện sau khi đã hoàn thành trách nhiệm. Vì thế, sự hi sinh ấy góp phần làm “cho trời thêm xanh”, mang ý nghĩa cao đẹp và tạo nên sự tiếp nối của sự sống.