Trang chủ

200+ đề đọc hiểu Văn 12 | Luyện đề đọc hiểu lớp 12

Đọc hiểu Một người lính nói về thế hệ mình (Thanh Thảo) | Luyện đề đọc hiểu Văn 12

(1) chúng tôi qua cái khắc nghiệt mùa khô qua mùa mưa mùa mưa dai dẳng võng mắc cột tràm đêm ướt sũng

Quảng cáo

Câu hỏi

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:

MỘT NGƯỜI LÍNH NÓI VỀ THẾ HỆ MÌNH

(1) chúng tôi qua cái khắc nghiệt mùa khô

qua mùa mưa mùa mưa dai dẳng

võng mắc cột tràm đêm ướt sũng

xuống vượt sông dưới pháo sáng nhạt nhòa

đôi lúc ngẩn người một ráng đỏ chiều xa

quên đời mình thêm tuổi

chân dép lốp đạp mòn trăm ngọn núi

mà không hề rợp bóng xuống tương lai

(2) những trận đánh ập về đầy trí nhớ

pháo chụp nổ ngang trời tưng bừng khói

nhịp đập dồn lần xuất kích đầu tiên

bình tông cạn khô trên nóc hầm nồng khét

những vỏ đồ hộp lăn lóc

cái im lặng ù tai giữa hai đợt bom

một tiếng gà bất chợt

bên bờ kênh hoang tàn

(3) thế hệ chúng tôi không sống bằng kỉ niệm

không dựa dẫm những hào quang có sẵn

lòng vô tư như gió chướng trong lành

như sắc trời ngày nắng tự nhiên xanh

(Thanh Thảo, Một người lính nói về thế hệ mình, dẫn theo thivien.net)

Câu 1

Chỉ ra những đặc điểm hình thức của đoạn trích trên.

Phương pháp giải

Dựa vào hình thức tổ chức dòng thơ, số tiếng, cách gieo vần, ngắt nhịp và cách trình bày văn bản.

Lời giải chi tiết

- Sử dụng thể thơ tự do (số chữ trong các dòng thơ và cách ngắt nhịp khác nhau, nhiều vần,…).

- Các chữ đầu dòng không viết hoa.

- Sử dụng nhiều biện pháp tu từ.

Giải thích:

Những đặc điểm trên tạo nên hình thức phóng khoáng, linh hoạt của thơ tự do, đồng thời phù hợp với cách hồi tưởng và suy ngẫm của người lính về thế hệ mình.

Mở rộng

- Thơ tự do không có thể thức nhất định, không bị ràng buộc về số dòng, số chữ, vần,…

- Đặc điểm thơ tự do:

+ Khác với thơ văn xuôi, thơ tự do có phân dòng

+ Có thể là sự kết hợp của các đoạn làm theo nhiều thể khác nhau hoặc tự do hoàn toàn.

+ Gieo vần, ngắt nhịp linh hoạt

Link tham khảo: Thơ tự do

Câu 2

Nhân vật trữ tình trong đoạn trích trên là ai?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Dựa vào đại từ xưng hô và người trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ trong đoạn thơ để xác định nhân vật trữ tình.

Lời giải chi tiết

Nhân vật trữ tình: chúng tôi - những người lính.

Giải thích:

Các từ ngữ “chúng tôi”, “thế hệ chúng tôi” cho thấy người nói trực tiếp trong bài thơ là những người lính, đồng thời họ đang nhìn lại những năm tháng chiến đấu và bày tỏ quan điểm sống của thế hệ mình.

Mở rộng

Nhân vật trữ tình (còn gọi là chủ thể trữ tình) là người trực tiếp bộc lộ rung động và tình cảm trong bài thơ trước một khung cảnh hoặc sự tình nào đó. Nhân vật trữ tình có mối liên hệ mật thiết với tác giả song không hoàn toàn đồng nhất với tác giả.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Những từ ngữ nào trong bốn dòng thơ đầu nói về sự khó khăn gian khổ mà người lính phải vượt qua?

Xem lời giải

Phương pháp giải

Tìm những từ ngữ trực tiếp miêu tả thời tiết khắc nghiệt, điều kiện chiến đấu và những gian lao mà người lính phải trải qua.

Lời giải chi tiết

Khắc nghiệt mùa khô, mùa mưa dai dẳng, võng mắc cột tràm, đêm ướt sũng, pháo sáng nhạt nhòa, đạp mòn trăm ngọn núi.

Giải thích:

Các từ ngữ trên tái hiện điều kiện thiên nhiên khắc nghiệt, những cuộc hành quân gian nan và cuộc sống thiếu thốn, nguy hiểm của người lính trong chiến tranh.

Mở rộng

Từ ngữ thơ: Từ ngữ trong thơ có tính gợi hình, gợi cảm, đa nghĩa. Từ ngữ trong thơ thiên về khơi gợi, đòi hỏi người đọc phải chủ động liên tưởng, tưởng tượng để hiểu hết sự phong phú của ý thơ.

Link tham khảo: Yếu tố trong thơ

Câu 4

Nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn (1).

Xem lời giải

Phương pháp giải

Chỉ ra một biện pháp tu từ tiêu biểu, xác định từ ngữ thể hiện biện pháp đó và phân tích tác dụng về nội dung, hình thức.

Lời giải chi tiết

- Biện pháp nói quá được sử dụng trong hình ảnh “chân dép lốp đạp mòn trăm ngọn núi”.

- Tác dụng:

+ Nhấn mạnh những chặng đường hành quân dài, gian khổ và sự bền bỉ, chịu đựng của người lính.

+ Làm nổi bật tinh thần kiên cường, không ngại khó khăn, gian khổ của thế hệ người lính trong chiến tranh.

+ Cách diễn đạt giàu hình ảnh, tạo ấn tượng mạnh và góp phần làm giọng thơ trở nên khỏe khoắn, hào hùng.

Giải thích:

“Đạp mòn trăm ngọn núi” là cách nói phóng đại để nhấn mạnh những con đường dài và gian nan mà người lính đã đi qua.

Mở rộng

- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại tính chất, quy mô của đối tượng để nhấn mạnh, tăng sức biểu cảm hoặc gây cười.

- Tác dụng của nói quá: nhấn mạnh ý, gây ấn tượng và tăng sức biểu cảm; đồng thời nói quá không phải là nói sai sự thật hay nói dối.

- Cách nhận diện biện pháp nói quá: đối chiếu nội dung lời nói với thực tế, nắm được ý nghĩa hàm ẩn của lời nói.

Link tham khảo: Nói quá là gì? Tác dụng của nói quá

Câu 5

Điều tâm đắc nhất mà anh / chị rút ra được về quan điểm sống sau khi đọc đoạn trích trên là gì? Trả lời trong khoảng 5-7 dòng.

Xem lời giải

Phương pháp giải

Xác định một quan điểm sống nổi bật từ đoạn thơ, sau đó nêu ý nghĩa của quan điểm ấy đối với bản thân.

Lời giải chi tiết

Thông điệp cuộc sống có ý nghĩa nhất đối với em đó chính là hãy sống nhiệt huyết, cống hiến hết mình cho đất nước, xã hội. Đồng thời, ta hãy sống nhiệt huyết, lương thiện và có lý tưởng sống cao đẹp.

Đoạn văn tham khảo:

Điều tâm đắc nhất mà em rút ra được từ đoạn trích trên chính là quan điểm sống cống hiến và nuôi dưỡng một lý tưởng cao đẹp. Cuộc đời mỗi người là hữu hạn, vì vậy thay vì chọn lối sống ích kỷ hay an phận, chúng ta cần đem nhiệt huyết của tuổi trẻ đóng góp những giá trị tốt đẹp cho đất nước và cộng đồng. Khi biết sống lương thiện, sẻ chia và không ngừng phấn đấu, cuộc sống của bản thân không chỉ trở nên ý nghĩa hơn mà còn lan tỏa năng lượng tích cực đến mọi người xung quanh. Đó chính là ngọn đuốc sáng dẫn đường giúp chúng ta khẳng định giá trị bản thân và sống một đời không hối tiếc.

Giải thích:

Bài học này phù hợp với hình ảnh thế hệ người lính đã trải qua nhiều gian khổ nhưng vẫn giữ “lòng vô tư”, không sống dựa vào những “hào quang có sẵn” mà hướng tới những giá trị tốt đẹp bằng sự nỗ lực của mình.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?