Đọc hiểu Vịnh khoa thi hương (Trần Tế Xương) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Cách thức tổ chức kì thi Hương được nhắc đến trong hai câu thơ đầu về thời gian tổ chức: 3 năm nhà nước tổ chức một kì Hương - không thay đổi. Nhưng địa điểm tổ chức: Tại trường thi Nam Định và trường Nam thi lẫn với trường Hà => gợi sự nhốn nháo, lẫn lộn, ô hợp.

Giải thích:

Việc thi cử không còn nghiêm trang mà trở nên ô hợp, phản ánh sự xuống cấp của nền khoa cử.

Hình ảnh sĩ tử và quan trường trong hai câu thơ 3 và 4:

- Sĩ tử "vai đeo lọ" => lôi thôi, luộm thuộm, nhếch nhác.

- Quan trường "ậm ọe" => âm thanh ú ớ, nói không rõ tiếng, la lối hách dịch, vênh váo mà không có uy gì cả.

=> Từ quan trường đến sĩ tử đều mất đi sự tôn nghiêm, trở nên thảm hại, nực cười.

Giải thích:

Cả sĩ tử lẫn quan trường đều mất đi vẻ trang nghiêm vốn có của khoa cử. Cảnh thi cử trở nên thảm hại, nực cười, đáng chê trách.

- Phép đối: Lọng cắm rợp trời - váy lê quét đất; quan sứ đến - mụ đầm ra.

- Tác dụng:

+ Tác giả châm biếm mạnh mẽ hình ảnh quan sứ được đón tiếp trọng thể, mụ đầm ăn mặc diêm dúa, điệu đáng. Tất cả đều phô trương hình, hình thức.

+ Đồng thời, gián tiếp bộc lộ nỗi niềm tủi nhục, chua xót của nhà thơ trước cảnh chướng tai gai mắt của những "ông Tây mụ đầm" trong hoàn cảnh mất nước.

+ Làm cho cách diễn đạt thêm sinh động, gây ấn tượng, cân xứng, hài hòa.

Giải thích:

Phép đối làm nổi bật cảnh đón tiếp phô trương, hình thức, châm biếm sâu sắc sự lố lăng của “ông Tây mụ đầm”, đồng thời bộc lộ nỗi tủi nhục, chua xót của tác giả trước cảnh nước mất, văn hóa bị xâm lấn.

Trước thực tại đất nước oái oăm nhục nhã, Tế Xương đã bật ra tiếng kêu than. Đất Bắc ở đây là chỉ Hà Nội – mảnh đất hội tụ nhân tài nước nhà. Câu thơ là tiếng kêu đầy đau đớn của Tế Xương với chính bản thân mình hay là một lời kêu gọi đến những ai còn nghĩ tới sự vinh nhục của đất nước. Âm điệu câu thơ thể hiện sự xót xa, xốn xang của nhà thơ. Nhân tài ở đây không ai khác chính là những người trí thức của thời đại.

Giải thích:

Bài thơ mang giá trị hiện thực sâu sắc và tinh thần trách nhiệm của người trí thức trước thời cuộc.