Đọc hiểu Dặn con (Trần Nhuận Minh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

“Hành khất”, “ăn mày”: đều chỉ những người kém may mắn trong cuộc sống, phải đi lang thang xin ăn.

Từ “hành khất” là một từ Hán Việt thể hiện thái độ tôn trọng của tác giả với những người không may cơ nhỡ trong cuộc sống.

Giải thích:

“Hành khất” và “ăn mày” đều chỉ người phải đi xin ăn. Tuy nhiên, “hành khất” là từ Hán Việt có sắc thái trang trọng, lịch sự hơn, giúp giảm cảm giác coi thường hay miệt thị, qua đó thể hiện niềm cảm thông của người cha đối với những số phận bất hạnh.

Thiên hạ: toàn thế giới

Nhân gian: nơi loài người đang ở

Giải thích:

Trong bài thơ, “thiên hạ” dùng để chỉ mọi người xung quanh, còn “nhân gian” là thế giới của con người với những vui buồn, hạnh phúc và bất hạnh.

- Phép điệp khắc họa sự giáo dục nghiêm khắc của người cha đối với con, mong muốn con mình thấu hiểu và sống đúng với đạo lí làm người: trân trọng, không chế nhạo những người cơ nhỡ.

- Nhấn mạnh ý, tạo nhịp điệp, âm hưởng cho bài thơ.

Giải thích:

Sự lặp lại liên tiếp của cụm từ “Con không...” cho thấy thái độ nghiêm túc của người cha trong việc giáo dục con về đạo lí làm người.

Quê hương là nơi chôn rau cắt rốn của mỗi người, những người hành khất vò cơ nhỡ mà có người phải bỏ quê hương đi tha hương cầu thực, thậm chí còn có người không có quê hương. Người cha dặn dò con không nên hỏi quê hương của họ bởi vì nhắc đến quê hương là nhắc đến nỗi nhớ, niềm đau… Từ đó, người cha muốn con hiểu được, đồng cảm, sẻ chia trong cuộc sống, quan tâm giúp đỡ những người tha hương cầu thực, không chỉ về mặt vật chất mà trên hết vẫn là sự đồng cảm về mặt tinh thần.

Giải thích:

Quê hương luôn là nơi gắn bó thiêng liêng với mỗi con người. Những người hành khất phải sống cảnh cơ cực, xa quê hoặc không còn nơi nương tựa. Câu hỏi về quê hương có thể làm họ thêm tủi thân, đau lòng. Vì vậy, người cha muốn con biết cảm thông, tế nhị và tôn trọng họ.

Bài thơ giúp em nhận ra rằng mỗi người cần sống nhân ái, biết yêu thương, cảm thông và giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Chúng ta không nên coi thường hay chế giễu người bất hạnh, bởi không ai muốn rơi vào hoàn cảnh đó. Như vậy, lòng tốt và sự sẻ chia sẽ giúp cuộc sống trở nên tươi đẹp hơn, đồng thời giúp bản thân ta tự làm giàu đẹp cho tâm hồn mình.

Giải thích:

Người cha chỉ dạy con cách đối xử với người hành khất để rồi qua đó dạy con bài học làm người: biết tôn trọng con người, sống bao dung và giàu tình yêu thương..