Đọc hiểu Nguyên nhân khiến Trái Đất nóng lên | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Theo báo cáo của Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), nhiệt độ trung bình của Trái Đất ở cuối thế kỉ XIX đã tăng 0,8 độ C và thế kỷ XX tăng 0,6 ± 0,2 độ C.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

NGUYÊN NHÂN KHIẾN TRÁI ĐẤT NÓNG LÊN

Theo báo cáo của Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), nhiệt độ trung bình của Trái Đất ở cuối thế kỉ XIX đã tăng 0,8 độ C và thế kỷ XX tăng 0,6 ± 0,2 độ C. Các dự án mô hình khí hậu của Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu (IPCC) chỉ ra rằng nhiệt độ bề mặt Trái Đất sẽ có thể tăng 1,1 đến 6,4 độ C trong suốt thế kỷ XXI. Hiện tại, Trái Đất nóng lên chủ yếu là do con người tạo ra thông qua các hoạt động đốt cháy nhiên liệu hoả thạch (dầu, khi đốt, than đá ... ) cùng các loại khí thải khác nên lượng nhiệt bị giữ lại ở bầu khí quyển.

Một số hoạt động chính là nguyên nhân khiến cho Trái Đất nóng lên:

- Hiệu ứng nhà kính

Các hiện tượng hiệu ứng nhà kính tăng lên rõ rệt trong thời gian gần đây đã làm thủng tầng ô-dôn ... Những nơi bị thủng hoặc mất đi tầng ô-dôn thì nơi đó đất đai sẽ bị sa mạc hoa, không còn tác dụng cân bằng hệ sinh thái như hiện tại thành ra ban ngày nóng, ban đêm lạnh.

- Quá trình công nghiệp hoá

Do sự phát triển nhanh chóng như vũ bão của khoa học công nghệ cùng sự phát triển của nền kinh tế nên nhiều nhà máy xả thải trực tiếp và phun khi thải vào môi trường. Số lượng phương tiện từ xe cộ (xe máy, xe đạp, ô tô ... ) cũng đã thải ra một lượng lớn khí các-bô-nic. Khi lượng khí các-bô-nic có nhiều trong bầu khí quyển do ảnh nắng Mặt Trời chiếu vào làm tăng nhiệt độ của bề mặt Trái Đất.

- Rừng bị tàn phá

(*) Nếu như khi các-bô-níc thải ra thì theo quy luật tự nhiên sẽ được cây xanh quang hợp để cung cấp lượng ô-xi cần thiết cho con người. Tuy nhiên, số lượng cây xanh đã bị tàn phá hết nên đã không thể phân giải hết lượng khí các-bô-nic trong mỗi trường khiến cho Trái Đất càng ngày càng nóng lên rõ rệt. Diện tích rừng bị tàn phá ngày càng rộng nên tia nắng Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất không có tầng lá xanh của cây chặn lại nên khi chiếu xuống mặt đất sẽ hình thành nên những vùng đất khô cằn, nóng như hoang mạc. Mùa mưa không có rừng để giữ nước lại nên sẽ gây lũ lụt còn mùa khô thì xảy ra hạn hán.

Tất cả các nguyên nhân trên làm tăng nhiệt độ bề mặt Trái Đất nên làm băng ở 2 cực Trái Đất tan ra, làm lộ ra lớp băng CO2 vĩnh cửu, và nó sẽ tham gia vào quá trình tuần hoàn của CO2 trên Trái Đất cử như thể và nhiệt độ Trái Đất ngày càng tăng lên.

Câu 1

Văn bản trên thuộc thể loại nào? Hãy xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc điểm nội dung và cách triển khai thông tin của văn bản để xác định thể loại, phương thức biểu đạt.

Lời giải chi tiết

- Văn bản thông tin

- PTBĐ chính thuyết minh.

Giải thích:

Văn bản cung cấp cho người đọc những thông tin khách quan về tình trạng Trái Đất nóng lên, đồng thời chỉ ra các nguyên nhân chủ yếu như hiệu ứng nhà kính, quá trình công nghiệp hóa và nạn phá rừng. Các thông tin được trình bày bằng số liệu, dẫn chứng và cách giải thích nhằm giúp người đọc hiểu rõ về một hiện tượng trong tự nhiên và môi trường. Vì vậy, văn bản thuộc văn bản thông tin, với phương thức biểu đạt chính là thuyết minh.

Mở rộng

- Văn bản thông tin được viết nhằm mục đích chủ yếu là cung cấp thông tin cho người đọc.

- Để truyền tải thông tin sinh động, hiệu quả, văn bản thông tin có thể sử dụng kết hợp nhiều nguồn thông tin, nhiều cách trình bày (dạng chữ, dạng hình ảnh/ sơ đồ/ bảng biểu,…), nhiều phương thức biểu đạt (thuyết minh, miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận,…)

- Các yếu tố hình thức: nhan đề - sapo - đề mục – chữ in nghiêng, in đậm – phương tiện phi ngôn ngữ

- Một số mô hình tổ chức thông tin chính:

+ Tổ chức thông tin theo trật tự thời gian

+ Tổ chức thông tin theo trật tự nhân quả

+ Tổ chức thông tin theo tầm quan trọng của vấn đề

- Phương thức biểu đạt thuyết minh là cung cấp, giới thiệu, giảng giải,… những tri thức về một sự vật, hiện tượng nào đó cho những người cần biết nhưng còn chưa biết.

Link tham khảo: Các phương thức biểu đạt trong văn bản

+ Tổ chức thông tin theo quan hệ so sánh hoặc tương phản

Link tham khảo: Văn bản thông tin là gì? Một số yếu tố của văn bản thông tin

Câu 2

Câu văn: "Hiện tại, Trái Đất nóng lên chủ yếu là do con người tạo ra thông qua các hoạt động đốt cháy nhiên liệu hoa thạch (dầu, khí đốt, than đá ... ) cùng các loại khí thải khác nên lượng nhiệt bị giữ lại ở bầu khí quyển" nêu thông tin gì? Nguyên nhân sâu xa dẫn đến hậu quả được nhắc đến trong câu văn trên là gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ câu văn, xác định hiện tượng được đề cập, nguyên nhân trực tiếp và nguyên nhân sâu xa.

Lời giải chi tiết

Nêu lên thông tin về nguyên nhân diễn ra sự việc được nói đến trong câu:

- Do con người tạo ra thông qua các hoạt động đốt cháy nhiên liệu hoa thạch cùng các loại khí thải.

- Nguyên nhân sâu xa: do con người.

Giải thích:

Câu văn xác định rõ mối quan hệ giữa hoạt động của con người và hiện tượng Trái Đất nóng lên. Việc đốt dầu, khí đốt, than đá cùng các hoạt động tạo ra khí thải làm gia tăng lượng khí giữ nhiệt trong khí quyển, từ đó khiến nhiệt độ Trái Đất tăng lên. Như vậy, nguyên nhân sâu xa được văn bản nhấn mạnh vẫn là tác động từ hoạt động của con người. 

Câu 3

Xác định thành phần biệt lập đã được sử dụng trong đoạn văn sau đây và nêu tác dụng. Do sự phát triển nhanh chóng như vũ bão của khoa học công nghệ cùng sự phát triển của nền kinh tế nên nhiều nhà máy xả thải trực tiếp và phun khí thải vào môi trường, số lượng phương tiện từ xe cộ (xe máy, xe đạp, ô tô...) cũng đã thải ra một lượng lớn khí các-bộ-nic. Khi lượng khí các-bô-níc có nhiều trong bầu khí quyển do ánh nắng Mặt Trời chiếu vào làm tăng nhiệt độ của bề mặt Trái Đất.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào kiến thức về thành phần biệt lập.

Lời giải chi tiết

- Thành phần biệt lập phú chú: xe máy, xe đạp, ô tô, ...

- Tác dụng bổ sung thêm làm rõ thông tin về “xe cộ".

Giải thích:

Cụm từ “xe máy, xe đạp, ô tô...” được đặt trong dấu ngoặc đơn và có chức năng giải thích, cụ thể hóa cho từ “xe cộ” đứng trước. Nhờ thành phần phụ chú này, người đọc hiểu rõ hơn tác giả đang đề cập đến những loại phương tiện nào. 

Mở rộng

- Thành phần biệt lập là thành phần phụ có tính độc lập với nòng cốt câu, không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu.

- Thành phần biệt lập gồm:

+ Thành phần phụ chú: bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu, thường được tách biệt bằng dấu gạch ngang, dấu phẩy, dấu ngoặc đơn hoặc dấu hai chấm.

+ Thành phần gọi - đáp: gọi đáp, tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.

+ Thành phần cảm thán: diễn tả cảm xúc của người nói.

+ Thành phần tình thái: diễn tả thái độ, cách đánh giá của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

Link tham khảo: Thành phần biệt lập là gì? Phân loại thành phần biệt lập

Câu 4

Theo em, thông điệp mà tác giả gửi gắm qua văn bản trên là gì? Hãy viết một đoạn văn từ 5 – 7 dòng trình bày thông điệp em nhận được, trong đó có sử dụng một thành phần biệt lập (gạch chân, chú thích)

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định vấn đề trung tâm của văn bản, từ đó rút ra thông điệp và liên hệ với trách nhiệm của con người; chú ý sử dụng đúng thành phần biệt lập.

Lời giải chi tiết

Theo em, thông điệp mà tác giả gửi gắm qua văn bản là lời nhắc nhở con người cần ý thức bảo vệ môi trường để hạn chế tình trạng Trái Đất nóng lên. Các hoạt động sản xuất công nghiệp, giao thông, khai thác rừng vô tội vạ đã khiến thiên nhiên bị tổn hại nặng nề. Nếu chúng ta không kịp thời hành động, Trái Đất sẽ ngày càng khắc nghiệt, dẫn đến nhiều thiên tai đe dọa sự sống. Thực tế mà nói (thành phần biệt lập), việc trồng nhiều cây xanh, sử dụng năng lượng sạch, giảm khí thải là những việc làm thiết thực để cứu lấy hành tinh xanh. Vì thế, mỗi cá nhân hãy chung tay bằng những hành động nhỏ bé nhưng ý nghĩa để bảo vệ Trái Đất hôm nay và mai sau.

Giải thích:

Thông điệp trên được rút ra từ chính nội dung văn bản: các hoạt động của con người là nguyên nhân quan trọng làm Trái Đất nóng lên, trong đó có việc đốt nhiên liệu hóa thạch, phát thải từ công nghiệp và phá rừng. Vì con người là một trong những tác nhân gây ra vấn đề nên con người cũng cần có trách nhiệm thay đổi hành vi và chung tay bảo vệ môi trường. Đoạn văn đồng thời đưa ra những hành động cụ thể để bảo vệ môi trường: sử dụng năng lượng sạch, hạn chế khí thải.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close