Đọc hiểu Bến Nhà Rồng năm ấy (Sơn Tùng) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: BẾN NHÀ RỒNG NĂM ẤY Cảng Nhà Rồng mờ mờ ánh đèn. Đêm hè trải dài theo gió. Gió va vào những boong tàu, dây buồm, phát ra những âm thanh hiu hắt hòa trong tiếng sóng vỗ bờ. Mấy con thuyền câu, bè vó như những chấm đen trôi lững đững trên sông loang loáng ánh đêm.

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

BẾN NHÀ RỒNG NĂM ẤY

Cảng Nhà Rồng mờ mờ ánh đèn. Đêm hè trải dài theo gió. Gió va vào những boong tàu, dây buồm, phát ra những âm thanh hiu hắt hòa trong tiếng sóng vỗ bờ. Mấy con thuyền câu, bè vó như những chấm đen trôi lững đững trên sông loang loáng ánh đêm. Từ bên Thủ Thiêm, những ngôi sao lạc kẻ từng đường sáng giữa mênh mông. Anh Ba ngồi kề vai với anh Tư Lê bên bờ sông. Họ im lặng nhìn xuống dòng sông. Anh Ba vẻ thận trọng hỏi Tư Lê:

- Anh Tư nầy. - Tư Lê xoay người nhìn vào mặt anh Ba - anh có dám nghĩ đến việc đuổi Tây ra khỏi nước mình không?

- Tôi là người thợ. Nhà tôi có thù với chúng mà, anh Ba!

Hai người im lại im lặng. Trước mặt họ một chân trời đen kịt. Anh Ba dè dặt hỏi:

- Anh có giữ kín được không?

- Kín chớ. Ơn sâu nghĩa nặng từ kinh đô Huế. Rượu thề kết nghĩa trên sông Phan Thiết, quên làm sao được, anh Ba.

Bóng tối như loãng ra quanh hai người. Anh Ba thì thầm:

- Nỗi khổ của người dân mất nước, chúng mình đã từng tâm sự nhiều lần. Bây giờ ... bây giờ mình đã quyết định đi ra nước ngoài ... Mình muốn anh cùng đi.

Tư Lê hơi bối rối. Anh cầm bàn tay anh Ba:

- Đi tới đâu hả anh Ba?

- Sang Pháp và ... đi tới các nước văn minh khác. Sau khi xem xét họ làm ăn thế nào, chúng mình trở về giúp đồng bào đuổi hết thực dân Pháp ra khỏi đất nước, giành độc lập, tự do ....

Tư Lê băn khoăn:

- Đuổi Tây, giành độc lập tự do, sao chúng mình lại sang Tây?

- Tôi đọc báo, đọc sách của những người Pháp viết, họ bàn nhiều đến quyền tự do, bình đẳng, bác ái. Tôi nghĩ, quyền lợi tối cao của một dân tộc là độc lập, tự chủ. Quyền cơ bản nhất của con người ở trong xã hội là quyền tự do, bình đẳng giữa người với người. Tôi muốn sang Pháp để được nhìn tận mắt người dân Pháp họ sống thế nào, đằng sau những cái chữ tự do, bình đẳng, bác ái ẩn náu những gì.

Anh Tư Lê do dự:

- Lấy tiền đâu mà đi và sang tận bên Tây lạ nước lạ cái, sống bằng cách chi được, anh Ba?

- Đây - anh Ba giọng cương quyết, chìa hai tay ra giữa bóng đêm - tiền đây. Chúng ta sống bằng bàn tay, bằng cái đầu của chúng ta.

Anh Tư Lê thở dài:

- Tìm đường cứu nước, cứu dân, việc quá lớn. Đầu óc tôi mới được vài chữ anh vừa chia sớt cho. Đi sang bên đó, họ văn minh, tôi lĩnh hội hồng nổi, anh Ba ạ.

Hai người lại im lặng. Tiếng sóng thầm thì và tiếng đờn cò của ông già Đờn vắt qua sông, lan dài trong đêm xa mịt: ... Kéo neo ... kéo ... neo ... tàu chạy ... Gạt ... nước ... nước mắt ... tiễn ... đưa ... Thương người đi ... người ... đi muôn ... trùng ... sóng ... vỗ.

(Sơn Tùng, trích trong Búp sen xanh, NXB Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh, 2020)

[1] Anh Ba: một trong những tên gọi của Bác Hồ, nhân vật chính trong tác phẩm.

Câu 1

Xác định bối cảnh câu chuyện được xây dựng trong văn bản.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc phần mở đầu văn bản, chú ý các chi tiết về không gian, thời gian và sự kiện lịch sử được nhắc đến trong đoạn trích.

Lời giải chi tiết

Bối cảnh: Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh ra đi tìm đường cứu nước năm 1911 tại bến cảng Nhà Rồng

Giải thích:

Chi tiết “Cảng Nhà Rồng mờ mờ ánh đèn” và cuộc trò chuyện về việc “đi ra nước ngoài” cho thấy bối cảnh là trước lúc anh Ba lên đường tìm đường cứu nước.

Đây là sự kiện lịch sử gắn với ngày 5-6-1911 khi Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc tại Bến Nhà Rồng.

Mở rộng:

- Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự quy mô lớn, phản ánh hiện thực rộng lớn với nội dung đa dạng, chú trọng đến đời tư và số phận cá nhân.

- Nội dung của tiểu thuyết thường là chủ đề hư cấu shoặc bán hư cấu; bức tranh cuộc sống trong những cuốn tiểu thuyết văn học được phác hoạ rõ ràng, phức tạp và gần gũi hơn rất nhiều do câu từ phong phú và không bị giới hạn.

- Cốt truyện: Đây là phần nội dung bao gồm các nhân vật đã được thiết kế và xác định trước. Với mục tiêu trình bày mạch truyện và các điểm cảm xúc của nhân vật, cốt truyện giúp dẫn dắt người đọc thấu hiểu nội dung cuốn tiểu thuyết.

- Nhân vật trong tiểu thuyết thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của chính nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác…

Một số link tham khảo:

Tiểu thuyết là gì? Một số yếu tố của tiểu thuyết

Đặc điểm của tiểu thuyết

Câu 2

Câu: “Đây – anh ba giọng cương quyết, chìa hai tay ra giữa bóng đêm – tiền đây” sử dụng thành phần biệt lập nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định phần được đặt giữa hai dấu gạch ngang và xem phần đó có chức năng bổ sung, giải thích cho nội dung chính hay không.

Lời giải chi tiết

Thành phần biệt lập: phụ chú

Giải thích:

Cụm từ nằm giữa hai dấu gạch ngang dùng để bổ sung cách nói, hành động và thái độ của nhân vật anh Ba khi nói câu trên.

Mở rộng:

- Thành phần biệt lập là thành phần phụ có tính độc lập với nòng cốt câu, không tham gia diễn đạt nghĩa sự việc của câu.

- Thành phần biệt lập gồm:

+ Thành phần phụ chú: bổ sung một số chi tiết cho nội dung chính của câu, thường được tách biệt bằng dấu gạch ngang, dấu phẩy, dấu ngoặc đơn hoặc dấu hai chấm.

+ Thành phần gọi - đáp: gọi đáp, tạo lập hoặc duy trì quan hệ giao tiếp.

+ Thành phần cảm thán: diễn tả cảm xúc của người nói.

+ Thành phần tình thái: diễn tả thái độ, cách đánh giá của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

Link tham khảo: Thành phần biệt lập là gì? Phân loại thành phần biệt lập

Câu 3

Hãy giải thích nghĩa của từ Hán Việt “ văn minh ” trong câu sau: Sang Pháp và… đi tới các nước văn minh khác

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào ngữ cảnh và hiểu biết về từ Hán Việt để xác định nghĩa của từ “văn minh”.

Lời giải chi tiết

Nghĩa của từ văn minh: trình độ phát triển đạt đến một mức nhất định của xã hội loài người bao gồm nền văn hoá vật chất và tinh thần.

Giải thích:

Trong đoạn trích, anh Ba muốn đến các nước phát triển để tìm hiểu cách sống, cách tổ chức xã hội và tư tưởng tiến bộ của họ => “văn minh” chỉ những quốc gia có nền kinh tế, văn hóa và xã hội phát triển.

Mở rộng:

- Trong tiếng Việt có một số lượng lớn các yếu tố Hán Việt có khả năng cấu tạo nên rất nhiều từ khác nhau.

- Các yếu tố cấu tạo từ Hán Việt thường không có khả năng dùng như một từ đơn để tạo câu như các yếu tố thuần Việt cùng nghĩa.

- Cách xác định nghĩa của những từ có yếu tố Hán Việt:

+ Khi gặp một từ có các yếu tố Hán Việt thông dụng, trước hết, có thể tách từ đó ra thành các yếu tố riêng biệt để xem xét.

+ Tiếp đó, tập hợp những từ đã biết có một trong các yếu tố của từ được tách ở trên và xếp chúng vào các nhóm khác nhau

+ Dựa vào nghĩa chung của một vài từ đã biết trong mỗi nhóm để suy ra nghĩa của từng yếu tố, từ đó, bước đầu xác định nghĩa của từ có yếu tố Hán Việt muốn tìm hiểu.

Link tham khảo: Yếu tố Hán Việt

Câu 4

Trong văn bản, nhân vật “anh Ba” đã trò chuyện, tiếp xúc với nhân vật anh Tư Lê. Theo em, cuộc trò chuyện, tiếp xúc ấy đã thể hiện tính cách gì của nhân vật “anh Ba”?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích lời nói, suy nghĩ và mục đích của nhân vật anh Ba trong cuộc trò chuyện với anh Tư Lê.

Lời giải chi tiết

Cuộc trò chuyện với anh Tư Lê đã góp phần thể hiện tính cách của anh Ba:

- Tình yêu quê hương, đất nước sâu nặng.

- Giàu bản lĩnh, dám hành động vì mục tiêu, lí tưởng sống.

Giải thích:

Anh Ba luôn trăn trở về cảnh nước mất nhà tan và mong muốn sang các nước khác để tìm con đường cứu dân, cứu nước.

Những lời nói đầy quyết tâm như “chúng ta sống bằng bàn tay, bằng cái đầu của chúng ta” cho thấy ý chí mạnh mẽ và tinh thần tự lập của anh.

Mở rộng:

- Tiểu thuyết là tác phẩm tự sự quy mô lớn, phản ánh hiện thực rộng lớn với nội dung đa dạng, chú trọng đến đời tư và số phận cá nhân.

- Nội dung của tiểu thuyết thường là chủ đề hư cấu hoặc bán hư cấu; bức tranh cuộc sống trong những cuốn tiểu thuyết văn học được phác hoạ rõ ràng, phức tạp và gần gũi hơn rất nhiều do câu từ phong phú và không bị giới hạn.

- Cốt truyện: Đây là phần nội dung bao gồm các nhân vật đã được thiết kế và xác định trước. Với mục tiêu trình bày mạch truyện và các điểm cảm xúc của nhân vật, cốt truyện giúp dẫn dắt người đọc thấu hiểu nội dung cuốn tiểu thuyết.

- Nhân vật trong tiểu thuyết thường được thể hiện qua hình dáng, cử chỉ, hành động, ngôn ngữ, suy nghĩ của chính nhân vật; qua nhận xét của người kể chuyện và các nhân vật khác…

Một số link tham khảo:

Tiểu thuyết là gì? Một số yếu tố của tiểu thuyết

Đặc điểm của tiểu thuyết

Câu 5

Đã hơn 100 năm từ ngày 5-6-1911, trên con tàu Amiral La Touche De Tréville từ bến cảng Nhà Rồng, Bác Hồ đã rời Tổ quốc, bắt đầu cuộc hành trình 30 năm tìm con đường giải phóng dân tộc. Là học sinh, em cần có những việc làm nào để noi theo tấm gương vĩ đại của Bác trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liên hệ bản thân từ tấm gương đạo đức, ý chí và lí tưởng sống của Bác để nêu hành động phù hợp với học sinh.

Lời giải chi tiết

Những việc làm để noi theo tấm gương vĩ đại của Bác trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước:

- Sống có ý chí, niềm tin, có lí tưởng sống vì đất nước quê hương.

- Trân trọng giá trị của nền hòa bình và độc lập.

- Phấn đấu học tập, rèn luyện phẩm chất xây dựng và phát triển đất nước.

Giải thích:

Bác Hồ đã hi sinh cả cuộc đời vì độc lập dân tộc nên thế hệ trẻ hôm nay cần tiếp nối tinh thần ấy bằng việc học tập và cống hiến. Những việc làm nhỏ mỗi ngày sẽ góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh.

Mở rộng:

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close