Đọc hiểu Bài học đầu cho con (Đỗ Trung Quân) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi "Quê hương là vàng hoa bí Là hồng tím giậu mồng tơi Là đó đôi bờ dâm bụt Màu hoa sen trắng tinh khôi

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc đoạn thơ sau và trả lời các câu hỏi

"Quê hương là vàng hoa bí

Là hồng tím giậu mồng tơi

Là đó đôi bờ dâm bụt

Màu hoa sen trắng tinh khôi

 

Quê hương mỗi người chỉ một 

Như là chỉ một mẹ thôi

Quê hương nếu ai không nhớ

Sẽ không lớn nổi thành người..."

                                     ("Bài học đầu cho con" - Đỗ Trung Quân)

Câu 1

Xác định thể thơ của đoạn thơ trên

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại, đếm số tiếng trong từng dòng thơ

Lời giải chi tiết

Thể thơ: 6 chữ

Giải thích:

Ví dụ câu “Quê hương là vàng hoa bí” có 6 tiếng, các dòng khác cũng tương tự: đặc trưng thơ 6 chữ

Mở rộng

- Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ (sáu tiếng)

- Thơ sáu chữ thường có nhiều vần, thường là vần chân, vần cách

- Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2/2, 2/4 hoặc 4/2, có khi ngắt nhịp 3/3.

Link tham khảo: Thơ sáu chữ là gì? Một số yếu tố của thơ sáu chữ

Câu 2

Ký ức về quê hương của tác giả được gọi lên từ những hình ảnh nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc 4 dòng thơ đầu, xác định các hình ảnh miêu tả quê hương (chú ý danh từ, sự vật cụ thể).

Lời giải chi tiết

Hình ảnh: “hoa bí, giậu mồng tơi, bờ dâm bụt, hoa sen trắng, mẹ”

Giải thích:

Đọc 4 dòng thơ đầu, gạch chân các hình ảnh miêu tả quê hương (tập trung vào danh từ, sự vật cụ thể).

Mở rộng

Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.

Link tham khảo: Thơ trữ tình là gì? Đặc điểm của thơ trữ tình

Câu 3

Chỉ ra và phân tích biện pháp tu từ trong hai câu thơ sau:

“Quê hương mỗi người chỉ một

Như là chỉ một mẹ thôi”

Xem lời giải
Phương pháp giải

Xác định dấu hiệu so sánh (từ “như”) trong 2 dòng thơ cuối, xác định vế A – vế B rồi nêu tác dụng.

Lời giải chi tiết

Biện pháp so sánh quê hương của mỗi người chỉ có một, giống như mỗi một người chỉ có một người mẹ. So sánh như vậy nhằm nhấn mạnh tầm quan trọng, ý nghĩa sâu sắc của quê hương với mỗi con người. Quê hương giống như người mẹ nuôi lớn ta, luôn che chở ta.

Giải thích:

Câu thơ dùng “như” để so sánh “quê hương” với “mẹ”. Cách so sánh này làm nổi bật ý nghĩa thiêng liêng, quan trọng của quê hương – gần gũi, nuôi dưỡng con người giống như mẹ.

Mở rộng

- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.

- Cấu trúc hoàn chỉnh phép so sánh: SV1 + PHƯƠNG DIỆN SO SÁNH + TỪ NGỮ SO SÁNH + SV2

- Dấu hiệu nhận biết các kiểu so sánh:

+ So sánh ngang bằng: như, là, bằng, tựa,...

+ So sánh không ngang bằng: chưa bằng, chẳng bằng, hơn, kém,..

Khi phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong một ngữ liệu đã cho, ta cần chỉ ra ít nhất 2 tác dụng dựa vào gợi ý sau:

+ Tác dụng nghệ thuật: giúp cho câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình gợi cảm,...

+ Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh/ Làm nổi bật đối tượng hoặc đặc điểm nào của đối tượng?

+ Tác dụng biểu cảm: Tác giả bày tỏ thái độ, tình cảm, cảm xúc gì về đối tượng? Tác giả khơi gợi cho người đọc cảm xúc gì?

Một số link tham khảo:

Biện pháp So sánh

Bài tập trắc nghiệm Tìm hiểu biện pháp So sánh

Câu 4

Nêu nội dung của đoạn thơ trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc kĩ văn bản và rút ra nội dung chính (hình ảnh quê hương + ý nghĩa quê hương).

Lời giải chi tiết

Quê hương là những gì giản dị thân thuộc nhất, quan trọng giống như người mẹ luôn che chở ta.

Giải thích:

Đoạn thơ vừa gợi ra những hình ảnh bình dị, thân quen, vừa khẳng định quê hương quan trọng như mẹ

Mở rộng

- Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ (sáu tiếng)

- Thơ sáu chữ thường có nhiều vần, thường là vần chân, vần cách

- Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2/2, 2/4 hoặc 4/2, có khi ngắt nhịp 3/3.

Link tham khảo: Thơ sáu chữ là gì? Một số yếu tố của thơ sáu chữ

Câu 5

Qua đoạn thơ trên, tác giả muốn gửi tới người đọc thông điệp gì?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra thông điệp phù hợp (thường là lời nhắn nhủ về nhận thức, thái độ, tình cảm).

Lời giải chi tiết

Qua đoạn thơ, tác giả Đỗ Trung Quân muốn gửi gắm thông điệp thiêng liêng, sâu sắc về ý nghĩa thiêng liêng của quê hương như một người mẹ, và khẳng định nỗi nhớ quê hương là bài học đầu đời để hình thành nhân cách con người.

Giải thích:

Tác giả nhấn mạnh quê hương như mẹ và nhắc “không nhớ sẽ không lớn nổi thành người”, nên thông điệp là phải yêu, nhớ và trân trọng quê hương. Đây là nền tảng hình thành nhân cách con người.

Mở rộng

Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.

Link tham khảo: Thông điệp là gì?

Câu 6

Nêu chủ đề của đoạn trích.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Đọc toàn bộ đoạn thơ, xác định đối tượng trung tâm được nói đến và tình cảm, tư tưởng mà tác giả muốn gửi gắm về đối tượng đó. Từ đó khái quát thành chủ đề của đoạn thơ. 

Lời giải chi tiết

Chủ đề: Đoạn thơ ca ngợi vẻ đẹp bình dị, thân thương của quê hương và khẳng định ý nghĩa thiêng liêng, to lớn của quê hương đối với mỗi con người; đồng thời nhắn nhủ mỗi người phải luôn yêu thương, ghi nhớ và trân trọng quê hương của mình.

Giải thích:

Qua những hình ảnh quen thuộc của làng quê và phép so sánh quê hương với mẹ, tác giả khẳng định quê hương là cội nguồn nuôi dưỡng tâm hồn, góp phần hình thành nhân cách con người. Vì vậy, mỗi người cần biết yêu quý, gắn bó và gìn giữ quê hương.

Mở rộng

- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.

- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.

- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.

Link tham khảo: Chủ đề và cách xác định chủ đề

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close