Đọc hiểu Đất nước đàn bầu (Lưu Quang Vũ) - Đề 3 | Luyện đề đọc hiểu Văn 8
Đọc ngữ liệu dưới đây:
Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc ngữ liệu dưới đây:
Trắng mây bay, ngợp gió những khu rừng
Cháu đã đi những tháng năm lửa cháy
Với trùng điệp bạn bè cùng tuổi
Áo quân trang xanh cây lá vườn bà
Đất chiến hào vẫn đồng đất quê ta
Máu đồng đội đã thấm vào đất ấy
Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi
Vây quanh mình bao gương mặt thân quen
Mặt người xưa hoà lẫn mặt anh em
Câu hát cũ lẫn vào câu hát mới
Dòng sông hét, biển gầm lên dữ dội
Những chân trời vụt mở bao la
Những chân trời chưa hề biết hôm qua
Tiếng đàn bầu, tiếng đàn bầu mong nhớ
Trong gió lộng, dưới mặt trời xứ sở
Vẫn cồn cào những cơn khát khôn nguôi
Đất phù sa vô tận dấu chân người
Những đoàn quân lại ra đi từ đất
Bà đứng đó miệng trầu cay thơm ngát
Vầng yêu thương soi sáng suốt cuộc đời
Khắp triền sông vang tiếng trẻ con cười
Đất nước đàn bầu
Đất nước ban mai...
(Trích Đất nước đàn bầu, Lưu Quang Vũ)
Câu 1
Từ “nghẹn ngào” trong câu thơ: “Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi” có nghĩa là gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc kĩ câu thơ, xác định ngữ cảnh sử dụng từ.
Dựa vào cảm xúc và nội dung câu thơ để giải thích nghĩa của từ trong văn cảnh.
Lời giải chi tiết
Từ “nghẹn ngào” trong câu thơ: “Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi” có nghĩa là sự đau buồn, xót thương trước sự hy sinh của đồng đội
Giải thích:
Từ “nghẹn ngào” đặt trong câu “Những đêm thức nghẹn ngào nghe đất gọi” diễn tả cảm xúc xúc động, đau xót, trào dâng khó nói thành lời của người lính khi nhớ đến đất nước và sự hi sinh của đồng đội.
Mở rộng
- Nghĩa của từ là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan hệ…) mà từ biểu thị.
- Có thể hiểu nghĩa của từ chính là nội dung mà từ biểu thị để giúp chúng ta có thể hiểu và nhận diện được nội dung từ đó.
Đọc đoạn thơ và tìm các từ có sự lặp lại âm đầu hoặc vần, tạo nhịp điệu gợi hình gợi cảm
Lời giải chi tiết
Từ láy: “nghẹn ngào, dữ dội, cồn cào, soi sáng”
Giải thích:
Các từ “nghẹn ngào”, “dữ dội”, “cồn cào” đều có sự lặp âm, tạo sắc thái biểu cảm mạnh, góp phần diễn tả cảm xúc sâu sắc và mãnh liệt của nhân vật trữ tình.
Mở rộng
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần. - Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Từ láy được chia thành 2 loại:
+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.
+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn
- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.
Xác định trợ từ trong câu: “Những đoàn quân lại ra đi từ đất”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ dùng để nhấn mạnh hoặc bổ sung ý nghĩa cho từ khác trong câu
Lời giải chi tiết
Trợ từ: “những”
Giải thích:
Trong câu “Những đoàn quân lại ra đi từ đất”, từ “lại” là trợ từ, có tác dụng nhấn mạnh sự tiếp nối, lặp lại của những đoàn quân ra trận, gợi truyền thống chiến đấu không ngừng của dân tộc.
Mở rộng
- Trợ từ là những từ chuyên dùng để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ đánh giá của người nói với người nghe hoặc với sự việc được nói đến trong câu.
- Trợ từ có thể chia thành hai loại:
+ Trợ từ nhấn mạnh (những, có, chính, mỗi, ngay,…): thường đứng trước các từ ngữ cần được nhấn mạnh.
+ Trợ từ tình thái (tiểu từ tình thái) (à, ạ, nhỉ, nhé, nha, nhen, nghen, đấy, này,…): thường đứng ở đầu và cuối câu, có tác dụng tạo kiểu câu nghi vấn, câu khiến, câu cảm thán hoặc thể hiện thái độ đánh giá, tình cảm của người nói.
Xác định mạch cảm xúc và cảm hứng chủ đạo trong đoạn thơ trên?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đọc toàn đoạn thơ, chú ý sự vận động của cảm xúc qua các hình ảnh và chi tiết để xác định mạch cảm xúc và cảm hứng chủ đạo.
Lời giải chi tiết
- Mạch cảm xúc: Tri ân quá khứ, tự hào hiện tại, tin tưởng tương lai.
- Cảm hứng chủ đạo: Cảm hứng về đất nước và con người Việt Nam kiên cường, giàu tình yêu thươnge. Trong cảm nhận của em, hình ảnh đất nước trong đoạn thơ được gợi ra từ những năm tháng lửa cháy, máu đồng đội, câu hát, tiếng đàn bầu
Giải thích:
Đoạn thơ gợi lại những năm tháng chiến đấu gian khổ, sự hi sinh của đồng đội, từ đó bộc lộ niềm tự hào và tình yêu sâu nặng với đất nước
Mở rộng
- Thơ trữ tình thể hiện cảm xúc của nhà thơ trước một đối tượng nào đó.
=> Cảm xúc là yếu tố đầu tiên, quan trọng nhất của thơ trữ tình.
- Cảm xúc vận động theo một trình tự và phát triển thành mạch. Mạch cảm xúc có nhiều cung bậc và sắc thái, chi phối các yếu tố nội dung và hình thức của một bài thơ trữ tình.
- Cảm hứng chủ đạo là tình cảm, thái độ được thể hiện xuyên suốt tác phẩm đối với những vấn đề cuộc sống được nêu ra - Cách xác định cảm hứng chủ đạo:
+ Thường được thể hiện qua các hình ảnh, từ ngữ và cảm xúc trong tác phẩm
+ Thường gắn liền với một tư tưởng hoặc thông điệp cụ thể mà tác giả muốn truyền tải.
Từ nội dung đoạn trích em hãy viết đoạn văn (7 đến 9 câu) bày tỏ suy nghĩ của em về lòng biết ơn trong cuộc sống.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung đoạn thơ để liên hệ tới giá trị của lòng biết ơn:
- Giải thích lòng biết ơn
- Ý nghĩa của lòng biết ơn
- Liên hệ thực tế và bài học.
Lời giải chi tiết
Lòng biết ơn là sự ghi nhớ, trân trọng trước những điều mà người khác đã giúp đỡ mình. Nó thể hiện phẩm chất đạo đức của bản thân với mọi người xung quanh. Từ ấy tạo dựng được những mối quan hệ tốt trong xã hội. Mỗi con người đều sống mà có lòng biết ơn thì xã hội sẽ ngày càng tốt đẹp hơn, giàu tình yêu thương và sự gắn bó hơn. Bản thân mỗi người cần phải biết ơn những điều trong cuộc sống dù là nhỏ bé nhất. Biết cha mẹ vì đã cho ta sự sống, biết ơn cuộc đời vì đã cho ta trải nghiệm, biết ơn thầy cô vì đã cho ta còn chữ, biết ơn thế hệ cha anh đi trước đã cho Tổ quốc sống lại thêm lần nữa và cho ta cuộc sống yên bình như ngày hôm nay,.... Nó chính là thước đo nhân cách mà mỗi con người có được. Bởi vậy cần gìn giữ cũng như phát huy nó thật tốt để xã hội ngày càng tươi đẹp và giàu tình yêu thương.
Giải thích:
Đoạn thơ nhắc đến sự hi sinh của các thế hệ đi trước vì đất nước, vì vậy gợi cho người đọc suy nghĩ về lòng biết ơn đối với những người đã cống hiến và hi sinh để đem lại cuộc sống hòa bình hôm nay.
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:
Đã có lần tôi muốn nguôi yên
Khép cánh cửa lòng mình cho gió lặng
Nhưng vô ích làm sao quên được
Những yêu thương khao khát của đời tôi.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Tre Việt Nam
Tre xanh,
Xanh tự bao giờ?
Chuyện ngày xưa... đã có bờ tre xanh
Thân gầy guộc, lá mong manh
Mà sao nên lũy nên thành tre ơi?
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Nghe quan họ đêm rằm anh bật khóc
Lời chênh vênh uốn lượn mái chùa
Vịn câu hát anh lần về cội gốc
Chợt thấy mình có lỗi với làng xưa…
“Tôi hỏi đất: – Đất sống với nhau như thế nào?
– Chúng tôi tôn cao nhau.
Tôi hỏi nước: – Nước sống với nhau như thế nào?
– Chúng tôi làm đầy nhau.
Tôi hỏi cỏ: – Cỏ sống với nhau như thế nào?
– Chúng tôi đan vào nhau làm nên những chân trời.
Danh sách bình luận