Đọc hiểu Lời mẹ dặn (Phùng Quán) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Cha dặn con suốt đời phải làm một người chân thật.

Giải thích:

Lời dặn của cha được nhắc đến trực tiếp trong lời dặn của mẹ ở những câu thơ đầu: “- Con ơi trước khi nhắm mắt/ Cha con dặn con suốt đời/ Phải làm một người chân thật”

- Điệp cú pháp: “Dù ai... cũng không”;

- Phép đối: Đối lập giữa hành động và thái độ: Dù ai ngon ngọt nuông chiều, Dù ai cầm dao dọa giết >< Cũng không nói yêu thành ghét, Cũng không nói ghét thành yêu…; ngon ngọt nuông chiều >< cầm dao dọa giết.

- Ẩn dụ (chuyển đổi cảm giác): ngon ngọt nuông chiều...

- Tác dụng:

+ Điệp cấu trúc nhấn mạnh sự kiên định của con người trong mọi hoàn cảnh, dù gặp cám dỗ hay đe dọa vẫn giữ lối sống chân thật.

+ Phép đối làm nổi bật sự đối lập giữa hai tình huống (được dụ dỗ và bị uy hiếp), qua đó khẳng định bản lĩnh, không thay đổi tình cảm hay quan điểm vì tác động bên ngoài.

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác khiến cách diễn đạt trở nên sinh động, gợi rõ sức hấp dẫn của những lời dụ dỗ, đồng thời làm nổi bật giá trị của sự trung thực.

Giải thích:

Việc lặp lại cấu trúc "Dù ai.../ Cũng không..." tạo giọng điệu dứt khoát, khẳng định rằng dù gặp bất cứ hoàn cảnh nào, con người cũng phải giữ vững sự chân thật. Phép đối giữa "ngon ngọt nuông chiều" và "cầm dao dọa giết", giữa "yêu" và "ghét" làm nổi bật hai tình huống trái ngược: một bên là sự cám dỗ bằng lợi ích, một bên là sự uy hiếp bằng bạo lực. Qua đó, tác giả khẳng định người chân thật không vì lợi ích mà thay đổi tình cảm, cũng không vì sợ hãi mà nói trái với lương tâm. Cách diễn đạt "ngon ngọt nuông chiều" còn sử dụng ẩn dụ chuyển đổi cảm giác, lấy vị giác để gợi những lời nói ngọt ngào, sự mua chuộc, khiến lời thơ trở nên giàu hình ảnh và tăng sức biểu cảm. Sự kết hợp của các biện pháp tu từ đã làm nổi bật lời dặn của mẹ về lối sống trung thực, bản lĩnh và kiên định.

Em đồng tình, vì câu thơ đề cao lối sống chân thật, sống đúng với tình cảm và suy nghĩ của mình, không giả dối hay giả tạo. Tuy nhiên, ta cũng cần lời nói khéo léo, tế nhị để giao tiếp với người khác, tránh trường hợp gây tổn thương hoặc hiểu lầm cho đối phương.

Giải thích:

Điều tác giả muốn nhấn mạnh trong câu thơ là chúng ta cần giữ sự trung thực trong tình cảm và thái độ sống, không vì vụ lợi hay sợ hãi mà nói trái với lòng mình.