Đọc hiểu Hội Tây (Nguyễn Khuyến) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: Hội Tây (1) Kìa hội thăng bình tiếng pháo reo, Bao nhiêu cờ kéo với đèn treo. Bà quan tênh nghếch xem bơi trải, Thằng bé lom khom nghé hát chèo. Cậy sức cây đu nhiều chị nhún,

Quảng cáo
Câu hỏi

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

Hội Tây (1)

                                        Kìa hội thăng bình tiếng pháo reo,

                                        Bao nhiêu cờ kéo với đèn treo.

                                        Bà quan tênh nghếch xem bơi trải,

                                        Thằng bé lom khom nghé hát chèo.

                                        Cậy sức cây đu nhiều chị nhún,

                                        Tham tiền cột mỡ lắm anh leo.

                                        Khen ai khéo vẽ trò vui thế,

                                        Vui thế bao nhiêu nhục bấy nhiêu!

(Hội Tây, Nguyễn Khuyến, Theo Thơ Nguyễn Khuyến, NXB Văn học, 2014).

Chú thích:

(*) Nguyễn Khuyến (1835 – 1909): lúc nhỏ tên là Thắng, quê ở thôn Vị Hạ (làng Và), xã Yên Đổ, nay thuộc xã Trung Lương, huyện Bình Lục, tỉnh Hà Nam; thuở nhỏ nhà nghèo, thông minh, học giỏi, sau đó đi thi, đỗ đầu cả ba kì: Hương, Hội, Đình, do đó có tên là Tam Nguyên Yên Đổ. Nguyễn Khuyến làm quan khoảng mười năm, nhưng đến khi thực dân Pháp đánh chiếm xong Bắc Bộ, ông cáo quan về ở ẩn. 

Bài thơ được sáng tác trong khoảng cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX (khi Thực dân Pháp sang xâm lược và thực hiện chính sách đồng hóa ở nước ta)

(1) Hội Tây là ngày kỷ niệm cách mạng tư sản Pháp thắng lợi. Hồi Pháp thuộc, hàng năm cứ đến ngày 14 tháng 7 (kỷ niệm ngày nhân dân Pháp phá ngục Bát-ti năm 1789).

Câu 1

Bài thơ “Hội Tây” được sáng tác trong hoàn cảnh lịch sử nào?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào thông tin được ghi ở phần chú thích

Lời giải chi tiết

- Bài thơ được sáng tác trong khoảng cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX (khi Thực dân Pháp sang xâm lược và thực hiện chính sách đồng hóa ở nước ta)

Giải thích:

Đây là giai đoạn triều đại nhà Nguyễn đầu hàng, thực dân Pháp thiết lập bộ máy bảo hộ. Để mị dân và đánh lạc hướng tinh thần yêu nước, chúng bày ra các ngày lễ hội (như ngày Đầm xòe 14/7) nhằm tạo vẻ ngoài "thăng bình" giả tạo. 

 

Câu 2

Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào? Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào đặc trưng thể loại

Lời giải chi tiết

- Bài thơ trên được viết theo thể thơ: thất ngôn bát cú.

- Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm

Giải thích:

Bài thơ gồm 8 câu, mỗi câu 7 chữ, tuân thủ nghiêm ngặt luật bằng trắc, niêm, vần và phép đối ở hai cặp câu thực - luận. 

Tác giả vẫn là bộc lộ cảm xúc, thái độ cay đắng, xót xa trước thời cuộc. 

Câu 3

Chủ đề chính của bài thơ là gì?

Giải thích:

Bài thơ không đơn thuần là tả cảnh vui chơi mà mượn tiếng cười để vạch trần trò mị dân của thực dân Pháp, đồng thời cảnh tỉnh sự vô tâm, quên đi nỗi nhục nô lệ của một bộ phận người dân.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Từ nội dung rút ra chủ đề chính

Lời giải chi tiết

Chủ đề bài thơ: cảnh thanh niên nam nữ Việt Nam hăng hái tham gia ngày “Hội Tây” (Ngày người Pháp tổ chức nhân lễ độc lập của họ)

Câu 4

Nêu tác dụng của việc sử dụng hai từ tênh nghếch, lom khom trong hai câu thơ:

Ba quan tênh nghếch xem bơi trải

Thằng bé lom khom ghé hát chèo.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Vận dụng kiến thức về từ láy

Dựa vào ngữ cảnh để xác định

Lời giải chi tiết

Hai từ “tênh nghếch”, “lom khom” đã miêu tả tư thế nực cười của bà quan (bà đầm Tây) đối lập với dáng vẻ đáng thương của đứa bé. Qua đó lột trần thực tại xót xa của cảnh đất nước trong nô lệ, dưới gót giày của lũ xâm lược. Đau xót hơn, những con người nô lệ ấy không nhận thức được nỗi nhục mất nước lại còn cuốn vào những trò chơi mà bọn thực dân Pháp bày ra để mị dân.

Giải thích:

"Tênh nghếch" gợi tư thế ngồi hếch mặt lên, kiêu căng, thô kệch và lạc lõng của những kẻ thống trị. "Lom khom" gợi cái dáng cúi người khúm núm, tội nghiệp của đứa trẻ lam lũ bản xứ.

Câu 5

Các trò chơi trong ngày hội rất vui. Anh/chị đồng tình với nhận định trên không? Vì sao?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào bối cảnh lịch sử để liên hệ

Lời giải chi tiết

Không đồng ý. Vì chơi những trò chơi mà bọn thực dân tổ chức không có gì là vui vẻ.

Giải thích:

Cái "vui" ở đây chỉ là cái vỏ bọc bề ngoài (tiếng pháo reo, cờ kéo, đèn treo, đu nhún, leo cột mỡ...). Về bản chất, đây là những trò "vui trong nô lệ", trò giải trí rẻ tiền do thực dân bày ra để ru ngủ tinh thần phản kháng của nhân dân, biến người dân thành thứ tiêu khiển cho chúng

Câu 6

Xác định giọng điệu chủ đạo của bài thơ.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Dựa vào thái độ của tác giả thể hiện qua ngôn từ xuyên suốt văn bản. 

Lời giải chi tiết

Giọng điệu chủ đạo trong hai câu kết của bài thơ: châm biếm, giễu nhại, đằng sau đó là giọng cay đắng, xót xa. 

Giải thích:

Nhà thơ dùng giọng cười cợt, mỉa mai để tả cảnh hội (chị nhún, anh leo, bà quan tênh nghếch), nhưng đến câu kết, giọng điệu đột ngột chuyển sang u uất, nghẹn ngào khi trực tiếp chỉ ra chữ "nhục". 

Câu 7

Nêu tác dụng của phép đối được tác giả sử dụng trong hai câu:

Cậy sức cây đu nhiều chị nhún,

Tham tiền cột mỡ lắm anh leo.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Phân tích cấu trúc đối (Cậy sức >< Tham tiền; cây đu >< cột mỡ; nhiều chị nhún >< lắm anh leo) 

Lời giải chi tiết

+ Nhấn mạnh hành động, tư thế của những người chơi trò chơi (anh, chị) cùng tâm trạng hào hứng, vui vẻ của họ

+ Thể hiện thái độ giễu cợt của nhà thơ

+ Làm cho lời thơ thêm đăng đối, nhịp nhàng

Giải thích:

Người thì cậy sức phô trương, người thì tham chút tiền thưởng bạc bẽo mà lăn xả vào những trò bôi bác (leo cột mỡ). Bi kịch là họ say sưa chơi mà không biết mình đang làm trò cười cho kẻ ngoại bang. 

Câu 8

Em cảm nhận được gì về thái độ của tác giả trong bài thơ trên?

Xem lời giải
Phương pháp giải

Tổng hợp từ việc phân tích hình ảnh, giọng điệu và hai câu kết. 

Lời giải chi tiết

+ Giễu cợt, cười nhạo những người hào hứng tham gia lễ hội do bọn Tây tổ chức với mục đích mị dân

+ Vạch trần bản chất giả dối, lừa gạt của kẻ thù. Thẳng thắn nói cho dân ta biết nỗi nhục mất nước còn hùa theo trò nhố nhăng của bọn cướp nước.

+ Thể hiện nỗi đau xót, lòng yêu nước thầm kín và sự trăn trở khôn nguôi trước vận mệnh dân tộc. 

Giải thích:

Nguyễn Khuyến đứng ở vị thế một nhà nho yêu nước chân chính, ông nhìn thấu bản chất của cuộc vui kia nên không giấu được sự chua chát. Thái độ phê phán người dân ở đây xuất phát từ niềm xót thương, muốn thức tỉnh đồng bào chứ không phải sự khinh miệt. 

Câu 9

Chỉ ra ít nhất hai trò chơi dân gian được tác giả nhắc đến trong bài thơ. Theo em, cần làm gì để giữ gìn những nét văn hóa đó.

Xem lời giải
Phương pháp giải

Liệt kê các trò chơi có trong văn bản và đề xuất giải pháp thực tế của bản thân. 

Lời giải chi tiết

- Những trò chơi dân gian: Chèo thuyền, đu cột mỡ, hát chèo

- Học sinh trình bày suy nghĩ cách gìn giữ những giá trị văn hóa

Gợi ý:

+ Tích cực tìm hiểu, tham gia và cổ vũ các lễ hội truyền thống tại địa phương.

+ Tuyên truyền, giới thiệu cái hay, cái đẹp của văn hóa dân gian lên các nền tảng mạng xã hội để tiếp cận giới trẻ.

+ Lồng ghép, bảo tồn các trò chơi này trong các hoạt động ngoại khóa ở trường học.

Giải thích:

Các trò chơi như bơi trải hay đánh đu vốn là nét đẹp văn hóa tinh thần lành mạnh, gắn kết cộng đồng của người Việt từ ngàn đời nay. 

Tham Gia Group Dành Cho Lớp 8 Chia Sẻ, Trao Đổi Tài Liệu Miễn Phí

BÌNH LUẬN

Danh sách bình luận

Đang tải bình luận...
close