Đọc hiểu Chín con rồng nhỏ bay lên (Trần Quốc Toàn) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CHÍN CON RỒNG NHỎ BAY LÊN
Trần Quốc Toàn
Ghe ngon vừa nghe trống lện
Vẫy gió một trăm khăn hồng
Một trăm mái chèo khuấy nước
Bay lên chín con sông rồng.
Quảng cáo
Câu hỏi
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
CHÍN CON RỒNG NHỎ BAY LÊN
Trần Quốc Toàn
Ghe ngon vừa nghe trống lện
Vẫy gió một trăm khăn hồng
Một trăm mái chèo khuấy nước
Bay lên chín con sông rồng.
Bay lên sông mẹ nghìn giọt
Đi tìm Sóc Trăng đồng chua
Đi tìm Trà Vinh đất khát
Chúng em thay trời làm mưa.
Giọt giọt mồ hôi mặn chát.
Đã ngọt trong cơn mưa vui
Mái dầm thiếu nhi thọc lét
Sông cười sóng reo thành lời.
Sáng nay ghe ngo vào hội
Mặt sông Cửu Long sáng ngời
Nhịp xuân tay đua gắng gỏi
Ghe ngo nối đất với trời...
(In trong Bữa tiệc của loài vật, NXB Giáo dục Việt Nam, 2008)
Câu 1
Bài thơ trên sử dụng thể thơ gì?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Đếm số chữ mỗi dòng thơ, xem cách ngắt nhịp và cấu trúc các khổ.
Lời giải chi tiết
Thể thơ 6 chữ
Giải thích:
Mỗi dòng có 6 chữ, nhịp điệu đều đặn => đặc trưng thể thơ 6 chữ
Mở rộng
- Thơ sáu chữ là thể thơ mỗi dòng có sáu chữ (sáu tiếng)
- Thơ sáu chữ thường có nhiều vần, thường là vần chân, vần cách
- Các dòng thơ trong bài thường ngắt nhịp 2/2/2, 2/4 hoặc 4/2, có khi ngắt nhịp 3/3.
Cuộc đua ghe ngo được tác giả thể hiện bằng những hình ảnh, màu sắc, âm thanh nào? Chúng góp phần gợi tả không khí của cuộc đua như thế nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Tìm các chi tiết thuộc 3 nhóm: hình ảnh – màu sắc – âm thanh trong bài.
Lời giải chi tiết
Hình ảnh: “ghe ngo nghe trống lệnh, mái chèo khuấy nước, những giọt nước bay tung; màu hồng của khăn; âm thanh mái chèo khuấy nước...”. Những hình ảnh, màu sắc, âm thanh này góp phần gợi tả không khi cuộc đua sôi động, đầy màu sắc, âm thanh.
Giải thích:
Hình ảnh (“ghe ngo, mái chèo, sóng nước”), màu sắc (“khăn hồng”), âm thanh (“trống lệnh, khuấy nước”) => kết hợp làm nổi bật không khí rộn ràng, náo nhiệt, đầy sức sống của cuộc đua.
Mở rộng
Hình ảnh thơ là các sự vật, hiện tượng, trạng thái đời sống được tái tạo một cách cụ thể, sống động bằng ngôn từ, khơi dậy cảm giác (đặc biệt là những ấn tượng thị giác) cũng như gợi ra những ý nghĩa tinh thần nhất định đối với người đọc.
Chỉ ra và tác dụng của những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các câu thơ dưới đây:
“Bay lên chín con sông rồng
Bay lên sông mẹ nghìn giọt
Nhịp xuân tay đua gắng gọi”
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định từ/cụm từ lặp, hình ảnh mang tính gợi tả => nhận diện biện pháp và nêu tác dụng.
Lời giải chi tiết
– Những biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các câu “Bay lên chín con sông rồng / Bay lên sông mẹ nghìn giọt / Nhịp xuân tay đua gắng gỏi” là:
+ Điệp từ đồng thời nhân hoá Bay lên: hình ảnh kì vĩ của sông nước Cửu Long.
+ Sông cười sóng reo thành lời: nhân hoá;
+ Nhịp xuân: ẩn dụ, so sánh ngầm nhịp chèo như nhịp chèo mạnh mẽ, trẻ trung, cũng có thể hiểu như nhịp điệu đất
trời vào xuân.
=> Tác dụng: mở rộng không gian cuộc thi sang chiều cao, làm cho cuộc đua không là cuộc đua hơn thua mà tăng vẻ thơ mộng, kì vĩ của cuộc đua.
Giải thích:
Điệp từ “bay lên” + hình ảnh ẩn dụ “sông rồng”, “nhịp xuân” => làm nổi bật vẻ kì vĩ, mạnh mẽ, giàu sức sống, nâng tầm cuộc đua thành bức tranh lớn lao, giàu chất thơ.
Mở rộng
- Điệp ngữ (hay điệp từ) là một biện pháp tu từ trong văn học, trong đó tác giả lặp lại một từ, một cụm từ hoặc cả một câu với dụng ý cụ thể nhằm tăng tính biểu cảm cho đoạn văn, đoạn thơ.
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng.
Chủ đề của bài thơ là gì? Chủ đề đó được thể hiện thông qua những biện pháp nghệ thuật nào?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Khái quát nội dung chính => xác định chủ đề, sau đó chỉ ra các biện pháp nghệ thuật tiêu biểu.
Lời giải chi tiết
– Chủ đề bài thơ: Qua hình ảnh không khí vui tươi, nhộn nhịp của cuộc đua ghe ngo, tác giả thể hiện khát vọng chinh phục thiên nhiên để có cuộc sống ấm no của người dân.
– Chủ đề này được thể hiện qua các biện pháp nghệ thuật như điệp từ, nhân hóa, ẩn dụ.
Giải thích:
Chủ đề: ca ngợi vẻ đẹp cuộc đua ghe ngo và khát vọng chinh phục thiên nhiên.
Thể hiện qua điệp từ, nhân hóa, ẩn dụ => giúp hình ảnh sinh động, giàu ý nghĩa và giàu cảm xúc.
Mở rộng
- Chủ đề là vấn đề chính hoặc ý tưởng trung tâm mà một tác phẩm văn học, nghệ thuật, hoặc bài viết muốn truyền tải đến người đọc hoặc người xem.
- Chủ đề thường phản ánh những suy nghĩ, cảm xúc, và quan điểm của tác giả về một vấn đề cụ thể trong cuộc sống hoặc xã hội.
- Để xác định chủ đề, thường phải trả lời câu hỏi: Vấn đề cơ bản mà tác phẩm nêu lên là gì? Cần phải hiểu rõ nội dung mới xác định đúng chủ đề của bài.
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: MẸ (Viễn Phương)
Con nhớ ngày xưa mẹ hát:
…“Hoa sen lặng lẽ dưới đầm
Hương hoa dịu dàng bát ngát
Thơm tho không gian, thời gian”…
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi: MẸ LÀ TẤT CẢ
Giữa cuộc nỗi trôi nhớ Mẹ hiền
Mẹ là tất cả ... là tay tiên
Là xôi nếp một, thơm bông lúa
Thoang thoảng hương cau, ngọt mía đường
Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:
Ở tận sông Hồng, em có biết
Quê hương anh cũng có dòng sông
Anh mãi gọi với lòng tha thiết
Vàm Cỏ Đông! Ơi Vàm Cỏ Đông!
Danh sách bình luận