Đọc hiểu Vầng trăng của bà (Tạ Duy Anh) | Luyện đề đọc hiểu Văn 8

Đọc văn bản dưới đây và trả lời các câu hỏi:

VẦNG TRĂNG CỦA BÀ

Tạ Duy Anh

Bà tôi thuộc rất nhiều truyện cổ tích. Vào những đêm trăng bà thường kê chõng dưới giàn hoa thiên lý, ngồi đón gió thổi lại từ phía biến. Tôi nghiện chuyện bà kế: Hoàng Trìu kén vợ, Tống Trân Cúc Hoa, Phạm Tải Ngọc Hoa, Thúy Kiều Kim Trọng... bà thuộc làu và đọc bằng thứ giọng êm ái như lời ru.

Bà tôi hoàn toàn không biết chữ. Thời trẻ bà đi ở nên không được đi học. Vì thế - bà bảo - cơn thèm học còn bám theo bà đến tận lúc vê già. Đó là lý do khiên bà không bao giờ cho phép mình sao nhãng việc để ý đến sách vở của tôi. Đừng tưởng những đêm trăng sáng bà ngồi hóng mát chỉ đễ chơi. Bà biết tôi đang ngồi trong buồng cắn bút, trước mắt là những bài tập về nhà mà tôi luôn luôn có sẵn lý do để - nếu không có bà - gác lại chất chồng ngày này sang ngày khác.

Tuy ngồi trước ngọn đèn leo lét nhưng đâu óc tôi đề cả ngoài sân đình - nơi lũ bạn học đang chơi đủ thứ trò dưới ánh trăng. Tôi ước giá mà mình có thể biến thành chú Cuội, đủ tài để nói dối bà. Mỗi lần liếc mắt qua khe liếp, thấy bóng bà im lìm trên chõng, mọi dự định lẻn trốn đi chơi của tôi lại tiêu

tan...

Bất ngờ bà tôi đồ bệnh. Những gió mưa cuộc đời lặn vào bà từ thời trẻ được dịp quật trở lại, giáng những đòn giông bão vào tuổi già của bà. Mặc dù vô cùng đau đớn, bà vẫn gượng mim cười mỗi khi có ai đó vào thăm. Không còn ai kiếm soát, tôi được dịp chạy theo lũ bạn không chỉ ngoài sân đình mà lên tận bãi sông để xem dân chài soi ba ba, thuồng luồng. Bài học ở lớp, về đến nhà là tôi quên ngay. Thỉnh thoảng vào thăm bà, tôi bắt chước chú Cuội trong truyện, nói dối bà một cách trơn tru và hình như bà rất tin vào lời tôi. Hình phạt chụp lên đầu tôi ngay tức khắc: năm đó tôi phải thi lại hai môn, do đó cả một mùa hè tôi phải đến trường để ôn luyện. Tôi giấu biệt không cho bà biết. Thế là mất một mùa thả diêu với lũ bạn làng bên. Thay vào đó ngày nào tôi cũng phải đến lớp, ngồi ôn bài cùng với những đứa dốt nhất của lớp khác.

Đúng vào dịp đó bà tôi đột ngột bị lòa. Bà đi đâu đêu phải có người dắt. Tối đến bà bảo tôi đưa bà ra chõng để bà hóng mát. Bà ngửa mặt nhìn trời và mặc dù không nhìn thấy trăng mắt bà vẫn chớp chớp một cách xúc động. Bà lầm bẩm: "Lúc bị mù lòa bà mới thấy quý những ngày sáng mắt. Khi đó mọi thứ đêu rất tuyệt trân. Bà nhớ cữ này là trăng đẹp đây - bà thở dài - còn bây giờ tất cả chi là tối tăm, mù mịt". Ngừng một lát bà tiếp: "Con người ta cũng thế cháu ạ. Lúc trẻ tuổi không chịu tu dưỡng, dùi mài, khi về già, thời gian sắp hết mới ân hận. Nhưng lúc ấy mọi thứ đã muộn:...". Rồi bất ngờ bà hỏi tôi:

- Hè này cháu học thêm được nhiều không?

Tôi đáp lí nhí:

- Được một ít... bà ạ!

- Một ít, một tí cũng quý. Bà mừng lắm. Mừng vì cháu đã biết tự giác...

Bà đang nghĩ sẽ tặng cháu món quà gì đây.

- Cháu... cháu...

- Ô, không! Bà không còn nhìn thấy trăng nữa nhưng có cần gì khi vàng trăng đó đã sáng lên trong cháu bà đây.

- Bà! - Tôi không chịu nôi nữa, gào lên - Cháu nói dối bà...

Tôi không thể nói tiếp được nữa. Cứ thế tôi khóc một cách xấu hồ. Tôi có thể đánh lừa được bà nhưng làm sao lừa được vầng trăng của bà, vầng trăng tinh khôi, lặng lẽ tỏa sáng, thứ ánh sáng vàng sánh và ngọt như mật ong. Bà để yên cho tôi khóc. Có lúc tôi gào lên hu hu như thể không biết cách nào cứu chuộc được tội lồi nữa.

Lạ thay nét mặt bà cứ dân rạng lên, rạng dân lên và tôi thây rõ từ đó tóa ra một thứ ánh sáng vừa dịu dàng, vừa ấm áp. Ngay cả nếu khi đó không có trăng trên trời thì với tôi mọi thứ vẫn sáng rực. Chờ cho tôi thôn thức xong, bà đưa tay lần vai tôi, sờ mặt tôi một cách mãn nguyện.

- Bây giờ bà mới thật yên tâm, cuộc đời tối tăm của bà có một vầng trăng.