Dựa vào kiến thức từ vựng: tìm từ trái nghĩa (hai từ có nghĩa đối lập) và từ láy (từ có sự lặp âm).
Lời giải chi tiết
Cặp từ trái nghĩa: “còng – cao”
Từ láy: “nôn nao”
Giải thích:
“Còng” (lưng mẹ còng xuống) đối lập với “cao” (con ngày một thêm cao): trái nghĩa (câu 3–4).
“Nôn nao” là từ láy, gợi cảm xúc bâng khuâng, xúc động (câu 2)
Mở rộng
- Từ láy là cấu tạo đặc biệt của từ phức, được tạo thành bởi hai tiếng trở lên, trong đó phối hợp những tiếng có âm đầu hoặc vần hoặc cả âm đầu và vần.
- Trong tiếng Việt, từ láy có độ dài tối thiểu là hai tiếng, tối đa là bốn tiếng. Tuy nhiên, láy hai tiếng là loại từ láy tiêu biểu của tiếng Việt.
- Từ láy được chia thành 2 loại:
+ Từ láy toàn bộ: Là loại từ được láy giống nhau cả phần âm, vần, dấu câu.
+ Từ láy bộ phận: Là loại từ được láy giống phần âm hoặc phần vần, dấu câu có thể giống hoặc khác tuỳ vào cách người dùng muốn
- Tác dụng của từ láy được dùng để miêu tả nhấn mạnh vẻ đẹp của phong cảnh, hình dáng của sự vật hoặc diễn đạt cảm xúc, tâm trạng, trình trạng, âm thanh … của con người, của sự vật và hiện tượng trong cuộc sống. Từ đó, mang đến cho con người một cái nhìn đa chiều và sâu sắc đối với vấn đề được nói đến.
Đọc toàn đoạn thơ, chú ý các hình ảnh tiêu biểu (tóc mẹ bạc, lưng còng, lời ru)
Lời giải chi tiết
Nội dung chính của đoạn thơ: Những hy sinh của mẹ dành cho con
Giải thích:
Hình ảnh “tóc mẹ trắng”, “lưng mẹ còng” (2 câu đầu) và “lời ru chắp cánh” (cuối đoạn) đều thể hiện sự hy sinh, vất vả của mẹ để con trưởng thành.
Câu 4
Xác định và nêu hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ “Thời gian chạy qua tóc mẹ"?
Xem lời giải
Phương pháp giải
Xác định biện pháp tu từ bằng cách xem sự vật có được gán hành động của con người không
Lời giải chi tiết
Biện pháp nhân hóa: thời gian chạy
Hiệu quả: Nhấn mạnh sự trôi chảy nhanh của thời gian và người mẹ đã bước đến tuổi già.
Giải thích:
“Thời gian chạy” là nhân hóa (gán hành động “chạy” cho thời gian). Qua đó nhấn mạnh thời gian trôi nhanh, khiến mẹ già đi (thể hiện ở “tóc trắng”), làm nổi bật sự hy sinh thầm lặng của mẹ.
Mở rộng
- Nhân hoá là gọi vật hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật,… bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối,… trở nên gần gũi với con người, đồng thời biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.
- Có ba kiểu nhân hoá thường gặp là:
+ Dùng những từ ngữ vốn gọi người để gọi vật.
+ Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
Từ đoạn thơ trên, anh (chị) hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 10 dòng) nêu cảm nhận về sự hi sinh thầm lặng của người mẹ trong cuộc sống ngày nay.
Xem lời giải
Phương pháp giải
Dựa vào nội dung đoạn thơ (sự hy sinh của mẹ), kết hợp liên hệ thực tế để viết đoạn văn. Gợi ý:
- Mẹ là người đã sinh ra ta và cho ta sự sống này
- Cả đời mẹ tần tảo, hy sinh cho ta:
+ Ngay lúc mới chào đời, mẹ ẵm ta trong vòng tay, cho ta dòng sữa ngọt ngào
+ Mẹ chăm từng bữa cơm, đưa đón hàng ngày
+ Mẹ dạy dỗ ta từng li, từng tí một
+ Mẹ bảo vệ, chia sẻ với ta mọi điều trong cuộc sống
+ …
- Phận làm con cần hiếu thảo với cha mẹ, sống thật xứng đáng với những gì mẹ đã trao tặng
Lời giải chi tiết
Người mẹ là người đã sinh thành, dưỡng dục và dành trọn tình yêu thương để nuôi con khôn lớn. Trong cuộc sống, sự hi sinh của mẹ thường thầm lặng nhưng vô cùng cao cả. Từ khi ta mới cất tiếng khóc chào đời, mẹ đã bồng bế, cho ta những giọt sữa ngọt ngào đầu tiên. Lớn lên một chút, mẹ lại tần tảo từng bữa cơm, chăm lo từng giấc ngủ, đưa đón ta đến trường. Không chỉ thế, mẹ còn kiên nhẫn dạy dỗ từng lời ăn tiếng nói, dìu dắt ta những bước đầu tiên vào đời. Khi ta gặp khó khăn, mẹ chính là người che chở, vỗ về, động viên để ta vững bước. Tóc mẹ bạc dần, lưng mẹ còng xuống theo năm tháng, tất cả vì mong con được trưởng thành. Sự hi sinh ấy không thể đo đếm bằng vật chất, bởi nó xuất phát từ tình yêu vô bờ bến. Làm con, chúng ta cần biết trân trọng, hiếu thảo, sống xứng đáng để đáp lại công lao trời biển của mẹ.
Giải thích:
Đoạn thơ cho thấy mẹ âm thầm hy sinh qua năm tháng để con lớn khôn (tóc bạc, lưng còng, lời ru).
Mở rộng
Thông điệp (của văn bản) là ý tưởng quan trọng nhất, là bài học, cách ứng xử mà tác giả muốn gửi đến người đọc.
Xem lời giải
Chia sẻ
Bình luận
Danh sách bình luận